Truy cập nội dung luôn

Thái Nguyên, chiếc nôi của nền báo chí Cách mạng

10-04-2019 17:17

Đồng chí Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam và đồng chí Trịnh Việt Hùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đón nhận Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia Địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng (1949) 

Di tích lịch sử cấp Quốc gia thứ 5 về lĩnh vực báo chí tại Thái Nguyên vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận, xếp hạng, đó là, địa điểm “Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng” tại xóm Bờ Rạ (nay là xóm Gốc Mít), xã Tân Thái, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Đây là niềm vui, niềm tự hào của tỉnh Thái Nguyên nói riêng và cũng là trách nhiệm lớn lao của những người làm báo cả nước.

Địa chỉ đỏ nằm trong Vùng du lịch Quốc gia Hồ Núi Cốc

Thái Nguyên là Thủ đô kháng chiến, là vùng đất được Đảng, Bác Hồ chọn làm căn cứ cách mạng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Tỉnh Thái Nguyên có nhiều di tích cấp Quốc gia, đến nay đã được công nhận 49 di tích; trong đó có 5 di tích lịch sử là nơi thành lập, hoạt động đầu tiên của một số cơ quan báo chí Trung ương trên địa bàn tỉnh. Nơi được chọn và đặt Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng năm 1949 là địa chỉ thứ 5 vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Thời gian qua, Hội Nhà báo Việt Nam đã phối hợp với tỉnh Thái Nguyên, nỗ lực trong việc tìm kiếm các tài liệu, chứng tích và nhân chứng lịch sử của Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng để hoàn thiện hồ sơ, đề nghị công nhận Di tích lịch sử này. Trong nhiều năm, các cấp, các ngành, địa phương của tỉnh Thái Nguyên đã khảo sát, tìm hiểu, thu thập các tài liệu liên quan đến địa điểm nơi tổ chức Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng; ngày 28/3/2019 địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Từ nay, Bia di tích về địa điểm của Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng tại xóm Gốc Mít, Tân Thái, Đại Từ, tọa lạc sát bên Hồ Núi Cốc thơ mộng sẽ trở thành địa chỉ đỏ đối với các thế hệ những người làm báo Việt Nam.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên và lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam thực hiện nghi thức khánh thành Bia di tích

Bà Trần Thị Kim Hoa, Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam cho biết: Bảo tàng Báo Chí Việt Nam là đơn vị sẽ đồng hành với tỉnh Thái Nguyên trong công tác quản lý Di tích lịch sử Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng tại xã Tân Thái, huyện Đại Từ. Thời gian tới, Bảo tàng Báo chí sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể để cùng với tỉnh Thái Nguyên, các tổ chức và cá nhân hảo tâm tiếp tục đầu tư, hoàn thiện Di tích lịch sử này; qua đó sẽ tái hiện lại toàn bộ lịch sử tự hào của Trường dạy làm báo đầu tiên của nền báo chí cách mạng. Đây là địa chỉ đỏ trong lĩnh vực báo chí; quản lý tốt và phát huy hiệu quả giá trị của di tích sẽ là điểm nhấn của Khu du lịch quốc gia Hồ Núi Cốc.

Lớp học đặc biệt ở Ngôi trường đặc biệt

70 năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã Chỉ thị cho Tổng bộ Việt Minh mở lớp đào tạo cán bộ viết báo, lấy tên là: Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, đặt tại xóm Bờ Rạ, xã Tân Thái, huyện Đại Từ, giao cho đồng chí Xuân Thủy lãnh đạo chung; lớp học Khai giảng ngày 4/4/1949 - Bế giảng ngày 6/7/1949. Đây là Trường đào tạo cán bộ báo chí đầu tiên và duy nhất trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Ngay trong buổi khai giảng, ông Hoàng Quốc Việt, Bí thư Tổng bộ Việt Minh đã đọc diễn văn, nói rõ: “Lớp mang tên cụ Huỳnh Thúc Kháng là để nhớ ơn và noi gương cụ lão thành ái quốc và đồng thời cũng là một nhà viết báo lâu năm, có danh tiếng, nêu một tấm gương cho các học viên một đức tính học hỏi cần mẫn, một óc tổ chức tiến bộ, một chí khảng khái, bất khuất, là những đức tính căn bản cho một ký giả”.

Lãnh đạo Trường có 5 người: Ông Đỗ Đức Dục là Hiệu trưởng; ông Xuân Thủy làm Phó Hiệu trưởng, 3 ủy viên là nhà văn, nhà báo Nguyễn Đình Thạc (Như Phong); nhà thơ Hồ Trọng Hiếu (Tú Mỡ); ông Bùi Huy Phồn (Đồ Phồn). Ông Nguyễn Văn Hải, phụ trách thực hành, công việc tổ chức và quản lý lớp.

Lớp học làm báo đầu tiên gồm 42 người, trong đó có 3 nữ. Học viên được chọn cử theo “tiêu chuẩn” chặt chẽ, phần lớn đang làm việc ở cơ quan báo chí - thông tin, do các cơ quan ở các tỉnh cử đi (Khu 5 và Nam bộ không cử người ra được). Học viên của lớp mặc dù tuổi còn khá trẻ, chỉ từ 19 đến 25 tuổi nhưng hầu hết đã từng làm báo, viết báo. Trong 3 tháng, lớp học được đón 29 giảng viên đến giảng dạy, chỉ dẫn ở lớp theo từng chuyên đề, trong đó có nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng và nhân sĩ nổi tiếng như các ông: Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt, Lê Quang Đạo, Tố Hữu, Nguyễn Thành Lê, Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Huy Tưởng, Xuân Diệu, Nam Cao, Thế Lữ, Nguyễn Tuân, Quang Đạm,…

Hiện nay, đa số học viên đã qua đời, chỉ còn 4 học viên đang sinh sống nhưng đã già yếu. Bà Lý Thị Trung là học viên nhỏ tuổi nhất của lớp học cũng ngoài 90 tuổi, bà cũng là học viên duy nhất có mặt tại Lễ kỷ niệm 70 năm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng (4/4/1949 - 4/4/2019) và Công bố Quyết định xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia vừa được tổ chức tại Khu du lịch quốc gia Hồ Núi Cốc. Khóa học trong thời gian ngắn nhưng có ý nghĩa và trọng trách vô cùng to lớn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc dạy và học làm báo tại trường, dù rất bận nhưng trong 3 tháng khóa học diễn ra, Bác đã hai lần gửi thư động viên, nhắc nhở, hướng dẫn nghiệp vụ làm báo cách mạng cho các học viên. Người căn dặn: “Lớp này là lớp học viết báo đầu tiên, tôi mong các chú và các cô, thi đua nhau học và hành cho xứng đáng là những người tiên phong trên mặt trận báo chí. Báo chí cũng phải thực hiện khẩu hiệu: Tất cả để chiến thắng”

Thư của Ban Thường vụ Tổng bộ Việt Minh, Ông Hoàng Quốc Việt, Bí thư viết: “... Ngày hôm nay chúng tôi đến trường, chúng tôi rất cảm động được thấy các bạn chuyên cần, chăm chỉ học tập, mặc dầu nóng nực, mặc dầu thiếu thốn, các bạn vẫn thường làm việc quá giờ. Cảm động hơn nữa là chúng tôi được thấy các giảng viên gồm đủ lớp người. Ngoài một số các nhà làm báo chuyên môn, còn có các vị Bộ trưởng, các cán bộ quân sự, cán bộ chính trị... Do cách đào luyện và được đào luyện ấy, chắc các bạn đã tự nghĩ: Từ nay các bạn không còn là những cá nhân riêng rẽ nữa, đã trở thành những cán bộ của dân tộc, thành những công cụ của nhân dân. Trách nhiệm mà các bạn sẽ đảm nhiệm trước dân tộc thật nặng nề, mà nhìn lại thời gian học tập ở trường lại quá ngắn...”

Trong cuốn sổ vàng của lớp học, ông Trần Quang Huy viết: Lớp huấn luyện viết báo Huỳnh Thúc Kháng là viên gạch đầu tên của Tổng bộ Việt Minh xây nền, đắp móng cho nền báo chí Việt Nam, ghi thêm một sự nghiệp lớn lao nữa cho Tổng bộ Việt Minh trên sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Lớp Huỳnh Thúc Kháng mở một kỷ nguyên mới cho lịch sử báo chí Việt Nam. Nói về giá trị tuyên truyền của báo chí, cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết: “Tuyên truyền là một hình thức chiến tranh không kém hiệu lực đối với chiến tranh thực tế. Tổng bộ Việt Minh mở lớp Dạy làm báo đã nêu cao nhiệm vụ của tuyên truyền trong cuộc chiến tranh giải phóng và sẽ giúp vào công việc kháng chiến một phần quan trọng” - (theo ấn phẩm Báo Cứu Quốc 1942-1954, do ông Nguyễn Văn Hải biên soạn, XB năm 2017).

Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng và lớp đào tạo cán bộ viết báo năm 1949 là lớp học đầu tiên và duy nhất dạy làm báo trong kháng chiến ở nước ta. Khóa học tuy ngắn hạn nhưng đồ sộ về nội dung và số cán bộ giảng dạy (29 người) là những lãnh đạo của cuộc kháng chiến, kinh nghiệm và phong phú lý luận, thực tiễn. Lớp báo chí Huỳnh Thúc Kháng là điển hình của học đi đôi với hành, vừa học lý thuyết vừa thực hành, để từ đó, các học viên là hạt nhân của báo chí cách mạng Việt Nam, luôn tỏa sáng và góp phần to lớn để có nền báo chí hôm nay.

Bà Lý Thị Trung, 1 trong 3 nữ học viên của lớp học (choàng khăn đỏ) và đại biểu các gia đình thân nhân giảng viên, học viên chụp ảnh cùng các đại biểu Hội Nhà báo Việt Nam tại địa điểm đặt Bia Di tích

Vinh dự, tự hào và trọng trách của người làm báo

Với lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam thì Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng sẽ mãi mãi đi vào lịch sử như một dấu son đậm nét về lý luận và thực tiễn báo chí cách mạng. Ngôi trường Dạy làm báo mang tên cụ Huỳnh Thúc Kháng là niềm tự hào của các thế hệ làm báo Việt Nam. 

Các thế hệ làm báo ngày nay được đào tạo bài bản hơn, học tập và làm việc trong điều kiện tốt hơn, luôn ghi nhớ và học tập các thế hệ làm báo thế hệ trước trong Làng báo Việt Nam. Họ là những người đi tiên phong trong lĩnh vực tuyên truyền, góp phần quan trọng vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. 70 năm qua, các thế hệ những người chiến sỹ trên mặt trận báo chí, tư tưởng, tuyên truyền vẫn góp công sức trong cuộc đấu tranh chống lại âm mưu phá hoại thâm độc của các thế lực thù địch đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng, góp sức mình vào công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước. Di tích lịch sử Quốc gia - Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng đã hiện hữu, nằm trong quần thể Du lịch Hồ Núi Cốc; đây là địa chỉ đỏ để các thế hệ làm báo Việt Nam họp mặt, tưởng nhớ tới những người làm báo thế hệ trước, khi hành hương về cuội nguồn ATK Thái Nguyên. Đây cũng sẽ là nơi để các thế hệ đi sau luôn nhớ, qua đó giáo dục truyền thống, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng, nhất là lớp trẻ.

Sự hiện hữu của Di tích lịch sử này nhắc nhớ người làm báo hôm nay cần tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của các thế hệ làm báo đi trước. Xây dựng bản lĩnh chính trị, nêu cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp để hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của mình, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng và lòng mong đợi của nhân dân. Đồng thời, tiếp tục học tập làm theo tấm gương đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh, cụ thể là học tập và làm theo những nội dung trong 2 bức thư Bác Hồ đã gửi cho lớp học đầu tiên của Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng năm 1949.

 

Nguồn: thainguyen.gov.vn

Đức Năm - Thanh Tâm - Kim Oanh