Đồi Thành Trúc - Di tích ghi dấu nơi Bác Hồ ở và làm việc trước ngày về tiếp quản Thủ đô
Nằm trên địa bàn xóm Đầm Mua, xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, Di tích lịch sử quốc gia nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đồi Thành Trúc là địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt trong hệ thống di tích cách mạng vùng An toàn khu (ATK) Việt Bắc. Đây là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc từ đầu tháng 8 đến ngày 12/10/1954, cùng Trung ương Đảng chuẩn bị những công việc quan trọng trước khi trở về tiếp quản Thủ đô Hà Nội, mở đầu một giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Nhà bia Di tích lịch sử quốc gia nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đồi Thành Trúc, xã Phú Thịnh - địa điểm ghi dấu thời gian Bác Hồ ở và làm việc trước ngày trở về tiếp quản Thủ đô Hà Nội
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Thái Nguyên giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống căn cứ địa cách mạng Việt Bắc. Năm 1947, xã Bản Ngoại (nay là xã Phú Thịnh) được Trung ương Đảng lựa chọn là một phần của An toàn khu nhờ địa thế hiểm yếu, thuận lợi cho cả tiến công và phòng thủ, cùng truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và sự đùm bọc của Nhân dân đối với cách mạng.
Khu vực Dốc Điệp thuộc xã Phú Thịnh là cửa ngõ nối miền xuôi với chiến khu Việt Bắc, đồng thời là tuyến đường quan trọng dẫn vào các căn cứ cách mạng ở Định Hóa (Thái Nguyên) và Sơn Dương (Tuyên Quang). Trong suốt thời kỳ kháng chiến, nhiều cơ quan Trung ương, cán bộ và chiến sĩ đã đi qua vùng đất này để thực hiện nhiệm vụ cách mạng trong điều kiện được Nhân dân địa phương hết lòng che chở, bảo vệ.
Sau thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ và việc ký kết Hiệp định Giơnevơ năm 1954, Trung ương Đảng và Chính phủ khẩn trương chuẩn bị cho nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Trong bối cảnh đó, khu Đồi Thành Trúc, xóm Đầm Mua được lựa chọn làm nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tại sườn đồi bên dòng suối La Bằng, một ngôi nhà sàn nhỏ được dựng lên làm nơi làm việc của Bác. Trong thời gian ở đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng giải quyết nhiều công việc quan trọng, chuẩn bị cho sự kiện lịch sử tiếp quản Thủ đô sau chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp.
Không chỉ tập trung giải quyết công việc của Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nếp sống giản dị, gần gũi với Nhân dân. Người thường xuyên gặp gỡ đồng bào địa phương, hỏi thăm đời sống, động viên bà con tăng gia sản xuất, phát triển kinh tế, xây dựng đời sống mới và giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân. Những câu chuyện về phong cách sống giản dị, tình cảm gần gũi của Bác đối với người dân Đầm Mua đến nay vẫn được nhiều thế hệ lưu truyền như một ký ức đẹp về vị lãnh tụ kính yêu.
Bia di tích ghi lại sự kiện lịch sử Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc tại Đồi Thành Trúc từ tháng 8 đến tháng 10/1954 để cùng Trung ương Đảng chuẩn bị tiếp quản Thủ đô
Đồi Thành Trúc cũng là nơi ghi dấu nhiều hoạt động quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước ngày trở về Thủ đô. Từ đây, Người dự Hội nghị tổng kết thí điểm cải cách ruộng đất tại Thái Nguyên; thăm xã Hùng Sơn, xã Phục Linh (huyện Đại Từ cũ); dự Lễ trình Quốc thư của Đại sứ Trung Quốc; gặp gỡ, nói chuyện với cán bộ, bộ đội và lực lượng thanh niên xung phong trước ngày tiếp quản Hà Nội.
Nhiều văn kiện quan trọng cũng được Chủ tịch Hồ Chí Minh chuẩn bị trong thời gian ở Đầm Mua như bài phát biểu đón tiếp Ủy ban Quốc tế ngày 12/8/1954; thư gửi bộ đội, cán bộ và gia đình cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc; những lời căn dặn các đơn vị bộ đội trước khi tiến vào Hà Nội và lời kêu gọi nhân ngày Giải phóng Thủ đô. Những văn kiện này góp phần chuẩn bị cho việc tiếp quản Thủ đô và lãnh đạo đất nước bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng và phát triển.
Ngày 10/10/1954, Hà Nội hoàn toàn giải phóng. Ngày 12/10/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Đồi Thành Trúc trở về Thủ đô. Sự kiện này khép lại chặng đường hoạt động của Người tại Chiến khu Việt Bắc sau chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng thời mở đầu thời kỳ xây dựng miền Bắc hòa bình, tiến lên chủ nghĩa xã hội. Đối với Nhân dân Phú Thịnh nói riêng và Thái Nguyên nói chung, đây là niềm vinh dự, tự hào khi được thay mặt đồng bào chiến khu Việt Bắc tiễn Bác Hồ trở về Hà Nội. Với những giá trị lịch sử đặc biệt, ngày 28/9/2006, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Di tích nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đồi Thành Trúc là Di tích lịch sử cấp quốc gia.
Hiện nay, Di tích được đầu tư xây dựng nhà bia tưởng niệm, bia di tích, sân hành lễ, hệ thống đường nội bộ, cảnh quan cây xanh và các công trình phụ trợ, tạo không gian trang nghiêm phục vụ công tác tham quan, nghiên cứu và giáo dục truyền thống. Công tác quản lý, bảo tồn và vệ sinh Di tích được địa phương thực hiện thường xuyên nhằm giữ gìn, phát huy giá trị của di sản lịch sử cách mạng.
Không gian trưng bày giới thiệu các tác phẩm, tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ
Đồng chí Nguyễn Hữu Đông, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Thịnh cho biết, hiện địa phương có bốn di tích lịch sử, gồm một di tích cấp quốc gia và ba di tích cấp tỉnh. Trong đó, Di tích lịch sử Đồi Thành Trúc được xác định là điểm nhấn trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng của địa phương.
Theo đồng chí Nguyễn Hữu Đông, những năm qua, xã Phú Thịnh thường xuyên tổ chức các hoạt động về nguồn, sinh hoạt chuyên đề, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời đưa Di tích vào chương trình giáo dục truyền thống cho học sinh, đoàn viên, thanh niên. Qua đó, góp phần lan tỏa những giá trị lịch sử, bồi dưỡng lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
Song song với công tác bảo tồn Di tích, địa phương luôn quan tâm thực hiện tốt chính sách đền ơn đáp nghĩa, chăm lo người có công với cách mạng. Hằng năm, đặc biệt vào dịp kỷ niệm ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, các hoạt động dâng hương, vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách được tổ chức chu đáo, góp phần giáo dục truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" trong cộng đồng.
Những năm gần đây, Đồi Thành Trúc trở thành điểm đến của nhiều đoàn cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và du khách trong và ngoài tỉnh. Không chỉ là nơi tham quan, tìm hiểu lịch sử, nơi đây còn được lựa chọn để tổ chức các hoạt động về nguồn, sinh hoạt chính trị, báo công và học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Các ấn phẩm, tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh được trưng bày tại Di tích, giúp cán bộ, đảng viên, học sinh và du khách hiểu rõ hơn về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Người
Việc bảo tồn và phát huy giá trị Di tích lịch sử quốc gia Đồi Thành Trúc không chỉ góp phần gìn giữ những dấu ấn về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn khẳng định vai trò của Thái Nguyên trong căn cứ địa Việt Bắc - nơi Trung ương Đảng và Bác Hồ lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đi đến thắng lợi. Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, Đồi Thành Trúc vẫn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến cho các thế hệ hôm nay và mai sau.