CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Liên kết vùng nguyên liệu, nâng cao giá trị dược liệu

Anh Nguyễn Quốc Hoàng thu hái mướp đắng rừng tại vùng nguyên liệu của HTX Nông nghiệp Tiên Phong

Tại xã Yên Trạch, HTX Nông nghiệp Tiên Phong đang xây dựng thương hiệu từ phát triển cây dược liệu gắn với chế biến và xây dựng sản phẩm OCOP. Không chỉ tập trung phát triển kinh tế cho riêng HTX, anh Nguyễn Quốc Hoàng còn tích cực vận động, tuyên truyền các hộ dân cùng tham gia liên kết, từng bước mở rộng vùng nguyên liệu. Từ diện tích ban đầu, đến nay vùng trồng dược liệu liên kết của HTX đã phát triển lên khoảng 7 ha. Từ những cây dược liệu được trồng tại địa phương, HTX đã phát triển khoảng 15 dòng sản phẩm phục vụ chăm sóc sức khỏe. Trong đó, sản phẩm Trà mướp đắng rừng trở thành một trong những sản phẩm nổi bật khi đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Hiện sản phẩm Trà mướp đắng rừng được bán với giá khoảng 850.000 đồng/kg, trong khi quả mướp đắng sấy khô có giá khoảng 500.000 đồng/kg. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc chuyển từ sản xuất, tiêu thụ nguyên liệu thô sang chế biến, tạo ra sản phẩm có thương hiệu và giá trị gia tăng cao.

Anh Nguyễn Quốc Hoàng chia sẻ: “Tôi luôn mong muốn những cây dược liệu của quê hương không chỉ bán ở dạng thô mà phải trở thành những sản phẩm có thương hiệu, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân. Điều quan trọng nhất không chỉ là doanh thu mà còn là việc xây dựng được thương hiệu nông sản sạch, mang dấu ấn quê hương”.

Nhờ mô hình hoạt động hiệu quả, HTX Nông nghiệp Tiên Phong hiện tạo việc làm thường xuyên cho 14 lao động địa phương, với thu nhập bình quân từ 6,5 đến 7 triệu đồng/người/tháng, cùng nhiều lao động thời vụ. Không chỉ tạo việc làm, HTX còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Chị Đặng Thị Kiều, xã viên HTX, cho biết: “Trước đây nhiều diện tích đất đồi của người dân bỏ trống hoặc trồng cây hiệu quả không cao. Từ khi tham gia HTX của anh Hoàng, chúng tôi được hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm nên yên tâm sản xuất hơn, thu nhập cũng ổn định hơn”.

HTX Bình An chú trọng khâu sơ chế, đóng gói sản phẩm, bảo đảm vệ sinh và nâng cao chất lượng trước khi đưa ra thị trường

Nhằm khai thác tiềm năng, phát triển kinh tế từ cây dược liệu tại địa phương, HTX Bình An ở xã Chợ Đồn đã lựa chọn cây chè hoa vàng để chế biến thành các sản phẩm như trà hoa vàng, trà hoa vàng túi lọc. Chị Triệu Thị Thủy, Giám đốc HTX Bình An, xã Chợ Đồn cho biết: “Chúng tôi xác định muốn phát triển cây chè hoa vàng bền vững thì phải gắn sản xuất nguyên liệu với chế biến và thị trường. HTX hướng dẫn người dân kỹ thuật chăm sóc, thu hái, đồng thời chú trọng kiểm soát chất lượng nguyên liệu ngay từ đầu. Khi sản phẩm được chế biến, đóng gói và xây dựng thương hiệu từ OCOP, giá trị cây dược liệu sẽ được nâng lên, người dân cũng có thêm động lực để duy trì và mở rộng vùng trồng”.

Có thể nói, khi người dân được tổ chức lại trong các chuỗi liên kết, sản phẩm dược liệu không còn dừng ở việc khai thác lợi thế tự nhiên mà từng bước trở thành hàng hóa có giá trị. Đây cũng là hướng đi phù hợp để phát huy tiềm năng đất đai, tạo sinh kế và góp phần giảm nghèo tại khu vực nông thôn.

OCOP tạo động lực xây dựng thương hiệu sản phẩm dược liệu

Điểm chung của các mô hình trên là không dừng lại ở việc phát triển vùng nguyên liệu mà hướng tới chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Đây chính là những yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị của cây dược liệu, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành “bệ phóng” để các HTX chuẩn hóa sản phẩm, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và từng bước nâng cao chất lượng. Với nhóm sản phẩm dược liệu, việc tham gia OCOP còn giúp các chủ thể có thêm cơ hội quảng bá, kết nối tiêu thụ, mở rộng thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Việc đẩy mạnh chế biến sâu giúp các HTX nâng cao giá trị dược liệu địa phương và từng bước xây dựng thương hiệu

Ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Thái Nguyên có nhiều tiềm năng để phát triển cây dược liệu, trong đó có những loại cây phù hợp với điều kiện sinh thái, thổ nhưỡng và thế mạnh của từng địa phương. Thời gian tới, Ngành sẽ định hướng các địa phương khai thác tốt lợi thế, lựa chọn những cây dược liệu có giá trị kinh tế và có thị trường để hình thành vùng nguyên liệu phù hợp, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ”. Theo ông Nguyễn Mỹ Hải, phát triển dược liệu gắn với OCOP cần được thực hiện theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm thay vì chỉ chú trọng tăng số lượng. Các HTX cần phát huy vai trò hạt nhân trong tổ chức sản xuất, hướng dẫn người dân tuân thủ quy trình kỹ thuật, kiểm soát chất lượng vùng nguyên liệu và đẩy mạnh đầu tư chế biến sâu. “Cùng với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tỉnh sẽ quan tâm hỗ trợ các chủ thể OCOP về hoàn thiện tiêu chuẩn, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ. Việc liên kết với doanh nghiệp, hệ thống phân phối và các kênh thương mại điện tử cũng cần được tăng cường để sản phẩm dược liệu của Thái Nguyên tiếp cận được nhiều thị trường hơn” - ông Nguyễn Mỹ Hải nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, khi cây dược liệu được đặt trong một chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ, giá trị kinh tế không chỉ được nâng lên mà còn tạo ra nhiều lợi ích cho cộng đồng. Người dân có thêm việc làm, đất đai được khai thác hiệu quả, HTX có điều kiện phát triển, còn địa phương có thêm những sản phẩm đặc trưng mang dấu ấn vùng miền. Với lợi thế về nguồn dược liệu và sự chủ động của các HTX, cùng định hướng hỗ trợ của ngành chức năng, Thái Nguyên có nhiều dư địa để phát triển thêm các sản phẩm dược liệu OCOP có chất lượng, có thương hiệu và sức cạnh tranh, cây dược liệu sẽ không chỉ là nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất mà có thể trở thành một trong những ngành hàng góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững ở khu vực nông thôn. Đó cũng là cách để những cây dược liệu Thái Nguyên đi xa hơn, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần quảng bá tiềm năng và bản sắc của từng vùng đất thông qua những sản phẩm OCOP ngày càng được nâng tầm.