Cam sành Bạch Thông được mùa, được giá - nông dân phấn khởi đón Tết
Cùng với cây quýt, cam sành nhiều năm nay đã trở thành cây trồng mang lại thu nhập khá cho nhiều hộ nông dân tại xã Bạch Thông. Không chỉ là đặc sản địa phương, cam sành Bạch Thông còn được xác định là nông sản chủ lực, góp phần quan trọng giúp người dân cải thiện đời sống, phát triển kinh tế theo hướng bền vững.
Cam sành Bạch Thông đang chín rộ
Xã Bạch Thông được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã Quang Thuận, Dương Phong (huyện Bạch Thông cũ) và xã Đồng Thắng (huyện Chợ Đồn cũ) - vốn là vùng trồng cam, quýt nổi tiếng của tỉnh Bắc Kạn trước đây.
Nhờ điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp, cam sành Bạch Thông có chất lượng đặc trưng, quả mọng nước, vị ngọt đậm, hương thơm tự nhiên. Đặc biệt, cam sành chín muộn hơn nhiều giống cam, quýt khác, thời điểm thu hoạch trùng với dịp tết Nguyên đán và có thể bảo quản được lâu sau thu hái, rất thuận lợi cho tiêu thụ.
Trước đây, cam sành chủ yếu được người dân trồng nhỏ lẻ, mỗi hộ chỉ có vài cây trong vườn để phục vụ nhu cầu của gia đình và làm quà biếu dịp Tết. Tuy nhiên, nhiều năm trở lại đây, nhận thấy giá trị kinh tế từ cây cam sành đem lại, các hộ dân trên địa bàn xã đã mở rộng diện tích, hình thành vùng sản xuất cam sành chuyên canh.
Là một trong những hộ trồng cam sành với diện tích lớn tại địa phương, chị Ma Thị Tươi, thôn Khuổi Cò cho biết, gia đình chị gắn bó với cây cam sành đã hơn 20 năm. Hiện nay, gia đình chị có hơn 2 ha cam đang cho thu hoạch. Vụ cam năm 2026, cam sành được mùa, được giá so với vụ năm 2025; cây sai quả, to, đều, sản lượng ước đạt khoảng 30 tấn. Đến thời điểm này, gia đình chị đã bán được khoảng 10 tấn cho các đầu mối, với giá từ 10.000 đồng/kg đối với quả nhỏ và 22.000 đồng/kg đối với quả to; dự kiến giá sẽ tiếp tục tăng vào những ngày cận Tết.
Theo chị Tươi, so với cây trồng khác, cam sành mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn. Chỉ sau 2 năm trồng, cây đã cho quả và sang năm thứ 3 là bắt đầu cho thu hoạch. Giá bán cam sành cũng cao và đầu ra thuận lợi hơn, người trồng chủ yếu bán sỉ cho các đầu mối. Nhờ trồng cam, quýt, đời sống gia đình chị và nhiều hộ trong thôn ngày càng khấm khá, có điều kiện xây dựng nhà cửa, nuôi con ăn học.
Chị Hoàng Thị Hoài, thôn Khuổi Cò thu hoạch cam sành
Những ngày này, vợ chồng chị Hoàng Thị Hoài, thôn Khuổi Cò ngày nào cũng có mặt trên vườn để cắt cam sành giao cho mối theo đơn đặt hàng. Chị Hoài cho biết, gia đình chị không có ruộng canh tác, cả gia đình tập trung trồng cam, quýt để phát triển kinh tế, đến nay cũng được 13 năm. Riêng cam sành, gia đình chị hiện đang chăm sóc 2 vườn với diện tích khoảng 2 ha, vụ năm 2026 này cho thu hoạch khoảng 15 tấn. Với giá bán trung bình 20.000 đồng/kg, gia đình chị thu về khoảng 300 triệu đồng.
Theo chị Hoài, nếu lấy công làm lãi, sau khi trừ mọi chi phí cũng có được một khoản không hề nhỏ đối với các nông hộ trồng cam như gia đình chị. Từ trồng cam sành và quýt, gia đình chị có điều kiện mua sắm các vật dụng trong nhà; kinh tế ổn định, đảm bảo cho các con đi học đầy đủ.
Chị Hoài cho biết thêm, trồng và chăm sóc cam sành không quá khó; thị trường cũng rất thuận lợi, bởi cam sành chín vào dịp tết Nguyên đán. Hằng năm, bắt đầu vào tháng Chạp là gia đình chị thu hoạch cam sành bán cho những mối quen.
Cam sành vụ năm 2026 được mùa sai trĩu quả
Cam sành là cây bản địa lâu đời tại xã Bạch Thông. Trước đây, do chủ yếu sử dụng giống gieo hạt hoặc chiết cành nên năng suất, chất lượng chưa cao, mẫu mã cũng không đẹp. Nhằm nâng cao giá trị cây cam sành, tỉnh Bắc Kạn (cũ) đã phê duyệt Dự án “Ứng dụng khoa học và công nghệ phát triển cây cam sành tại Bắc Kạn” triển khai từ năm 2018 đến năm 2021, tại xã Quang Thuận và Dương Phong (nay thuộc xã Bạch Thông). Tham gia Dự án, các hộ dân được hỗ trợ các quy trình công nghệ từ khâu đầu vào cho đến đầu ra, như tuyển chọn cây đầu dòng, mô hình nhân giống, mô hình thâm canh, các phương pháp bón phân, cắt tỉa sau thu hoạch được áp dụng theo công nghệ VietGAP, xây dựng bộ tem nhãn và đóng hộp đưa ra thị trường tiêu thụ. Nhờ đó, cam sành Bạch Thông ngày càng khẳng định chất lượng, mẫu mã đẹp, được thị trường ưa chuộng.
Hiện, toàn xã Bạch Thông có hơn 300 ha cam sành. Từ trồng cam sành, nhiều hộ gia đình đã có thu nhập cao; nhiều hộ thoát nghèo, từng bước cải thiện đời sống, phát triển kinh tế ổn định. Cùng với quýt bản địa, cây cam sành được xác định là cây trồng chủ lực góp phần tạo thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Xã Bạch Thông đã và đang tích cực tuyên truyền, vận động người dân mở rộng diện tích; tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật hỗ trợ người dân nâng cao năng suất, chất lượng cam sành, từ đó nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Tết Nguyên đán đang cận kề cũng là thời điểm các vườn cam sành tại xã Bạch Thông chín rộ và vào vụ thu hoạch. Trên khắp các vườn cam, bà con nông dân đang tất bật thu hái. Năm nay cam được mùa, được giá, đem lại niềm vui lớn cho người trồng cam; bà con nông dân phấn khởi đón một cái Tết đủ đầy, no ấm.