Kiện toàn lực lượng dân phòng, nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy cơ sở
Tại Kỳ họp thứ Hai, HĐND tỉnh Thái Nguyên khóa XV đã ban hành Nghị quyết Quy định tiêu chí thành lập Đội dân phòng và tiêu chí về số lượng thành viên Đội dân phòng trên địa bàn tỉnh. Việc ban hành Nghị quyết nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15; đồng thời thống nhất, kiện toàn lực lượng dân phòng trên toàn tỉnh, góp phần nâng cao hiệu quả phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngay từ cơ sở.
Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và lực lượng dân phòng xã Phú Lương tham gia huấn luyện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ
Thái Nguyên hiện có diện tích tự nhiên hơn 8.375 km², gồm 92 đơn vị hành chính cấp xã với trên 3.145 thôn, xóm, tổ dân phố; dân số hơn 1,87 triệu người. Trong khi đó, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ mới có 6 đội khu vực, chủ yếu đóng quân tại các khu vực đô thị, khu công nghiệp và đông dân cư. Vì vậy, khi xảy ra cháy ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, lực lượng chuyên nghiệp mất nhiều thời gian tiếp cận hiện trường, khó bảo đảm xử lý hiệu quả trong “thời điểm vàng” 5 phút đầu sau khi cháy xảy ra.
Thực tế cho thấy vai trò của lực lượng dân phòng tại cơ sở rất quan trọng. Trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 85 vụ cháy và 30 vụ tai nạn, sự cố, làm 18 người chết. Lực lượng dân phòng tại các xã, phường đã kịp thời phát hiện, xử lý tại chỗ hơn 30 vụ việc, không để phát sinh thành đám cháy lớn; đồng thời tích cực phối hợp tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại địa bàn.
Hiện toàn tỉnh có 2.350 Đội dân phòng với hơn 26.300 thành viên được thành lập trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, việc tổ chức lực lượng giữa các địa phương còn chưa thống nhất về số lượng đội và thành viên. Do đó, việc ban hành Nghị quyết được đánh giá là cần thiết, tạo cơ sở pháp lý để kiện toàn lực lượng dân phòng đồng bộ, phù hợp với tình hình thực tiễn.
Nghị quyết nêu rõ, thôn, xóm, tổ dân phố đã thành lập Tổ bảo vệ an ninh trật tự thì thành lập 1 Đội dân phòng (ảnh minh họa)
Theo Nghị quyết, đối với thôn, xóm, tổ dân phố đã thành lập Tổ bảo vệ an ninh trật tự thì thành lập 1 Đội dân phòng. Trường hợp Tổ bảo vệ an ninh trật tự hoạt động liên thôn, liên tổ dân phố thì thành lập Đội dân phòng tương ứng với phạm vi hoạt động. Đối với các thôn, tổ dân phố sau sáp nhập, mỗi đơn vị thành lập 1 Đội dân phòng.
Về số lượng thành viên, Đội dân phòng được thành lập trên cơ sở công dân Việt Nam cư trú tại địa phương, có đủ sức khỏe và tự nguyện tham gia; ưu tiên thành viên Tổ bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở. Đội trưởng, Đội phó do Tổ trưởng, Tổ phó Tổ bảo vệ an ninh trật tự đảm nhiệm.
Đối với thôn, xóm có dưới 350 hộ gia đình hoặc tổ dân phố có dưới 500 hộ gia đình, Đội dân phòng có 10 thành viên gồm Đội trưởng, Đội phó và các Đội viên. Với các địa bàn có quy mô dân cư lớn hơn, số lượng thành viên từ 10 đến 15 người. Trường hợp đặc biệt cần tăng số lượng thành viên, Chủ tịch UBND cấp xã báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, quyết định.
Các Đội dân phòng góp phần quan trọng trong xử lý các vụ cháy, nổ, tai nạn từ cơ sở (ảnh minh họa)
Nghị quyết được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố lực lượng dân phòng vững mạnh, nâng cao khả năng ứng phó, xử lý các vụ cháy, nổ, tai nạn, sự cố ngay từ cơ sở; phát huy vai trò nòng cốt của quần chúng Nhân dân trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của Nhà nước và Nhân dân.