Giữa mênh mông núi rừng ở xã Cúc Đường, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên có một lớp học đặc biệt lý thú dành cho các em nhỏ là người dân tộc Mông. Đó là lớp học truyền dạy tiếng hát, chữ viết và âm nhạc bằng tiếng Mông, lớp học đã thu hút rất nhiều em nhỏ tham gia.
Lớp học giúp các em là được giao lưu và hiểu thêm những nét văn hóa của đồng bào dân tộc Mông
Cúc Đường là xã vùng cao, cách trung tâm huyện Võ Nhai 25 km, có trên 90% người dân tộc thiểu số sinh sống, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông. Đời sống vật chất của bà con nơi đây còn gặp nhiều khó khăn, thế nhưng, với mục tiêu bồi đắp tình yêu âm nhạc cũng như trao truyền chữ viết, văn hóa của đồng bào dân tộc Mông cho các thế hệ trẻ, anh Ngô Văn Thìn, một người con của xã đã đứng ra mở một lớp học miễn phí để dạy văn hóa Mông thông qua âm nhạc cho các bạn nhỏ ngay tại chính ngôi nhà của mình.
Sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật tại Lạng Sơn, 11 năm nay cứ mỗi dịp hè đến, anh Ngô Văn Thìn lại lên UBND xã để xin phép mở lớp học tại nhà. Đều đặn 3 ngày mỗi tuần, lớp học do anh tổ chức chào đón gần 20 em là người dân tộc Mông, với nhiều độ tuổi khác nhau đến học tập. Có nhiều em nhà cách xa lớp hơn 30 cây số nhưng vẫn đến học đều và rất đúng giờ. Tại đây các em được làm quen với chữ viết, tiếng nói, tiếng hát, âm nhạc của đồng bào dân tộc Mông và các nốt nhạc, phím đàn, nhịp phách từ cây đàn Organ. Lớp học hoàn toàn miễn phí…
Thầy Ngô Văn Thìn tận tình chỉ bảo các em từng lời ca, nốt nhạc
Em Ngô Phương Dung ở xã Cúc Đường, một thành viên trong lớp học chia sẻ: Tham gia lớp học em rất vui, tại đây em được thầy chỉ dạy đánh đàn và được vui chơi với các bạn nên em thích lắm. Trong quá trình học, đôi lúc em cũng gặp khó khăn như việc nhớ các câu hát hoặc nốt nhạc, nhưng em đều cố gắng tập trung để lắng nghe những lời thầy dạy và luyện tập hăng say để có thể hát thật hay, đàn thật giỏi.
Cũng giống như em Ngô Phương Dung, em Ngô Đức Mạnh, ở xã Lâu Thượng, huyện Võ Nhai cũng có niềm yêu thích đặc biệt với âm nhạc và văn hoá của dân tộc. Mặc dù nhà cách lớp học 30 km, nhưng vượt qua những khó khăn, trở ngại về khoảng cách địa lý, em đã thuyết phục được bố mẹ cho tham gia lớp học đàn. Mạnh bộc bạch: Ban đầu bố mẹ em không đồng ý bởi nhà còn rất nhiều việc như lên nương trồng ngô, nấu cơm, trông em… nhưng em đã cố gắng hoàn thành các công việc để được đến lớp của thầy Ngô Văn Thìn, tham gia học âm nhạc cùng các bạn.
Em cho biết thêm: Thầy Ngô Văn Thìn không chỉ am hiểu về âm nhạc và văn hóa đồng bào dân tộc Mông mà còn rất nhiệt tình, chỉ bảo và hướng dẫn chúng em chữ viết, ngôn ngữ, hướng dẫn cách hát bằng tiếng của người dân tộc Mông và cách đánh đàn sao cho bài hát được thể hiện truyền cảm hơn, hay hơn. Em thấy rất vui khi được hòa mình vào những âm thanh của tiếng đàn, tiếng hát cùng các bạn. Em cũng cảm thấy rất tự hào về chữ viết và tiếng nói của dân tộc mình. Về nhà em có thể hát cho ông bà, bố mẹ và các em của em nghe. Hoặc trong các lễ hội em đã có thể mạnh dạn, tự tin biểu diễn trước khán giả. Em hy vọng thầy sẽ tiếp tục dành thời gian để duy trì lớp học cũng như tạo cơ hội cho chúng em được thể hiện khả năng của bản thân.
Lớp học của thầy giáo Ngô Văn Thìn thu hút nhiều bạn trẻ là người dân tộc tham gia
Chia sẻ về lớp học, anh Ngô Văn Thìn cho biết: Hiện nay, thế hệ trẻ ngày càng được tiếp xúc với nhiều văn hóa khác nhau, chính vì vậy, bản sắc văn hóa dễ bị mai một theo thời gian. Do đó, để chữ viết, tiếng nói của người dân tộc Mông có thể gìn giữ và trao truyền thì mỗi cá nhân cần ý thức hơn về trách nhiệm, vai trò của mình trong việc lưu giữ các giá trị văn hóa. Trong lớp học, tôi thường phân chia thời gian để các em học sinh vừa được tiếp cận với chữ viết, tiếng nói và dạy các em cách đánh đàn để có thể nhớ lâu hơn những lời ca, tiếng nói đó.
Cũng theo anh Ngô Văn Thìn, lớp học đặc biệt nơi rẻo cao này không chỉ giữ gìn các giá trị nghệ thuật của người Mông trong xã hội hiện đại, mà còn nhằm khơi dậy nhận thức của người dân tộc Mông trong việc phát huy bản sắc dân tộc. Việc lưu giữ và trao truyền sẽ góp sức làm cho kho tàng văn hoá của đồng bào dân tộc Mông ngày càng trở nên sống động, giàu bản sắc và độc đáo.
Mặc dù lớp học còn đơn sơ và thiếu thốn, tuy nhiên bằng tình yêu với con trẻ, đặc biệt là tình yêu với văn hóa dân tộc của thầy giáo Ngô Văn Thìn, lớp học vẫn tiếp tục được duy trì, qua đó bảo tồn, gìn giữ và trao truyền các giá trị văn hoá đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông. Đồng thời, đây cũng là nơi chắp cánh và khơi dậy tinh thần tự tôn của mỗi em nhỏ người Mông, để từ đó các em luôn ý thức được cội nguồn của dân tộc và có ý thức bảo vệ cũng như phát huy các giá trị đó.