CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, sản phẩm Trà bí thơm của HTX Yến Dương (xã Thượng Minh) đã đạt chuẩn OCOP 4 sao

Nhận thức rõ vai trò của kinh tế tập thể trong quá trình phát triển nông thôn, những năm qua, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển HTX, đặc biệt tập trung vào nâng cao năng lực nội tại cho các HTX khu vực miền núi. Hàng trăm lớp đào tạo, bồi dưỡng đã được tổ chức, thu hút hàng chục nghìn lượt cán bộ quản lý HTX và thành viên HTX tham gia, với các nội dung thiết thực như quản trị HTX, xây dựng phương án sản xuất - kinh doanh, quản lý tài chính, ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Song song với đào tạo, từ nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là Chương trình xây dựng nông thôn mới, các ngành chức năng của tỉnh đã hỗ trợ nhiều HTX đầu tư nhà xưởng, máy móc, thiết bị, xây dựng vùng nguyên liệu, phát triển sản phẩm OCOP. Đến nay, toàn tỉnh có 1.296 HTX, trong đó 70% HTX hoạt động hiệu quả; doanh thu bình quân của khu vực HTX đạt 3.150 tỷ đồng/năm; thu nhập của người lao động đạt từ 60 - 70 triệu đồng/năm. Khu vực HTX tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong Chương trình OCOP khi đóng góp 253/569 sản phẩm OCOP toàn tỉnh, chiếm 44,5%, trong đó 5/10 sản phẩm đạt OCOP 5 sao thuộc về các HTX.

Các thành viên HTX Yến Dương (xã Thượng Minh) thực hành cách ủ phân chuồng, rơm rạ, phân xanh thành phân bón hữu cơ vi sinh tại lớp tập huấn trồng lúa nếp Tài hữu cơ năm 2025

Trước đây không ít HTX ở vùng miền núi hoạt động mang tính truyền thống, quy mô nhỏ, hạn chế về kỹ năng quản trị, tài chính và tiếp thị. Trước thực trạng đó, chính quyền các cấp đã chủ động đồng hành, hỗ trợ HTX đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, từng bước nâng cao năng lực quản trị và khả năng tham gia thị trường. Nhờ được đào tạo bài bản, hỗ trợ đúng trọng tâm, nhiều HTX đã có bước chuyển biến rõ rệt, từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị nông sản. Trong đó, HTX Yến Dương (xã Thượng Minh) là một ví dụ tiêu biểu. Thành lập năm 2018 với số lượng thành viên ban đầu còn khiêm tốn, HTX đã được các ngành chuyên môn của tỉnh hỗ trợ tập huấn quản trị, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất. HTX tổ chức thành các nhóm sản xuất chuyên môn như: Bí xanh thơm, miến dong, lúa nếp Tài, măng khô, đan lát thủ công; đồng thời triển khai nhật ký điện tử, bản đồ GIS quản lý vùng trồng và QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Nhờ cách làm bài bản, hằng năm HTX Yến Dương bao tiêu cho nông dân hơn 30 tấn bí xanh thơm, khoảng 10 tấn gạo nếp Tài, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho hàng trăm hộ dân. Bà Ma Thị Ninh, Giám đốc HTX Yến Dương, chia sẻ: “Sự hỗ trợ của các ngành chức năng về đào tạo, kỹ thuật và kết nối thị trường giúp HTX tự tin hơn trong tổ chức sản xuất. Chúng tôi xác định không chỉ làm kinh tế cho HTX mà còn đồng hành cùng bà con phát triển bền vững.”

Một trong những nội dung được tỉnh Thái Nguyên đặc biệt quan tâm là thúc đẩy HTX liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các hợp đồng bao tiêu, các HTX đã giúp người dân yên tâm sản xuất, hạn chế tình trạng “được mùa, mất giá”. Ở khu vực miền núi, HTX Yến Dương hiện liên kết bao tiêu sản phẩm cho hàng trăm hộ dân; HTX Tài Hoan ký hợp đồng thu mua củ dong riềng với giá cam kết cho hơn 600 hộ; HTX Dương Quang ổn định đầu ra cho nhiều sản phẩm OCOP của địa phương. Những mô hình liên kết này đã góp phần cải thiện rõ rệt thu nhập của người dân, trực tiếp nâng cao tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới.

Được chính quyền địa phương tạo điều kiện vay vốn ưu đãi, HTX Dương Quang (xã Phong Quang) đã đầu tư hơn 1.000 m² nhà lưới với hệ thống tưới tự động để trồng các loại dưa theo tiêu chuẩn hữu cơ

Qua thực tế chứng minh, năng lực quản trị của HTX chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được hỗ trợ đồng bộ về nguồn lực. Thời gian qua, nhiều HTX đã được tiếp cận vốn vay ưu đãi, hỗ trợ xây dựng nhà sơ chế, nhà lưới, đầu tư máy móc, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, OCOP. HTX Dương Quang (xã Phong Quang) là minh chứng rõ nét. Từ nguồn hỗ trợ của tỉnh, HTX đã đầu tư hơn 1.000 m² nhà lưới với hệ thống tưới tự động, tổ chức sản xuất hai vụ dưa mỗi năm theo tiêu chuẩn VietGAP. Nhờ sản phẩm bảo đảm chất lượng và có đầu ra ổn định, doanh thu năm 2024 của HTX đạt gần 2 tỷ đồng, dự kiến năm 2025 vượt 2 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương.

Nâng cao năng lực cho HTX không chỉ dừng lại ở sản xuất mà còn là quá trình chuyên nghiệp hóa chế biến, đóng gói, kiểm nghiệm chất lượng và xây dựng thương hiệu. HTX Tài Hoan (xã Côn Minh) là một trong những mô hình tiêu biểu. Từ nghề làm miến dong truyền thống, HTX được thành lập năm 2018, được hỗ trợ nâng cấp quy trình sản xuất, đầu tư máy móc, hoàn thiện bao bì, đạt OCOP 5 sao, đồng thời xuất khẩu miến dong sang thị trường châu Âu. Bà Nguyễn Thị Hoan, Giám đốc HTX Tài Hoan cho biết: “Để đưa sản phẩm vào thị trường châu Âu, HTX phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm. Sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn của tỉnh là yếu tố rất quan trọng giúp HTX vượt qua những yêu cầu khắt khe này.”

HTX Tài Hoan (xã Côn Minh) tạo việc làm thường xuyên cho hơn 40 lao động địa phương

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, các HTX còn đóng góp tích cực về mặt xã hội, tạo việc làm, giữ chân lao động tại chỗ. Trong đó, HTX Tài Hoan hiện tạo việc làm thường xuyên cho hơn 40 lao động, với thu nhập 6 - 7 triệu đồng/người/tháng, đồng thời tham gia hỗ trợ hộ nghèo, xóa nhà tạm tại địa phương. HTX Dương Quang tạo việc làm thường xuyên cho 15 thành viên HTX và hàng trăm lao động thời vụ tại địa phương.

Từ thực tiễn hoạt động của các HTX Yến Dương, Dương Quang, Tài Hoan có thể thấy rõ, khi chính quyền địa phương và các ngành chuyên môn vào cuộc đồng bộ, hỗ trợ đúng và trúng trọng tâm, việc nâng cao năng lực cho HTX trên các phương diện quản trị, kỹ thuật, tài chính và thị trường sẽ tạo nền tảng vững chắc để HTX phát triển ổn định, bền vững. Qua đó, HTX thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, góp phần hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại các địa phương miền núi. Trên cơ sở đó, phát triển HTX tiếp tục được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp và Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, hướng tới mục tiêu xây dựng kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.