Có những vùng đất không cần ồn ào vẫn khiến người ta nhớ mãi. Phú Yên cũ (nay là tỉnh Đắk Lắk) - “xứ hoa vàng cỏ xanh” là một nơi như thế. Nơi đây không chỉ đẹp bởi những triền cỏ trải dài, những bãi biển hoang sơ, mà còn bởi một kỳ quan thiên nhiên độc đáo bậc nhất Việt Nam: Ghềnh Đá Đĩa - một “bản giao hưởng đá” giữa biển trời duyên hải miền Trung…
Ghềnh Đá Đĩa - một “bản giao hưởng đá” giữa biển trời duyên hải miền Trung
Ngày nay, dù địa giới hành chính có những thay đổi, nhưng trong tâm thức của nhiều người, Phú Yên cũ (nay là tỉnh Đắk Lắk) vẫn là miền ký ức dịu dàng, bình yên và nguyên sơ. Và trong hành trình khám phá vùng đất ấy, Ghềnh Đá Đĩa (Gành Đá Đĩa được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2280/QĐ- TTg ngày 31/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ) luôn là điểm dừng chân không thể thiếu, nơi hội tụ vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên và chiều sâu giá trị địa chất, văn hóa.
Từ phường Tuy Hòa, theo quốc lộ 1A hoặc con đường ven biển khoảng 40km, du khách sẽ đến với Ghềnh Đá Đĩa. Hành trình ấy không chỉ là quãng đường di chuyển, mà còn là hành trình cảm nhận vẻ đẹp bình dị của làng quê duyên hải miền Trung với ruộng đồng xanh mướt, những mái nhà thấp thoáng và nhịp sống chậm rãi, yên bình.
Kiệt tác thiên nhiên Ghềnh Đá Đĩa
Trên đường đi, nhiều người không quên ghé thăm nhà thờ Mằng Lăng, một trong những nhà thờ cổ kính nhất Việt Nam. Kiến trúc mang đậm dấu ấn phương Tây giữa không gian làng quê Việt tạo nên một điểm nhấn đặc biệt, như một “khúc dạo đầu” trước khi đến với kiệt tác thiên nhiên Ghềnh Đá Đĩa.
Và rồi, khi những khối đá đầu tiên hiện ra, người ta không khỏi ngỡ ngàng. Từ xa nhìn lại, Ghềnh Đá Đĩa giống như một tổ ong khổng lồ, hay như những chồng đĩa được xếp ngay ngắn vươn mình ra biển. Đó là một vẻ đẹp vừa lạ lẫm, vừa cuốn hút, khiến bất cứ ai cũng phải dừng lại, lặng ngắm.
Ghềnh Đá Đĩa giống như
một tổ ong khổng lồ, hay như những chồng đĩa được xếp ngay ngắn vươn mình ra
biển
Theo các nhà khoa học, Ghềnh Đá
Đĩa được hình thành từ dung nham núi lửa cách đây khoảng 200 triệu năm. Khi
dung nham gặp nước biển lạnh, quá trình co rút tự nhiên đã tạo nên những cột đá
bazan hình lục giác, ngũ giác… xếp khít nhau một cách kỳ lạ. Điều đặc biệt là sự
sắp xếp ấy dường như quá hoàn hảo, khiến nhiều người không khỏi liên tưởng đến
bàn tay của một “nghệ nhân” tài hoa…
Những khối đá đen tuyền, khi thì
dựng đứng, khi thì xếp lớp như bậc thang dẫn xuống biển, tạo nên một cảnh quan
vừa mạnh mẽ, vừa mềm mại. Xen giữa các khe đá là những hõm nước nhỏ, nơi rêu
xanh và sinh vật biển sinh sống, làm cho ghềnh đá không chỉ là một khối vô tri,
mà là một hệ sinh thái sống động.
Điều thú vị hơn cả là màu sắc của
Ghềnh Đá Đĩa thay đổi theo ánh sáng trong ngày. Buổi sáng, đá mang màu đen
nguyên sơ; giữa trưa, ánh nắng khiến bề mặt đá ánh lên sắc vàng như sáp ong;
còn khi hoàng hôn buông xuống, cả ghềnh đá như nhuộm màu đỏ hồng, tạo nên một
khung cảnh vừa lãng mạn, vừa huyền ảo.
Không chỉ là một danh thắng đẹp,
Ghềnh Đá Đĩa còn mang giá trị khoa học và giáo dục sâu sắc. Đây là một trong những
hiện tượng địa chất hiếm gặp trên thế giới, góp phần giúp con người hiểu rõ hơn
về quá trình hình thành và biến đổi của Trái đất. Chính vì vậy, việc bảo tồn và
phát huy giá trị của ghềnh đá không chỉ có ý nghĩa du lịch, mà còn là trách nhiệm
đối với di sản thiên nhiên.
Không chỉ là một danh
thắng đẹp, Ghềnh Đá Đĩa còn mang giá trị khoa học và giáo dục sâu sắc
Bên cạnh Ghềnh Đá Đĩa là bãi
Bàng, một bãi biển hình lưỡi liềm với cát trắng mịn, nước trong xanh. Không
gian nơi đây vẫn giữ được nét hoang sơ, yên tĩnh, rất thích hợp cho những ai muốn
tìm một nơi để nghỉ ngơi, thư giãn hay cắm trại. Với nhiều bạn trẻ, việc dựng lều
bên bờ biển, thưởng thức hải sản tươi ngon từ những làng chài gần đó là một trải
nghiệm đáng nhớ.
Ẩm thực Phú Yên cũ (nay là tỉnh Đắk
Lắk) cũng là một điểm cộng lớn. Những món ăn giản dị nhưng đậm đà hương vị biển,
cùng sự chân thành, mến khách của người dân địa phương, tạo nên một ấn tượng
khó quên. Đó không chỉ là trải nghiệm du lịch, mà còn là sự kết nối giữa con
người với con người, giữa du khách với vùng đất.
Tuy nhiên, chính sự hoang sơ ấy
cũng đặt ra yêu cầu về bảo tồn. Trong bối cảnh du lịch phát triển, nếu không có
quy hoạch hợp lý, Ghềnh Đá Đĩa có thể đối mặt với nguy cơ bị tác động tiêu cực.
Việc giữ gìn cảnh quan, hạn chế rác thải, xây dựng ý thức du lịch văn minh là
điều cần thiết để bảo vệ vẻ đẹp nguyên bản của nơi này.
Không chỉ có Ghềnh Đá Đĩa, “xứ
hoa vàng cỏ xanh” còn sở hữu nhiều danh thắng khác, như: Bãi Môn, Bãi Xếp, vịnh
Xuân Đài, núi Đá Bia, thác Vực Hòm… Mỗi nơi mang một vẻ đẹp riêng, nhưng tất cả
đều có điểm chung là sự nguyên sơ, mộc mạc, điều này càng trở nên quý giá trong
đời sống hiện đại.
Có thể nói, Ghềnh Đá Đĩa không chỉ
là một thắng cảnh, mà còn là biểu tượng của thiên nhiên Phú Yên cũ (nay là tỉnh
Đắk Lắk), nơi hội tụ vẻ đẹp kỳ vĩ và sự tinh tế của tạo hóa. Đến đây, người ta
không chỉ ngắm cảnh, mà còn cảm nhận được sự nhỏ bé của con người trước thiên
nhiên, từ đó thêm trân trọng những giá trị bền vững.
Giữa biển trời mênh mông, những
khối đá lặng lẽ tồn tại qua hàng triệu năm như một lời nhắc nhở về thời gian, về
sự trường tồn của thiên nhiên. Và trong hành trình khám phá “xứ hoa vàng cỏ
xanh”, Ghềnh Đá Đĩa chính là nơi để mỗi người dừng lại, lắng nghe và cảm nhận
không chỉ bằng mắt, mà bằng cả tâm hồn. Bởi có những vẻ đẹp, một khi đã chạm đến,
sẽ không bao giờ phai nhạt./.