Quy định thu gom rác từ 20h đang khiến vỉa hè Ba Đình ùn ứ, gây áp lực lớn lên mỹ quan đô thị và đôi vai những người công nhân môi trường thầm lặng.
Sau khi thực hiện sáp nhập và điều chỉnh địa bàn, phường Ba Đình (TP. Hà Nội) đối mặt với áp lực duy trì vệ sinh môi trường tại các khu vực lõi có mật độ dân cư cao. Đặc biệt, từ khi thành phố Hà Nội thí điểm quy định xe rác chỉ được vào nội đô sau 20 giờ, một nghịch lý đã xuất hiện: đường phố ban ngày bớt bóng xe rác nhưng vỉa hè lại trở thành những "bãi tập kết bất đắc dĩ", ùn ứ hàng tấn rác thải ngay sát cửa nhà dân.
Không chỉ người dân, những người công nhân môi trường cũng đang gánh thêm áp lực khi toàn bộ lượng rác trong ngày dồn vào một ca đêm. Ảnh: Thu Trang.
Nghịch lý “phố sạch, vỉa hè bẩn” và áp lực từ giờ giới nghiêm
Tại một số khu vực trên các tuyến phố như Đội Cấn, Ngọc Hà, hình ảnh những hàng xe rác xếp dài trên vỉa hè từ cuối chiều để chờ đến “giờ G” không còn xa lạ. Với đặc thù ngõ nhỏ, dân cư đông đúc, lượng rác phát sinh tại phường Ba Đình luôn ở mức cao. Trong thời gian chờ xe tải vào cẩu, rác phải lưu tạm trên vỉa hè, gây áp lực không nhỏ lên công tác vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị.
Bà Nguyễn Thị Liên, người dân sống trên phố Đội Cấn, chia sẻ: “Từ khi xe rác không thể vào sớm, rác thường tập kết trước cửa nhà tôi từ khoảng 16 đến 17 giờ. Việc lưu rác trong nhiều giờ khiến khu vực vỉa hè phần nào bị ảnh hưởng, nhất là vào thời điểm đông khách. Nhiều khi khách ghé cửa hàng cũng có chút e ngại, điều này thực sự tác động đến sinh hoạt và việc kinh doanh của gia đình”.
Ông Lê Trí Dũng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Ba Đình thừa nhận những bất cập này dưới góc nhìn quy hoạch: “Ba Đình là trung tâm chính trị nên yêu cầu vệ sinh rất khắt khe. Tuy nhiên, quy hoạch cũ từ hàng chục năm trước không hề có những vị trí ngách hay điểm trung chuyển rác tách biệt trong các tòa nhà. Hiện tại, chúng ta không có điểm tập kết hợp lý giữa các khu dân cư, dẫn đến việc rác buộc phải dồn ra mặt đường, gây mất mỹ quan đô thị nghiêm trọng”.
Không chỉ người dân, những người công nhân môi trường cũng đang gánh thêm áp lực khi toàn bộ lượng rác trong ngày dồn vào một ca đêm. Một công nhân vệ sinh tại phố Ngọc Hà cho biết, nhịp làm việc nay kéo dài hơn trước rất nhiều.
“Trước đây rác được giải tỏa theo từng đợt trong ngày, còn bây giờ gần như dồn hết sau 20 giờ. Chúng tôi vừa thu gom, vừa cân đo rác của từng hộ, từng nhà hàng theo quy định mới. Có hôm ca làm kéo dài tới 2 giờ sáng, những ngày lượng rác tăng cao thì phải làm thông đến 6 giờ sáng mới trả lại mặt phố sạch sẽ”, nữ công nhân chia sẻ.
Những bước chân xuyên đêm và hy vọng về sự chung tay
Dẫu vất vả là vậy, nhưng nếu nhìn ở góc độ tích cực, quy định mới cũng mang lại những thay đổi về diện mạo giao thông vào ban ngày. Anh Hoàng Khoa An, người dân sống tại phường Ba Đình nhận định: “Dù vỉa hè có lúc ùn ứ rác chờ cẩu, nhưng bù lại, ban ngày không còn cảnh xe rác cồng kềnh đi ngược chiều hay dừng đỗ gây tắc nghẽn giao thông giờ cao điểm. Đường phố có cảm giác thông thoáng và an toàn hơn cho người đi đường”.
Công nhân môi trường thu gom rác tại phường Ba Đình sau 20 giờ, giảm áp lực ùn ứ trên các tuyến phố nội đô. Ảnh: Thu Trang.
Trước những khó khăn thực tế, đơn vị duy trì vệ sinh môi trường cũng đang nỗ lực áp dụng các giải pháp công nghệ để giảm thiểu ô nhiễm. Bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, Phó Giám đốc Chi nhánh Urenco Hoàn Kiếm, Công ty TNHH MTV MTĐT Hà Nội (Urenco) khẳng định đơn vị luôn ưu tiên các giải pháp xanh.
“Chúng tôi đã triển khai hệ thống xe đạp điện có thùng nhỏ để đi sâu vào các ngõ ngách, thu gom kịp thời rác ban ngày để tránh tồn đọng trên mặt phố. Các thùng rác sắt cũ cũng được thay thế bằng thùng composite có nắp đậy kín, hạn chế tối đa việc rỉ nước rác và mùi hôi ra môi trường. Chúng tôi tin rằng với sự phối hợp chặt chẽ qua ứng dụng iHanoi và các nhóm Zalo cộng đồng, những phản ánh của người dân sẽ được xử lý kịp thời nhất”, bà Hằng nhấn mạnh.
Quy định thu gom rác sau 20 giờ giúp đường phố Hà Nội thông thoáng hơn, nhưng cũng dồn áp lực lên ca làm đêm của công nhân vệ sinh. Ảnh: Thu Trang.
Bài toán rác thải nội đô tại phường Ba Đình vẫn còn nhiều gian nan, đặc biệt là ý thức phân loại rác tại nguồn vốn đã bắt buộc từ đầu năm 2025 nhưng việc duy trì vẫn khó khăn. Trong bối cảnh ấy, những bước chân thầm lặng của các công nhân môi trường vẫn miệt mài đi qua từng góc phố, từng đoạn đường, lặng lẽ trả lại diện mạo xanh - sạch - đẹp cho Thủ đô trước khi bình minh ló rạng.