Nâng cao chất lượng chăm sóc mắt, giảm tỷ lệ mù lòa trong cộng đồng
Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nông Quang Nhất ký ban hành Kế hoạch số 281/KH-UBND ngày 24/6/2026 về phòng, chống mù lòa giai đoạn 2026 - 2030, nhằm cụ thể hóa định hướng của Chính phủ về chăm sóc sức khỏe mắt, đồng thời đặt ra các mục tiêu rõ ràng giảm tỷ lệ mù lòa và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân trên địa bàn.
Đồng chí Nông Quang Nhất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh
Theo đó, trọng tâm là mở rộng cơ hội để người dân được khám, phát hiện sớm và điều trị các bệnh về mắt, nhất là những bệnh có thể phòng ngừa hoặc can thiệp hiệu quả như đục thủy tinh thể, tật khúc xạ và bệnh lý võng mạc do đái tháo đường. Cùng với đó là định hướng kiểm soát các nguyên nhân chính gây suy giảm thị lực, tiến tới hạn chế tối đa tình trạng mù lòa trong cộng đồng. Các nhóm đối tượng được ưu tiên gồm trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và người dân ở khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tỉnh đưa ra các chỉ tiêu cụ thể để theo dõi kết quả thực hiện. Trong đó, phấn đấu giảm tỷ lệ mù lòa xuống dưới 4,0 người trên 1.000 dân, riêng nhóm từ 50 tuổi trở lên xuống dưới 12 người trên 1.000 dân. Đối với điều trị đục thủy tinh thể, mục tiêu đạt trên 3,5 ca phẫu thuật trên 1.000 dân, trong đó tỷ lệ thay thủy tinh thể cho người mù do bệnh này đạt trên 95%. Với người mắc đái tháo đường, trên 75% sẽ được khám và theo dõi biến chứng mắt. Đối với học sinh, trên 95% trường hợp tật khúc xạ được phát hiện sớm và được hỗ trợ kính điều chỉnh.
Người dân khám các bệnh về mắt
Để đạt các mục tiêu trên, tỉnh xác định cần kết hợp đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là tăng cường truyền thông để người dân hiểu rõ tác hại của các bệnh về mắt và chủ động đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Nội dung chăm sóc mắt sẽ được lồng ghép vào hoạt động của ngành giáo dục, các tổ chức đoàn thể và chương trình y tế cộng đồng, qua đó hình thành thói quen bảo vệ thị lực từ sớm.
Song song với đó là kiểm soát các bệnh gây mù lòa theo từng nhóm nguyên nhân. Tật khúc xạ học đường tiếp tục được quan tâm thông qua khám sàng lọc định kỳ. Đục thủy tinh thể được phát hiện và xử lý kịp thời nhằm giảm tỷ lệ mù lòa có thể điều trị được. Bệnh võng mạc do đái tháo đường và bệnh glôcôm được quản lý theo hệ thống từ tuyến tỉnh đến cơ sở để phát hiện sớm, chuyển tuyến và điều trị phù hợp.
Bác sĩ khám sàng lọc, phát hiện sớm các bệnh về mắt cho người dân, góp phần giảm tỷ lệ mù lòa và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe thị lực
Với trẻ em, các nguy cơ như đục thủy tinh thể bẩm sinh, bệnh võng mạc trẻ sinh non hay thiếu vitamin A cũng được theo dõi chặt chẽ. Ngoài ra, tỉnh chú trọng xử lý tồn đọng các trường hợp quặm do mắt hột và cải thiện điều kiện làm việc đối với các ngành nghề có nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực.
Một nội dung quan trọng khác là củng cố mạng lưới chăm sóc mắt. Bệnh viện Mắt Thái Nguyên được định hướng phát triển thành đơn vị nòng cốt, đảm nhận vai trò hướng dẫn chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới. Các cơ sở y tế trên địa bàn được nâng cao năng lực khám, chẩn đoán và điều trị. Ở cấp xã, trạm y tế được tăng cường đào tạo để thực hiện tốt việc phát hiện sớm, tư vấn và hướng dẫn người dân, đồng thời phối hợp tổ chức các đợt khám lưu động tại cộng đồng, nhất là khu vực khó khăn.
Về nguồn lực, kinh phí triển khai được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, kết hợp với bảo hiểm y tế, các chương trình mục tiêu và nguồn xã hội hóa. Tỉnh đặt mục tiêu 100% xã, phường chủ động cân đối ngân sách để triển khai các hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế.
UBND tỉnh giao Sở Y tế là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi và tổng hợp kết quả. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp triển khai hoạt động chăm sóc mắt trong trường học.
Việc ban hành Kế hoạch nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác chăm sóc mắt, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng bệnh tật cho người dân trong những năm tới.