Sản xuất nông nghiệp “sạch” là sử dụng các phương pháp canh tác giảm thiểu tối đa việc sử dụng hóa chất (thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học…). Từ đó không chỉ hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường đất, nước, không khí, giảm ô nhiễm môi trường mà còn mang lại lợi ích về kinh tế cho người dân. Đáng mừng là nhiều năm qua, nhận thức về sản xuất sạch của người dân trong tỉnh đã được nâng lên.
Rau an toàn, bảo đảm an toàn thực phẩm được bán tại Siêu thị Minh Cầu
Ông Trần Bá Hằng, xã Võ Nhai cho hay: Gia đình tôi có hơn 1.000 cây na. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, nhiều năm nay, tôi thâm canh na theo hướng VietGAP. Tôi thấy rằng, người dân không sản xuất sản phẩm thị trường cần mà sản xuất những thứ mình có thì sẽ mãi “dậm chân tại chỗ”, hiệu quả kinh tế thu được không cao.
Ngoài Võ Nhai, nhiều hộ dân ở các vùng rau chuyên canh trong tỉnh đã quan tâm tới việc sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, hữu cơ, VietGAP. Tại vùng rau Linh Sơn, hầu hết các hộ dân đều sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sinh học, phân bón hữu cơ phục vụ cho sản xuất. Bà Nguyễn Thị Thành, xóm Bến Đò nói: "Lạm dụng thuốc BVTV ảnh hưởng đến cả người sản xuất và tiêu dùng. Thậm chí, người sản xuất phải chịu ảnh hưởng nhiều hơn khi thường xuyên sống, canh tác cây trồng trong môi trường độc hại. Bởi vậy, hơn 10 năm nay, người trồng rau Linh Sơn đã hạn chế sử dụng thuốc BVTV, phân bón vô cơ; tích cực sử dụng các chế phẩm sinh học trong sản xuất…
Rau an toàn, bảo đảm an toàn thực phẩm "made in Thái Nguyên" đã được tiêu thụ khá mạnh tại Thái Nguyên
Từ những chia sẻ trên có thể thấy, nhận thức của bà con đã có thay đổi rất tích cực. Đây chính là lời giải thích cho việc vì sao diện tích cây trồng sản xuất theo hướng hữu cơ, VietGAP… trên địa bàn tỉnh ngày một tăng cao.
Bên cạnh sự tích cực của người dân, tỉnh cũng đã có nhiều cơ chế khuyến khích người dân sản xuất nông nghiệp sạch. Đơn cử như với cây chè, tỉnh còn hỗ trợ chứng nhận đạt tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VietGAP, GAP khác với mức hỗ trợ 100% kinh phí chứng nhận đạt tiêu chuẩn GAP lần đầu, tối đa 6 triệu đồng/ha; 100% kinh phí cấp lại chứng nhận đạt tiêu chuẩn GAP, tối đa 4 triệu đồng/ha đối với các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện về quy mô sản xuất chè (tối thiểu từ 5 ha). Bên cạnh đó, tỉnh hỗ trợ 100% kinh phí chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ lần đầu, tối đa 60 triệu đồng/ha; 100% kinh phí cấp lại chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ, tối đa 40 triệu đồng/ha. Hỗ trợ 70% kinh phí mua phân bón hữu cơ, phân bón hữu cơ vi sinh, thuốc trừ sâu sinh học, chế phẩm sinh học trong thời gian thực hiện chuyển đổi sang sản xuất chè hữu cơ tối đa trong 3 năm và không quá 50 triệu đồng/ha/năm. Đáng nói, nhằm khuyến khích người dân nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm ATTP, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, tỉnh có cơ chế hỗ trợ các tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến, tiêu thụ chè xây dựng, chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng như ISO, HACCP hoặc chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến khác. Mức hỗ trợ là 100% kinh phí chứng nhận đạt tiêu chuẩn lần đầu, tối đa 50 triệu đồng/cơ sở. Từ sự khuyến khích của Nhà nước và sự tích cực của người dân, đến nay, Thái Nguyên đã hình thành các vùng sản xuất tập trung, thâm canh theo hướng sản xuất sạch đối với các cây trồng chính, chủ lực, thế mạnh như: Chè, lúa, rau, hoa, cây ăn quả.
Nhiều hộ dân ở xã Vô Tranh đang đẩy mạnh sản xuất chè theo hướng hữu cơ, VietGAP, đảm bảo ATTP
Với cây lúa, đã đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác nhằm tăng giá trị sản phẩm, tăng năng suất, sản lượng. Theo đó, trên 260 ha lúa được cấp chứng nhận sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP của tỉnh tập trung tại các xã Phú Lương, Phú Bình, Võ Nhai… Về cây chè, hầu hết diện tích sản xuất tập trung trên địa bàn tỉnh được áp dụng theo tiêu chuẩn GAP, hữu cơ…, tương đương khoảng 17.800 ha chè, trong đó, diện tích được cấp chứng nhận VietGAP là hơn 6.440 ha; diện tích được cấp chứng nhận tiêu chuẩn hữu cơ là 125 ha. Những diện tích này đều đủ điều kiện đảm bảo ATTP. Với vùng sản xuất rau xanh, người dân trên địa bàn tỉnh đã đẩy mạnh áp dụng ứng dụng công nghệ sản xuất rau an toàn, VietGAP sử dụng công nghệ nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tự động; sản xuất rau trái vụ ... vào sản xuất. Hiện, toàn tỉnh có 339 ha rau được cấp chứng nhận sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Đối với cây ăn quả, toàn tỉnh đã xây dựng được một số vùng cây ăn quả sản xuất tập trung tại Võ Nhai, La Hiên, Quân Chu... Theo đó, trên địa bàn đang có trên 1.100 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. Ông Nguyễn Tá, Chi cục Trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết: Thời gian qua, người dân trên địa bàn tỉnh đã đầu tư ứng dụng chế phẩm sinh học trong phòng trừ sâu bệnh, bao quản, thụ phấn bổ sung nâng cao chất lượng, mẫu mã và giá trị sản phẩm nông nghiệp, bảo đảm ATTP, có giá trị kinh tế cao, có thị trường tiêu thụ ổn định. Đây chính là nền tảng để tỉnh tiếp tục đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp sạch trong thời gian tới.