Tháng 3/2027, các doanh nghiệp sẽ thực hiện kỳ báo cáo kiểm kê khí nhà kính lần thứ hai thông qua hệ thống báo cáo kiểm kê trực tuyến cấp cơ sở.
Trong hai ngày 29-30/6, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội thảo “Tăng cường năng lực về Hệ thống báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và giảm phát thải khí nhà kính cho các lĩnh vực nhiệt điện, xi măng và sắt thép”. Sự kiện được triển khai trong khuôn khổ Dự án SIM-NDC dưới sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA).
Đại diện các nhà máy nhiệt điện, doanh nghiệp sản xuất xi măng tham gia hội thảo tập huấn hôm 29/6.
Phát biểu tại hội thảo, bà Makiko Inamori, Cố vấn hình thành dự án, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản cho biết: Bối cảnh quốc tế hiện nay cho thấy nhiều thách thức, bao gồm cả những bất ổn địa chính trị. Nhưng điều quan trọng cần nhấn mạnh là những nỗ lực toàn cầu hướng tới trung hòa carbon vẫn đang đi đúng hướng.
Bên cạnh việc thiết lập hệ thống báo cáo khí nhà kính và chuẩn bị cho Hệ thống giao dịch phát thải, đất nước cũng đang tiến hành triển khai thị trường carbon trong nước. Với những nỗ lực này, chúng ta ghi nhận rằng Việt Nam đang đóng vai trò hàng đầu trong định giá carbon trong khu vực ASEAN.
Bà Makiko Inamori, Cố vấn hình thành dự án, đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) chia sẻ về bối cảnh quốc tế có nhiều thách thức đối với quá trình hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải.
"Nhật Bản với bề dày kinh nghiệm trong quản lý báo cáo cấp cơ sở cũng như triển khai tiết kiệm năng lượng cho các ngành nhiệt điện, xi măng, sắt thép, luôn sẵn sàng đồng hành và sẻ chia những bài học hữu ích cùng Việt Nam. Đây sẽ là nguồn tham khảo hữu ích, giúp Việt Nam chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp", bà Makiko Inamori chia sẻ.
Buổi tập huấn gồm 2 phiên. Phiên thứ nhất tập trung cập nhật khung pháp lý cốt lõi. Ông Lương Quang Huy, Trưởng phòng Giảm nhẹ Phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ôzôn, Cục Biến đổi khí hậu đã trình bày chuyên đề cập nhật quy định pháp lý. Hệ thống luật định của Việt Nam hiện nay được vận hành chặt chẽ từ Điều 91 Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và mới nhất là Nghị định số 119/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung, tạo hành lang pháp lý bắt buộc từ tự nguyện sang tuân thủ nghiêm ngặt.
Tiếp nối chương trình, bà Akiko Ishii, Chuyên gia kỹ thuật về xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính từ JICA đã chia sẻ các bài học kinh nghiệm quốc tế về lập danh mục phát thải. Trong khi đó, nội dung kỹ thuật chuyên sâu được ông Nguyễn Tiến Hải, Giám đốc kỹ thuật Công ty CP Tư vấn năng lượng và môi trường (VNEEC) cụ thể hóa qua phương pháp tính toán lượng khí nhà kính cho các ngành trọng điểm là nhiệt điện, xi măng, sắt thép.
Để giúp doanh nghiệp định hình hành động sau kiểm kê, bà Yumi Ito (Chuyên gia kỹ thuật JICA) và ông Dương Anh Dũng (Chuyên gia kỹ thuật kiểm kê khí nhà kính từ VNEEC) đã cùng hướng dẫn quy trình xây dựng và thực hiện kế hoạch giảm phát thải KNK cấp cơ sở, giúp biến các số liệu thô thành giải pháp giảm nhẹ khả thi.
Các chuyên gia Nhật Bản và đại diện doanh nghiệp sản xuất sắt thép, xi măng tham gia buổi hội thảo tập huấn ngày 30/6.
Phiên thứ hai tập trung hướng dẫn thực hành trên Hệ thống Báo cáo kiểm kê KNK cấp cơ sở. Ông Wataru Tohze, chuyên gia kỹ thuật về hệ thống kiểm kê khí nhà kính trực tuyến của JICA đã giới thiệu giao diện và tính năng của Hệ thống Báo cáo kiểm kê khí nhà kính trực tuyến cấp cơ sở.
Hệ thống điện tử này được tích hợp đồng bộ các phương pháp tính toán đã được bộ, ngành thẩm định, giúp đơn giản hóa quy trình tính toán cho doanh nghiệp. Dưới sự dẫn dắt của ông Wataru Tohze, các đại biểu đã thực hành từng bước từ truy cập hệ thống, nhập dữ liệu hoạt động đặc thù theo ngành cho đến việc kết xuất báo cáo và thực hiện nộp hồ sơ thử nghiệm. Hệ thống phân định rõ ràng các phạm vi phát thải: trực tiếp từ nguồn cố định/di động (Scope 1), gián tiếp từ điện năng tiêu thụ (Scope 2) và khuyến khích kiểm kê các nguồn gián tiếp khác thuộc chuỗi giá trị (Scope 3).
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh các quy định giảm phát thải trong nước và quốc tế ngày càng chặt chẽ, việc đo lường và báo cáo chính xác lượng phát thải khí nhà kính ở cấp cơ sở đang trở thành một yêu cầu cấp thiết. Hệ thống báo cáo trực tuyến dự kiến sẽ chính thức vận hành trong thời gian tới. Doanh nghiệp sẽ vận dụng những kiến thức và kỹ năng thực hành tại hội thảo để chủ động áp dụng vào các chu kỳ báo cáo tương lai, trước mắt là kỳ báo cáo thứ hai vào tháng 3/2027.