Để Thái Nguyên trở thành "mắt xích" quan trọng trong không gian du lịch liên vùng
Trong bối cảnh du lịch ngày càng chuyển mạnh từ khai thác đơn lẻ từng điểm đến sang xây dựng các chuỗi trải nghiệm, liên kết vùng đang trở thành hướng đi quan trọng để mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy hiệu quả tài nguyên. Với sự đa dạng về cảnh quan, lịch sử, văn hóa và con người, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn có nhiều điều kiện để hình thành một không gian du lịch liên vùng đặc sắc, hấp dẫn và có sức lan tỏa. Trong đó, Thái Nguyên được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong nâng cao sức cạnh tranh cho toàn vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Thỏa thuận liên kết hợp tác phát triển du lịch giữa các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn vừa được ký kết là cơ hội để các địa phương tăng cường liên kết, xây dựng sản phẩm du lịch liên vùng
Phát huy thế mạnh riêng, tạo thành hành trình chung
Thái Nguyên có thế mạnh về du lịch lịch sử cách mạng với hệ thống di tích ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn; nổi tiếng với thương hiệu “Đệ nhất danh trà” cùng các vùng chè đặc sản, đồng thời có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, trải nghiệm và cộng đồng. Bắc Ninh là miền quê Quan họ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, giàu truyền thống văn hiến Kinh Bắc. Phú Thọ là vùng Đất Tổ cội nguồn dân tộc với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan được UNESCO ghi danh. Tuyên Quang nổi bật với hệ thống di tích lịch sử cách mạng gắn với Thủ đô Khu giải phóng, Thủ đô Kháng chiến, cùng cảnh quan thiên nhiên và văn hóa các dân tộc phong phú. Cao Bằng sở hữu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, thác Bản Giốc cùng nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Lạng Sơn có lợi thế là cửa ngõ giao thương quốc tế, đồng thời sở hữu hệ thống danh lam, di tích lịch sử và văn hóa xứ Lạng giàu bản sắc.
Nếu khai thác riêng lẻ, mỗi địa phương có thể tạo nên những chuyến đi ngắn ngày. Nhưng khi được kết nối, những giá trị khác biệt ấy có thể tạo thành các hành trình dài hơn, nhiều lớp trải nghiệm hơn, qua đó tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách. Ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam cho rằng, liên kết cần chuyển từ việc các địa phương cùng quảng bá sang hình thành sản phẩm chung, thị trường chung và chuỗi giá trị chung. Đây là bước chuyển từ tư duy “liên kết địa phương” sang “liên kết điểm đến”, cùng tạo ra những hành trình đủ hấp dẫn để giữ chân du khách lâu hơn trong cả vùng.
Ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam phát biểu tại Chương trình liên kết hợp tác phát triển du lịch giữa các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Tuyên Quang, Cao Bằng và Lạng Sơn
Ông Tô Vũ Ninh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng cho biết: Với vị trí địa lý và lợi thế riêng, Cao Bằng có thể trở thành điểm cuối đối với dòng khách từ các tỉnh phía Nam đi lên, đồng thời là điểm đầu đối với khách quốc tế, nhất là khách từ Trung Quốc. Từ Cao Bằng, du khách có thể tiếp tục hành trình đến các địa phương khác trong khu vực, tạo nên những tuyến du lịch hai chiều. Khi được tổ chức trong một chuỗi thống nhất, mỗi địa phương vừa là điểm đến, vừa trở thành mắt xích đưa du khách đến những trải nghiệm tiếp theo.
Sáu tỉnh đều sở hữu những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người, đồng thời có tính bổ trợ cao trong việc xây dựng sản phẩm du lịch liên vùng. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông ngày càng được cải thiện, đặc biệt là hệ thống cao tốc, quốc lộ và các tuyến kết nối liên tỉnh, đang tạo thêm điều kiện thuận lợi để hiện thực hóa các ý tưởng liên kết. Thời gian di chuyển được rút ngắn giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thiết kế những chương trình du lịch nhiều ngày, kết nối nhiều điểm đến. Tuy nhiên, giao thông thuận lợi mới chỉ là điều kiện cần. Để một tuyến đường trở thành một tuyến du lịch thực sự, các điểm đến trên hành trình phải có sản phẩm hấp dẫn, dịch vụ chất lượng để du khách lựa chọn.
Từ liên kết điểm đến đến liên kết chuỗi giá trị
Thực tế cho thấy, tài nguyên phong phú không đồng nghĩa với việc đã có sản phẩm du lịch hấp dẫn. Một di tích, làng nghề, vùng chè hay bản làng chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được tổ chức thành những trải nghiệm phù hợp với nhu cầu và xu hướng của thị trường. Đây là vấn đề đặt ra đối với liên kết 6 tỉnh trong giai đoạn 2026 - 2030. Thay vì chỉ kết nối các điểm trên bản đồ, các địa phương cần cùng nghiên cứu thị trường, lựa chọn những tuyến có khả năng khai thác, xây dựng sản phẩm có chủ đề rõ ràng và giao doanh nghiệp phối hợp thử nghiệm, hoàn thiện trước khi đưa ra thị trường.
Bản làng Thái Hải, nơi bản sắc văn hóa và sản phẩm địa phương được kết nối thành trải nghiệm du lịch
Bản làng Thái Hải ở xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên, được vinh danh Làng du lịch tốt nhất thế giới đầu tiên của Việt Nam, là một minh chứng cho khả năng biến giá trị văn hóa và đời sống cộng đồng thành sản phẩm du lịch có sức hút. Khi các điểm du lịch cộng đồng được kết nối hợp lý, mỗi nơi có thể tập trung phát huy bản sắc riêng, tránh trùng lặp và cùng tạo nên hành trình đa dạng cho du khách. Trong chuỗi liên kết ấy, doanh nghiệp giữ vai trò trực tiếp đưa sản phẩm ra thị trường. Do đó, việc tăng cường kết nối doanh nghiệp giữa các tỉnh là yêu cầu quan trọng, từ chia sẻ nguồn khách, xây dựng tour, phối hợp quảng bá đến thống nhất chất lượng dịch vụ.
Theo bà Vũ Thị Thu Hương, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên: Coi 6 tỉnh là một “hành trình” du lịch thì các chủ thể OCOP cần liên kết với doanh nghiệp, công ty làm du lịch để đưa sản phẩm vào chương trình tour, xây dựng combo quà tặng, trải nghiệm tại vùng nguyên liệu, xây dựng các điểm giới thiệu sản phẩm…
Hồ Núi Cốc là một trong những điểm đến góp phần quan trọng tạo sức hút cho du lịch Thái Nguyên
Việc đồng bộ thông tin về điểm đến, dịch vụ, lịch trình, phương tiện và thị trường khách sẽ giúp du khách dễ dàng tìm kiếm, lựa chọn và sử dụng dịch vụ trong cùng một hành trình. Cùng với đó là đổi mới phương thức xúc tiến, quảng bá theo hướng xây dựng hình ảnh chung của vùng nhưng vẫn làm nổi bật dấu ấn riêng của từng địa phương.
Đối với Thái Nguyên, lĩnh vực du lịch đang có bước tăng trưởng rõ nét. Trong 7 tháng đầu năm, Thái Nguyên đón trên 6,1 triệu lượt khách, tăng 15,2% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt trên 233 nghìn lượt, tăng 35,7%. Tổng doanh thu từ du lịch ước đạt 8.542 tỷ đồng, tăng 69,4%. Kết quả này cho thấy du lịch đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của tỉnh; đồng thời mở ra dư địa lớn để khai thác thị trường khách là các chuyên gia, người lao động tại các khu công nghiệp, kết nối với hệ thống điểm đến và sản phẩm du lịch của Thái Nguyên cũng như các tỉnh trong khu vực.
Ông Lê Trọng Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Thái Nguyên cho rằng: Thái Nguyên có lợi thế về vị trí kết nối, nhưng lợi thế ấy chỉ thực sự trở thành sức mạnh khi các doanh nghiệp của tỉnh chủ động liên kết với doanh nghiệp các địa phương. Thay vì mỗi nơi tự làm sản phẩm và tự tìm khách, cần cùng nhau xây dựng những hành trình đủ hấp dẫn để khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và có thêm lý do để quay trở lại”, ông Hiệp nhấn mạnh.
Từ góc nhìn này, vai trò của Thái Nguyên không chỉ là một điểm đến nằm trên hành trình, mà cần từng bước trở thành nơi kết nối các sản phẩm, doanh nghiệp và dòng khách giữa khu vực trung du với các tỉnh miền núi phía Bắc. Đây cũng là cơ sở để các doanh nghiệp du lịch của tỉnh mở rộng không gian hoạt động, đồng thời tạo thêm cơ hội cho các HTX, cơ sở sản xuất, điểm du lịch cộng đồng và chủ thể OCOP tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch.
Về lâu dài, liên kết 6 tỉnh không nhằm xóa đi bản sắc riêng mà lấy chính sự khác biệt làm nền tảng tạo nên một tổng thể phong phú. Khi những giá trị ấy được kết nối bằng các cung đường thuận tiện, sản phẩm được thiết kế có chủ đích và chuỗi dịch vụ được tổ chức đồng bộ, sáu tỉnh có thể từng bước hình thành những hành trình du lịch đặc trưng của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là đưa thêm du khách đến từng địa phương, mà tạo ra những chuyến đi dài hơn, sâu hơn và giàu trải nghiệm hơn. Từ liên kết giao thông đến liên kết điểm đến, từ doanh nghiệp đến cộng đồng, sức mạnh của vùng sẽ được tạo nên bởi sự cộng hưởng của nhiều giá trị. Đây chính là nền tảng để xây dựng không gian du lịch liên vùng hấp dẫn, có bản sắc, có sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030.