CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Lộ trình rõ ràng, trách nhiệm cụ thể

Tại dự thảo Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch, giao thông phi cơ giới; hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch; một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường, TP. Hà Nội đề xuất lộ trình chuyển đổi bắt buộc với nhiều loại phương tiện kinh doanh vận tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Đến năm 2030, 100% xe taxi của Hà Nội sẽ chạy bằng điện, năng lượng xanh. Ảnh: Minh Quang.

Điểm nổi bật của đề xuất là cách tiếp cận theo lộ trình cụ thể, có phân kỳ và gắn trách nhiệm trực tiếp cho từng chủ thể. Đối với xe taxi và xe hợp đồng dưới 8 chỗ, các doanh nghiệp vận tải phải đạt tỷ lệ tối thiểu 50% phương tiện sử dụng năng lượng xanh trước năm 2028 và hoàn thành 100% trước năm 2030.

Với xe mô tô, xe gắn máy kinh doanh vận tải, bao gồm cả xe công nghệ, các nền tảng kết nối phải bảo đảm tỷ lệ chuyển đổi đạt 20% trước năm 2027, 50% trước năm 2028 và 100% trước năm 2030. Việc quy định trách nhiệm trực tiếp đối với đơn vị cung cấp ứng dụng là bước điều chỉnh phù hợp với thực tiễn vận hành mô hình kinh tế số.

Cách tiếp cận theo tỷ lệ chuyển đổi giúp tạo áp lực nhưng vẫn đảm bảo tính khả thi, cho phép doanh nghiệp chủ động kế hoạch đầu tư và thay thế phương tiện. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý giám sát tiến độ một cách minh bạch, tránh tình trạng chậm trễ hoặc đối phó.

Song song với lộ trình chuyển đổi, thành phố cũng định hướng hạn chế dần phương tiện phát thải. Từ năm 2035, việc hạn chế lưu thông phương tiện cá nhân sẽ được triển khai theo khu vực, tuyến đường và khung giờ phù hợp, kèm theo yêu cầu công bố trước tối thiểu 12 tháng phương án thay thế. Điều này cho thấy cách điều hành có lộ trình, giảm thiểu tác động đến người dân và doanh nghiệp.

Đồng bộ hạ tầng, tạo động lực chuyển đổi

Một điểm then chốt trong chiến lược là phát triển đồng bộ hạ tầng năng lượng sạch và vận tải công cộng. TP. Hà Nội xác định rõ: chuyển đổi phương tiện chỉ hiệu quả khi đi cùng hạ tầng hỗ trợ và hệ thống giao thông thay thế.

Theo dự thảo, trong phạm vi vành đai 3, các bãi đỗ xe, chung cư, trung tâm thương mại, bệnh viện và công trình công cộng hiện hữu phải bảo đảm tối thiểu 15% chỗ đỗ có lắp trạm sạc trước năm 2030. Với các công trình đầu tư mới, tỷ lệ này tối thiểu 30%. Đây là bước đi quan trọng nhằm hình thành mạng lưới hạ tầng sạc rộng khắp, giải quyết nút thắt lớn nhất của phương tiện điện.

Song song với đó, thành phố triển khai các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, bao gồm hỗ trợ 30% lãi vay trong tối đa 5 năm và miễn tiền thuê đất 5 năm đầu. Thủ tục đầu tư cũng được đơn giản hóa, tạo điều kiện rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Đồng bộ hạ tầng, trạm sạc phục vụ cho chuyển đổi năng lượng sạch. Ảnh: Trần Hoàng.

Đáng chú ý, định hướng chuyển đổi phương tiện được xây dựng đồng bộ với quá trình mở rộng mạng lưới vận tải công cộng, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị. Theo kế hoạch, đến năm 2030, Hà Nội dự kiến hoàn thành gần 97 km các tuyến metro số 2, 3 và 5.

Bên cạnh đó, thành phố đang chuẩn bị đầu tư khoảng 301 km các tuyến còn lại, bao gồm tuyến số 1, tuyến 2A kéo dài đến Xuân Mai và các tuyến số 4, 6, 7, 8, cùng mạng lưới vệ tinh kết nối Sơn Tây, Hòa Lạc và Xuân Mai. Toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị dự kiến hoàn thiện vào năm 2035.

Khi kết hợp với mạng lưới xe buýt hiện hữu và các dịch vụ giao thông công cộng như xe đạp, xe máy chia sẻ, Hà Nội kỳ vọng hình thành hệ sinh thái vận tải đồng bộ, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Đây là nền tảng quan trọng để các biện pháp hạn chế phương tiện phát thải có thể triển khai hiệu quả.