Mùa mưa lũ đã bắt đầu, trong khi nhiều khu dân cư tại vùng cao phía Bắc tỉnh Thái Nguyên vẫn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất sau ảnh hưởng của các đợt thiên tai những năm trước. Tại một số nơi, taluy xuất hiện vết nứt, nền đất có dấu hiệu sụt trượt, khiến người dân luôn sống trong tâm trạng thấp thỏm. Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án bố trí dân cư, tái định cư cấp bách không chỉ là yêu cầu về tiến độ đầu tư, mà còn là nhiệm vụ trực tiếp bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân trước mùa mưa lũ.
Mặt bằng Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách các thôn Nà Áng, Nà Pha, Nà Dầu thuộc xã Nam Cường đã cơ bản hoàn thành Hiện nay, khu vực phía Bắc tỉnh có 4 dự án bố trí dân cư cấp bách sử dụng nguồn vốn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2024, gồm: Dự án Bố trí dân cư tập trung thôn Khuổi Slưn, xã Chợ Rã; Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách các thôn Nà Áng, Nà Pha, Nà Dầu, xã Nam Cường; Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách thôn Bản Khắt, xã Quảng Bạch; Dự án Bố trí dân cư vùng thiên tai cấp bách thôn Khuổi Luông, xã Ba Bể. Đây đều là những công trình cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho người dân vùng có nguy cơ sạt lở cao.
Tại xã Nam Cường, Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách các thôn Nà Áng, Nà Pha, Nà Dầu đang được địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn để tăng tốc thi công trước cao điểm mùa mưa lũ. Dự án có tổng mức đầu tư 24 tỷ đồng từ nguồn vốn dự phòng ngân sách Trung ương, nhằm bố trí ổn định nơi ở cho 18 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở cao. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, mưa bão cuối năm 2025 đã làm xuất hiện cung trượt lớn phía sau công trình, buộc Dự án phải điều chỉnh giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn lâu dài cho khu tái định cư. Việc phát sinh các yếu tố địa chất ngoài dự kiến khiến quá trình thi công gặp thêm nhiều khó khăn, trong khi yêu cầu tiến độ vẫn rất cấp bách.
Nhà thầu thi công đang đẩy nhanh tiến độ một số hạng mục phụ trợ thuộc Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách các thôn Nà Áng, Nà Pha, Nà Dầu (xã Nam Cường)Ông Trần Đức Trung Thiên, Chủ tịch UBND xã Nam Cường cho biết: Địa phương đã hoàn thành công tác kiểm đếm, thu hồi và giải phóng mặt bằng phần diện tích bổ sung phục vụ điều chỉnh Dự án. Hiện nay, các đơn vị thi công đang tập trung hoàn thiện các hạng mục còn lại, phấn đấu đưa công trình hoàn thành trước mùa mưa lũ năm nay. Trong quá trình thực hiện Dự án, địa phương thường xuyên phối hợp với đơn vị thi công kiểm tra hiện trường, rà soát tiến độ từng hạng mục để kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh. Mục tiêu đặt ra là phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho khu tái định cư sau khi đưa vào sử dụng, đồng thời sớm ổn định cuộc sống cho người dân vùng nguy cơ sạt lở.
Cùng với xã Nam Cường, tại công trường Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách thôn Bản Khắt, xã Quảng Bạch, đơn vị thi công đang nỗ lực hoàn thành các hạng mục hạ tầng thiết yếu như san nền, đường nội bộ, hệ thống thoát nước, cấp điện, cấp nước sinh hoạt và điện chiếu sáng. Dự án được triển khai nhằm bố trí nơi ở ổn định cho 23 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp bởi cơn bão số 3 năm 2024, trong đó có 16 hộ dân thôn Nà Cà phải di dời khẩn cấp do nguy cơ sạt lở cao. Đến nay, gói thầu san nền và cống hộp đã cơ bản hoàn thành khối lượng đào đắp.
Dự án Bố trí dân cư tập trung thiên tai cấp bách thôn Bản Khắt, xã Quảng Bạch cũng đã hoàn thành mặt bằngTuy nhiên, quá trình triển khai Dự án gặp nhiều khó khăn do điều kiện địa hình miền núi phức tạp, trong khi thời gian thi công gấp và mùa mưa đã cận kề. Bà Nông Thị Thuỷ, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Bạch cho biết: Dự án được triển khai trong tình huống cấp bách nên phải vừa thiết kế, vừa thi công để phù hợp với thực tế địa hình. Quá trình điều chỉnh thiết kế nhiều lần làm thay đổi diện tích thu hồi đất, phát sinh khó khăn trong công tác kiểm kê, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện các thủ tục liên quan. Việc thi công trong mùa mưa cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ nhiều hạng mục. Bên cạnh đó, các vướng mắc liên quan đến hành lang an toàn lưới điện, thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng và cập nhật quy hoạch sử dụng đất khiến thời gian triển khai kéo dài hơn dự kiến. Một khó khăn lớn khác hiện nay là nguồn vốn thực hiện dự án vẫn còn thiếu. Công trình hiện thiếu hơn 7,85 tỷ đồng để hoàn thành toàn bộ các hạng mục, trong khi năm 2026 chưa được bố trí vốn thực hiện.
Qua báo cáo của các địa phương, cả 4 dự án tái định cư cấp bách sau thiên tai sử dụng nguồn vốn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2024 đều đang triển khai trong điều kiện có nhiều khó khăn về thủ tục đất đai, điều chỉnh kỹ thuật, địa hình thi công và nguồn vốn. Tuy nhiên, trước nguy cơ sạt lở có thể tiếp tục xảy ra trong mùa mưa lũ, các địa phương và đơn vị thi công đang nỗ lực tháo gỡ từng điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các hạng mục còn lại.
Việc sớm hoàn thành các khu tái định cư không chỉ giúp người dân có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống, mà còn góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, nâng cao khả năng ứng phó của các địa phương vùng cao. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến cực đoan, đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm là nhiệm vụ cấp bách, thể hiện trách nhiệm của chính quyền trong bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế lâu dài của Nhân dân.