Thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh - Hướng đi bền vững của Thái Nguyên
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, yêu cầu ngày càng cao của thị trường và xu hướng tiêu dùng xanh, Thái Nguyên đang từng bước chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn và bền vững. Từ trồng trọt, chăn nuôi đến lâm nghiệp, nhiều mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, GlobalGAP, chăn nuôi an toàn sinh học, quản lý rừng bền vững… đã và đang được triển khai, góp phần nâng cao giá trị nông sản, cải thiện môi trường sinh thái và nâng cao thu nhập cho người dân.
Chuyển đổi tư duy sản xuất, nâng cao giá trị nông sản
Sản xuất chè theo phương pháp IPHM (quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp) hướng tới sản xuất chè hữu cơ
Những năm gần đây, ngành Nông nghiệp Thái Nguyên đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thay đổi tập quán canh tác truyền thống, từng bước tiếp cận các phương thức sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường. Các mô hình ứng dụng, chuyển giao khoa học - kỹ thuật được triển khai rộng khắp, thu hút đông đảo nông dân tham gia, đặc biệt trong lĩnh vực trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ.
Điển hình là mô hình sản xuất chè theo phương pháp IPHM (quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp) tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp - Thương mại - Dịch vụ Saemaul Phú Nam, xã Vô Tranh. Đây là mô hình hướng tới sản xuất chè hữu cơ, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay vào đó là các biện pháp sinh học, thảo mộc và kỹ thuật canh tác bền vững. Bà Nguyễn Thị Hiền, Giám đốc HTX Nông nghiệp - Thương mại - Dịch vụ Saemaul Phú Nam cho biết: Khi áp dụng phương pháp IPHM, chi phí đầu vào giảm rõ rệt do hạn chế thuốc hóa học, cây chè sinh trưởng khỏe hơn, năng suất và chất lượng đều tăng. Quan trọng hơn, bà con dần thay đổi nhận thức, hướng tới sản xuất chè an toàn, bền vững và đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Cùng với việc phát triển các mô hình sản xuất an toàn, Thái Nguyên cũng chú trọng công tác quản lý vùng trồng. Hiện nay, toàn tỉnh đang hướng dẫn, quản lý và giám sát 172 mã vùng trồng với tổng diện tích trên 1.279 ha, trong đó có 139 mã vùng trồng nội tiêu và 33 mã vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Các vùng trồng được cấp mã số đều tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chí theo quy định, góp phần nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Thái Nguyên hướng tới xuất khẩu nông sản từ mã số vùng trồng
Theo ông Nguyễn Tá, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, ngành Nông nghiệp tỉnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phát triển sản xuất xanh: “Chúng tôi tăng cường hướng dẫn, tập huấn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho nông dân; đồng thời khuyến cáo bà con hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học độc hại, thay thế bằng các chế phẩm sinh học, thảo mộc. Đây là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe người sản xuất, người tiêu dùng và môi trường sinh thái”.
Phát triển lâm nghiệp, chăn nuôi theo hướng bền vững
Thái Nguyên đẩy mạnh trồng rừng gỗ lớn, thực hiện quản lý rừng bền vững gắn với cấp chứng chỉ FSC
Không chỉ trong trồng trọt, định hướng phát triển xanh, tuần hoàn còn được Thái Nguyên triển khai mạnh mẽ trong lĩnh vực lâm nghiệp và chăn nuôi. Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh trồng rừng gỗ lớn, thực hiện quản lý rừng bền vững gắn với cấp chứng chỉ FSC - tiêu chuẩn quốc tế quan trọng để các sản phẩm gỗ có thể xuất khẩu sang thị trường châu Âu và nhiều quốc gia phát triển.
Xã Văn Hán là địa phương đầu tiên của tỉnh được lựa chọn triển khai mô hình phát triển rừng theo tiêu chuẩn FSC. Với diện tích rừng trên 4.000 ha, đến nay địa phương đã có hơn 500 hộ dân tham gia trồng rừng theo tiêu chuẩn này, với tổng diện tích trên 1.360 ha. Ông Hà Trọng Vấn, người dân xã Văn Hán chia sẻ: “Trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC tuy yêu cầu khắt khe hơn nhưng hiệu quả mang lại rất rõ rệt. Giá trị gỗ cao hơn, đầu ra ổn định, trong khi môi trường rừng được bảo vệ tốt hơn. Người dân chúng tôi cũng ý thức hơn trong việc phát triển rừng bền vững”.
Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, đến nay tổng diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) trên địa bàn toàn tỉnh đã đạt trên 37.500 ha, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo vệ môi trường.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, Thái Nguyên đang từng bước chuyển dịch từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung, quy mô trang trại, áp dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ và quy trình chăn nuôi an toàn sinh học. HTX Chăn nuôi gà đồi Tân Tiến, xã Tân Khánh là một trong những mô hình tiêu biểu. Ông Bùi Quang Hữu, Giám đốc HTX cho biết: Chăn nuôi quy mô lớn đòi hỏi phải kiểm soát nghiêm ngặt dịch bệnh. HTX áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, giảm sử dụng kháng sinh, tăng cường chế phẩm sinh học nên đàn gà phát triển tốt, môi trường chăn nuôi sạch hơn, sản phẩm được thị trường tin tưởng.
Hiện nay, toàn tỉnh có 1.619 trang trại chăn nuôi, trong đó chăn nuôi quy mô trang trại chiếm trên 50% tổng đàn gia súc, gia cầm. Đáng chú ý, số cơ sở chăn nuôi lợn, gà đạt tiêu chí an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và an toàn thực phẩm chiếm trên 70% tổng đàn, cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong phương thức sản xuất.
Chăn nuôi an toàn sinh học góp phần giảm thiểu rủi ro trong chăn nuôi
Với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, ngành Nông nghiệp Thái Nguyên tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh cơ cấu lại ngành, gắn sản xuất với thị trường và chuỗi giá trị. Sự thay đổi tư duy của người nông dân, cùng với việc ứng dụng khoa học - công nghệ và các mô hình sản xuất bền vững, đang mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ và từng bước đưa nông sản Thái Nguyên chinh phục những thị trường khó tính trong và ngoài nước.