Đối với doanh nghiệp, dữ liệu các-bon đang trở thành một phần của thông tin kinh doanh và thông tin sản phẩm.
Doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến giảm phát thải
Trong giai đoạn 2024-2025, Sáng kiến Mục tiêu dựa trên khoa học (SBTi) - một tổ chức hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính (KNK) dựa trên dữ liệu lịch sử phát thải một cách khoa học - đã ghi nhận số lượng doanh nghiệp châu Á tham gia xây dựng đặt lộ trình giảm phát thải khí nhà kính tăng vọt 53%, cao hơn mức tăng trung bình toàn cầu là 40%.
Điển hình như Tập đoàn SCG (Thái Lan) đặt mục tiêu ngắn hạn giảm 25% lượng phát thải vào năm 2030, và dài hạn sẽ đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 khi xanh hóa toàn diện quy trình sản xuất và chuỗi cung ứng. Tại Việt Nam, Tập đoàn Vinamilk xây dựng mục tiêu ngắn hạn đến năm 2035 dựa trên SBTi, trong đó chi tiết hóa tỷ lệ cắt giảm phát thải cho từng phạm vi phát thải và cả các hoạt động liên quan đến rừng, đất đai, nông nghiệp, để hướng tới Net Zero vào năm 2050.
Lắp đặt điện mặt trời mái nhà là một trong những giải pháp giảm phát thải khí nhà kính. Ảnh: Tùng Đinh.
Lý giải về mức tăng ấn tượng này, báo cáo của SBTi nhận định, nguyên nhân do các nhà đầu tư và xã hội ngày càng quan tâm đến “dấu chân các-bon” của sản phẩm. Kế hoạch giảm phát thải của doanh nghiệp không chỉ hướng tới giảm thiểu rủi ro cạnh tranh, mà còn thúc đẩy tăng trưởng doanh thu, mở rộng lợi nhuận và nâng cao giá trị doanh nghiệp. Khi các tập đoàn lớn áp dụng tiêu chuẩn này, họ cũng tạo sức ép ngược lên các nhà cung cấp nguyên liệu thô và linh kiện, buộc toàn bộ chuỗi giá trị phải xanh hóa.
Cần kiểm kê chính xác
Theo bà Akiko Ishii, chuyên gia kỹ thuật về xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính (Dự án SIM-NDC), doanh nghiệp cần có dữ liệu kiểm kê khí nhà kính để tuân thủ các quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ, đồng thời, đáp ứng yêu cầu từ khách hàng, từ thị trường xuất khẩu và các nhà đầu tư. Khi các giải pháp giảm phát thải được triển khai đúng lộ trình sẽ giúp cắt giảm chi phí vận hành theo thời gian, đồng thời, xây dựng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp bằng sản phẩm có lượng phát thải carbon thấp.
Với các doanh nghiệp trong diện được phân bổ hạn ngạch tại Việt Nam, bà Akiko Ishii khuyến nghị cần điều chỉnh kế hoạch giảm nhẹ phát thải phù hợp với chu kỳ đầu tư và chu kỳ kinh doanh, bao gồm thay thế và đổi mới thiết bị. Điều quan trọng là thiết lập hệ thống kiểm kê kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở đáng tin cậy để có thể xác định chính xác lượng phát thải, cũng như mức giảm tương ứng với từng giải pháp cụ thể theo thời gian.
Theo ông Đào Nguyên Khánh, Trưởng Bộ phận Phát triển bền vững và Truyền thông thuộc INSEE Việt Nam, thách thức lớn nhất nằm ở việc chuẩn bị nhân sự có trình độ chuyên môn, do kiểm kê khí nhà kính có sự giao thoa giữa kỹ thuật vận hành, môi trường và kinh tế các-bon; cùng với công tác MRV (đo đạc, báo cáo và thẩm định) phát thải. INSEE đã thực hiện công tác này từ hơn 10 năm nay theo chuẩn mực quốc tế của Hiệp hội Xi măng và Bê tông Thế giới (GCCA). Các tiêu chuẩn này có độ tương thích cao với quy định của Việt Nam nên đã giúp giảm bớt áp lực cho doanh nghiệp khi nằm trong danh mục được phân bổ hạn ngạch giai đoạn 2025-2026.
Nhờ chiến lược đầu tư liên tục vào các công nghệ giảm phát thải trong nhiều năm qua, công ty đang dư thừa hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Do đó, vị thế hiện tại của INSEE trên thị trường carbon là bên bán. Trong phiên giao dịch khai trương sàn giao dịch carbon cuối tháng 6, công ty đã tham gia đặt lệnh mua bán với khối lượng nhỏ để thử nghiệm.
| Để giảm phát thải hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động xây dựng lộ trình giảm phát thải dựa trên việc đánh giá kỹ lưỡng tiềm năng kỹ thuật, năng lực tài chính và mục tiêu tăng trưởng dài hạn của mình. |