Tỉnh Thái Nguyên sau hợp nhất mở rộng một không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng, lợi thế. Nếu khu vực phía Nam tiếp tục giữ vai trò trung tâm công nghiệp, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại thì khu vực phía Bắc đang được định hướng trở thành vùng động lực phát triển kinh tế xanh, du lịch sinh thái, công nghiệp chế biến khoáng sản và kinh tế lâm nghiệp bền vững.
Hồ Ba Bể thuộc xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên có nhiều tiềm năng lợi thế để phát triểnĐịnh hướng phát triển này không chỉ xuất phát từ tiềm năng sẵn có mà còn dựa trên tầm nhìn dài hạn của tỉnh, hướng tới khai thác hiệu quả tài nguyên, gia tăng giá trị, bảo vệ môi trường và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.
Đánh thức những lợi thế khác biệt
Khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên sở hữu nhiều lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có. Đây là vùng lưu giữ hệ thống di sản văn hóa đặc sắc cùng cảnh quan thiên nhiên còn nguyên sơ. Nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú tiếp tục là nền tảng quan trọng cho sự phát triển. Nổi bật nhất là hồ Ba Bể - hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam, được bao bọc bởi Vườn quốc gia Ba Bể với hệ sinh thái rừng nguyên sinh quý hiếm.
Đây là tài sản thiên nhiên có giá trị đặc biệt, đủ điều kiện để phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp, nghiên cứu khoa học và giáo dục môi trường.
Chế biến khoáng sản tại Công ty cổ phần Luyện kim màu Bắc Kạn
Không chỉ có lợi thế về du lịch, khu vực phía Bắc còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú với các mỏ chì, kẽm, sắt, mangan, vàng, đá vôi xi măng, đá trắng và thạch anh. Đây là nguồn nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp luyện kim, vật liệu xây dựng và chế biến sâu. Các mỏ chì - kẽm tập trung chủ yếu tại Chợ Đồn và Ngân Sơn, có tài nguyên dự báo khoảng 3 triệu tấn, được đánh giá là một trong những vùng khoáng sản chì - kẽm lớn nhất cả nước.
Nguồn quặng sắt và sắt - mangan có tài nguyên dự báo khoảng 22 triệu tấn. Vàng được ghi nhận tại 17 mỏ và điểm quặng, với tài nguyên dự báo khoảng 39 tấn. Ngoài ra, khu vực còn có đá vôi xi măng, đá trắng, thạch anh, tạo nguồn nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp vật liệu xây dựng và chế biến khoáng sản.
Đặc biệt, tỷ lệ che phủ rừng tại khu vực phía Bắc đạt trên 73%; cùng với hệ thống các khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ và Nam Xuân Lạc, đây là lợi thế nổi bật để phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, kinh tế dưới tán rừng và từng bước tham gia thị trường tín chỉ carbon - lĩnh vực đang mở ra nhiều cơ hội trong xu thế phát triển xanh toàn cầu.
Hạ tầng mở đường, thu hút dòng vốn đầu tư mới
Nếu trước đây, giao thông được xem là điểm nghẽn lớn nhất thì hiện nay, khu vực phía Bắc đang đứng trước cơ hội thay đổi mạnh mẽ nhờ hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược. Động lực quan trọng nhất là tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2026, kết nối trực tiếp khu vực với mạng lưới cao tốc quốc gia.
Cùng với các tuyến quốc lộ 3, quốc lộ 3B, quốc lộ 279, tuyến Bắc Kạn - Ba Bể - Na Hang và định hướng đầu tư tuyến cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng, hệ thống giao thông đang từng bước hình thành mạng lưới kết nối liên vùng hoàn chỉnh, rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao sức cạnh tranh của khu vực.
Tuyến đường Bắc Kạn - hồ Ba Bể hoàn thành tạo không gian phát triển và thu hút đầu tưSong song với phát triển giao thông, tỉnh cũng quy hoạch gần 1.500 ha đất khu công nghiệp tại Chợ Mới, gồm các khu công nghiệp Chợ Mới 2, 3, 4 và 5. Đây sẽ là không gian thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn, đặc biệt là các ngành chế biến sâu, công nghiệp xanh và công nghiệp hỗ trợ.
Nền tảng năng lượng cũng đang được củng cố với các nhà máy thủy điện hiện hữu và tiềm năng phát triển điện gió, điện mặt trời. Đây là điều kiện thuận lợi để thu hút các ngành công nghiệp có nhu cầu sử dụng năng lượng lớn, đòi hỏi nguồn điện ổn định, đồng thời phù hợp với xu hướng phát triển năng lượng sạch.
Thúc đẩy đầu tư phát triển
Khác với trước đây, khi lợi thế tài nguyên chủ yếu được khai thác dưới dạng thô, định hướng phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới là nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại và phát triển theo hướng kinh tế xanh.
Trong lĩnh vực công nghiệp, tỉnh ưu tiên thu hút các dự án luyện kim màu, chế biến sâu chì, kẽm và các khoáng sản có giá trị tại khu vực Chợ Đồn, gắn với công nghệ tiên tiến, tiêu hao năng lượng thấp và đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường. Việc hình thành các tổ hợp chế biến sâu không chỉ nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên mà còn thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, tạo việc làm và tăng nguồn thu ngân sách.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường và đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn trao Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các doanh nghiệp tại Chương trình "Trà sáng cùng doanh nhân" tháng 7/2026Đối với du lịch, mục tiêu không chỉ dừng lại ở khai thác cảnh quan mà còn hướng tới xây dựng hồ Ba Bể trở thành trung tâm du lịch sinh thái tầm cỡ của vùng Đông Bắc. Các dự án khu nghỉ dưỡng cao cấp, sân golf, dịch vụ vui chơi, giải trí, du lịch cộng đồng và các sản phẩm trải nghiệm gắn với bảo tồn thiên nhiên sẽ là những lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư.
Trong nông nghiệp và lâm nghiệp, tỉnh định hướng phát triển theo hướng công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh diện tích rừng trồng lớn, khu vực còn có nhiều sản phẩm đặc sản như cam, quýt, bí xanh thơm, dong riềng và miến dong - những sản phẩm có dư địa lớn để mở rộng vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường xuất khẩu.
Các đồng chí lãnh đạo tỉnh trao Biên bản ghi nhớ hợp tác cho các đơn vị thực hiện đầu tư tại khu vực phía Bắc tỉnh Thái NguyênĐặc biệt, trong bối cảnh nhiều quốc gia và doanh nghiệp hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), lợi thế về tài nguyên rừng sẽ tạo điều kiện để khu vực phía Bắc thu hút các dòng vốn đầu tư đáp ứng các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (ESG); phát triển kinh tế dưới tán rừng, dịch vụ môi trường rừng và từng bước tham gia thị trường tín chỉ carbon. Đây được xem là hướng đi mới, vừa tạo nguồn thu bền vững, vừa góp phần bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Có thể thấy, khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên đang hội tụ đầy đủ các điều kiện để phát triển với bản sắc riêng, chuyển dịch rõ nét từ khai thác lợi thế sẵn có sang phát huy giá trị tài nguyên thông qua công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Với định hướng rõ ràng của tỉnh, hạ tầng ngày càng hoàn thiện và chính sách thu hút đầu tư thông thoáng, khu vực phía Bắc không chỉ có điều kiện trở thành động lực phát triển kinh tế xanh của tỉnh Thái Nguyên mà còn hứa hẹn là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong giai đoạn phát triển mới.