CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Xã Chợ Rã là địa bàn miền núi, địa hình đồi dốc, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, sạt lở đất và thời tiết cực đoan. Trong bối cảnh đó, việc thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới không chỉ dừng lại ở thu gom rác thải sinh hoạt, mà còn gắn với yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ sinh kế và an toàn cho người dân.

Người dân thôn Pác Nghè, xã Chợ Rã được hướng dẫn cách xử lý rác thải hữu cơ

Thôn Pác Nghè đang được lựa chọn làm điểm triển khai nhiều hoạt động bảo vệ môi trường, hướng tới xây dựng khu dân cư xanh - sạch - an toàn tại xã Chợ Rã trong năm 2025. Theo đó, từ sự hỗ trợ ban đầu về trang thiết bị và tập huấn kỹ thuật, người dân trong thôn từng bước được tiếp cận với các phương pháp phân loại rác tại nguồn, ủ phân hữu cơ bằng men vi sinh, xây dựng lò đốt rác quy mô hộ gia đình và cải tạo cảnh quan khu dân cư. Ông Chỉ Văn Kiến, Trưởng thôn Pác Nghè cho biết: Trong những năm qua, thôn đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân tham gia đầy đủ các hoạt động về bảo vệ môi trường. Nhất là khi được cấp thùng đựng rác, được hướng dẫn cách phân loại rác thải sinh hoạt, xử lý rác hữu cơ và xây dựng lò đốt rác, người dân rất phấn khởi và nghiêm túc thực hiện. Quan trọng hơn là bà con đã hiểu được bảo vệ môi trường chính là bảo vệ bản thân, bảo vệ chính gia đình mình.

Không chỉ dừng lại ở xử lý rác thải, Pác Nghè còn chú trọng cải thiện điều kiện sống cho người dân thông qua việc lắp đặt hệ thống chiếu sáng đường nội thôn bằng năng lượng mặt trời, trồng cây xanh dọc các trục đường chính, vệ sinh khu vực sinh hoạt cộng đồng. Những con đường đất trước đây thường lầy lội, tối tăm vào mùa mưa nay đã sáng hơn, sạch hơn, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân khi đi lại vào buổi tối. Bà Nông Thị Ấn, người dân thôn Pác Nghè chia sẻ: “Trước đây, rác thải sinh hoạt chủ yếu xử lý theo thói quen cũ, chưa phân loại nên vừa mất vệ sinh, vừa ảnh hưởng đến môi trường. Sau khi được tập huấn, chúng tôi hiểu rõ hơn cách phân loại rác, tận dụng rác hữu cơ làm phân bón cho cây trồng. Không chỉ gia đình tôi mà nhiều hộ khác trong thôn cũng cùng làm, nhắc nhở nhau giữ gìn vệ sinh chung”.

Còn tại xã Bạch Thông, việc thực hiện tiêu chí môi trường những năm qua được gắn chặt với các phong trào thi đua ở khu dân cư, trong đó Hội Liên hiệp Phụ nữ đóng vai trò nòng cốt. Mô hình “5 không, 3 sạch” cùng với xây dựng các tuyến đường tự quản đã trở thành điểm nhấn trong công tác bảo vệ môi trường tại địa phương. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Thông Nguyễn Vũ Mão cho biết: Điểm quan trọng trong quá trình triển khai tiêu chí môi trường tại địa phương là phát huy vai trò tự quản của người dân, lấy cộng đồng làm trung tâm. Các tổ, nhóm tự quản được thành lập, phân công nhiệm vụ cụ thể, từ vệ sinh đường làng, ngõ xóm đến giám sát việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường. Nhờ vậy, tiêu chí môi trường không chỉ đạt về hình thức mà còn được duy trì bền vững”.

Những tuyến đường nội thôn Phiêng An, xã Bạch Thông luôn thông thoáng, sạch sẽ

Phiêng An là một trong những khu dân cư điển hình của xã Bạch Thông về triển khai hiệu quả mô hình này. Các tuyến đường của thôn do hội viên phụ nữ đảm nhiệm, công tác vệ sinh môi trường được duy trì thường xuyên, kết hợp trồng hoa, cây xanh, tạo cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp. Bà Hà Thị Hậu, người dân thôn Phiêng An, cho biết: Khoảng 10 năm trở lại đây, các tuyến đường nội thôn luôn được giữ gìn sạch sẽ, thông thoáng. Không chỉ chị em phụ nữ mà mỗi người dân trong thôn đều chủ động tham gia dọn vệ sinh, trồng hoa ven đường, nhắc nhở nhau không xả rác bừa bãi. Nhờ đó, diện mạo thôn ngày càng khang trang, ai đến thăm cũng công nhận Phiêng An có môi trường sống yên bình và trong lành.

Còn ở xã Na Rì, việc thực hiện tiêu chí môi trường được chú trọng gắn với sản xuất nông nghiệp bền vững. Trên địa bàn xã, các điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đã được xây dựng tại các cánh đồng, góp phần hạn chế tình trạng vứt bỏ bừa bãi, gây ô nhiễm đất và nguồn nước. Ông Hoàng Minh Giáp, người dân thôn Pò Khiển cho biết: Trước đây, sau mỗi vụ sản xuất, bao bì thuốc bảo vệ thực vật thường bị vứt ngay trên ruộng hoặc ven mương. Từ khi có các điểm thu gom tập trung, bà con đã có ý thức hơn, mang bao bì đến đúng nơi quy định. Môi trường đồng ruộng sạch hơn, sản xuất cũng an tâm hơn.

Ngày càng nhiều điểm thu gom rác thải thuốc bảo vệ thực vật được đầu tư xây dựng trên địa bàn xã Na Rì

Thực tiễn tại các địa phương như Chợ Rã, Bạch Thông, Na Rì cho thấy, tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới chỉ thực sự bền vững khi được triển khai bằng những việc làm cụ thể và có sự tham gia tích cực của người dân. Từ việc phân loại rác tại nguồn, xây dựng tuyến đường tự quản đến thu gom rác thải nông nghiệp, mỗi mô hình đều góp phần thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng xanh - sạch - đẹp. Quan trọng hơn, những cách làm này đã từng bước hình thành thói quen sống thân thiện với môi trường trong cộng đồng, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người dân trong gìn giữ không gian sống chung. Đây chính là nền tảng để các địa phương miền núi tiếp tục nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường, hướng tới xây dựng nông thôn mới bền vững, an toàn và đáng sống.