Sau những thiệt hại nặng nề do mưa lũ trong các năm 2024, 2025, tỉnh Thái Nguyên đang khẩn trương triển khai các giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, bảo vệ an toàn cho khu vực đô thị ven sông Cầu. Trong đó, việc xây dựng cầu Gia Bảy và khởi động tuyến đê Hữu Cầu (đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống) được xác định là những công trình cấp bách, vừa khắc phục hậu quả thiên tai, vừa tạo nền tảng hạ tầng bền vững cho sự phát triển lâu dài.
Mực nước sông Cầu tăng cao do bão số 11 (Matmo) xảy ra vào tháng 10/2025 gây ảnh hưởng đến đô thị trung tâm và các vùng ven sông
Đợt mưa lũ do bão số 11 (Matmo) xảy ra vào tháng 10/2025 làm nước sông dâng cao khiến nhiều khu dân cư bị ngập sâu, hệ thống hạ tầng ven sông bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Một số đoạn bờ kè, đê điều xuất hiện tình trạng sạt lở, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Không chỉ gây thiệt hại về tài sản, thiên tai còn bộc lộ rõ những điểm yếu trong hệ thống phòng, chống lũ của khu vực. Một số tuyến đê đã xuống cấp sau thời gian dài khai thác, trong khi một số vị trí ven sông chưa được gia cố đồng bộ. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng cực đoan, nguy cơ tái diễn những trận mưa lũ lớn là điều không thể xem nhẹ.
Công trình xây dựng tuyến đê Hữu Cầu đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống được chính thức khởi động từ đầu tháng 3/2026. Công trình không chỉ góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai, bảo vệ khu vực trung tâm tỉnh, mà còn tạo thêm không gian phát triển đô thị, từng bước hoàn thiện hạ tầng, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới
Trước thực tế đó, tỉnh Thái Nguyên đã khẩn trương rà soát các vị trí xung yếu trên tuyến sông Cầu và quyết định triển khai ngay một số dự án cấp bách nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và hạ tầng đô thị. Trong số đó, cầu Gia Bảy và tuyến đê Hữu Cầu được xác định là hai công trình trọng điểm, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tăng cường khả năng phòng, chống lũ và kết nối giao thông của khu vực.
Công trình xây dựng tuyến đê Hữu Cầu (đoạn từ cầu Cao Ngạn đến đập Thác Huống) có chiều dài khoảng 15,9 km, tổng mức đầu tư dự kiến 8.512 tỷ đồng. Đây là khu vực có mật độ dân cư cao, tập trung nhiều công trình hạ tầng quan trọng. Dự án hướng tới mục tiêu gia cố, nâng cấp tuyến đê nhằm tăng khả năng chống chịu trước lũ lớn, đồng thời kết hợp chỉnh trang cảnh quan và phát triển tuyến giao thông ven sông. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần bảo vệ an toàn cho hàng chục nghìn hộ dân sinh sống tại các phường, xã ven sông.
Sinh sống lâu năm tại khu vực ven sông Cầu, bà Nguyễn Thị Hồng (phường Phan Đình Phùng) chia sẻ: “Những ngày mưa lớn, chúng tôi luôn lo lắng vì nước sông dâng nhanh, nhiều đoạn bờ có dấu hiệu sạt lở. Khi tỉnh triển khai xây dựng tuyến đê mới, bà con rất phấn khởi. Chúng tôi tin công trình sẽ giúp khu vực an toàn hơn mỗi mùa mưa lũ, đồng thời tạo thêm tuyến đường ven sông khang trang, tạo cảnh quan sạch đẹp cho khu vực và thuận tiện đi lại của người dân.”
Phối cảnh cầu Gia Bảy mới
Song song với đó, công trình cầu Gia Bảy cũng được khởi công. Đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực trung tâm tỉnh. Trong bối cảnh lưu lượng phương tiện ngày càng tăng, hạ tầng hiện hữu đã bộc lộ nhiều hạn chế. Việc xây dựng cầu mới không chỉ giảm áp lực giao thông mà còn tăng cường kết nối giữa các khu dân cư hai bên sông, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Anh Nguyễn Văn Tuấn (phường Linh Sơn) cho biết: “Trước đây, việc đi lại qua khu vực này vào giờ cao điểm khá khó khăn. Khi cầu Gia Bảy hoàn thành, việc kết nối sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Người dân buôn bán, làm ăn cũng có thêm cơ hội phát triển. Điều khiến người dân yên tâm là các công trình được triển khai nhanh chóng sau thiên tai, thể hiện sự quan tâm của chính quyền đối với đời sống người dân.”
Các công trình nhận được sự ủng hộ của đông đảo Nhân dân, đặc biệt là người dân sinh sống hai bên bờ sông Cầu đoạn đi qua trung tâm tỉnh. (Ảnh: Nhân dân hào hứng theo dõi thiết kế mới của cầu Gia Bảy)
Việc triển khai đồng thời hai công trình trong thời gian ngắn cho thấy quyết tâm lớn của tỉnh Thái Nguyên trong việc nâng cao năng lực phòng, chống lũ. Không chỉ mang ý nghĩa trước mắt, các dự án còn góp phần định hình hệ thống phòng, chống thiên tai lâu dài cho khu vực ven sông Cầu. Khi hoàn thành, tuyến đê Hữu Cầu sẽ nâng cao đáng kể khả năng bảo vệ khu dân cư trước nguy cơ ngập lụt, đồng thời tuyến đường kết hợp trên mặt đê cũng mở ra cơ hội phát triển không gian đô thị ven sông theo hướng hiện đại, xanh và bền vững. Trong khi đó, cầu Gia Bảy sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông đô thị, thúc đẩy giao thương và kết nối các khu vực phát triển của tỉnh. Việc đầu tư đồng bộ giữa hạ tầng giao thông và công trình phòng, chống thiên tai là hướng đi phù hợp đối với các đô thị ven sông, điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro do thiên tai mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.
Ngoài các công trình thuộc giai đoạn 1 của Hệ thống công trình chống ngập lụt khu vực trung tâm tỉnh, trong thời gian tới, Thái Nguyên chủ trương xây dựng các hồ cắt lũ khu vực phía Bắc của tỉnh và triển khai công trình tuyến đê Tả Cầu. Các công trình nhằm bảo đảm yêu cầu phòng, chống lũ, thoát lũ, kết hợp làm đường giao thông và khai thác hiệu quả đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Những công trình đang được khẩn trương khởi động, thi công - một “lá chắn” mới bên dòng sông Cầu đang dần hình thành để bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân và mở ra những cơ hội phát triển thịnh vượng, bền vững trong tương lai.