Giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước. Thực hiện chủ trương này, những năm qua, chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên được triển khai đồng bộ, góp phần cải thiện đời sống người dân, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ hỗ trợ sinh kế đến thay đổi tư duy
Gia đình ông Phạm Văn Thức, xóm Tân Chính, xã Hợp Thành có thêm điều kiện vươn lên thoát nghèo từ Dự án “Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo”
Tại xã Hợp Thành, thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, UBND xã đã chủ động cụ thể hóa bằng việc thành lập Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia, xây dựng kế hoạch thực hiện theo giai đoạn và hằng năm phù hợp với điều kiện thực tế. Công tác tuyên truyền, rà soát đối tượng, triển khai các dự án hỗ trợ sản xuất được thực hiện đồng bộ, đưa chính sách giảm nghèo đến đúng đối tượng, từng bước tạo động lực để người dân chủ động phát triển kinh tế.
Một trong những mô hình tiêu biểu là Dự án hỗ trợ chăn nuôi trâu sinh sản được triển khai năm 2025, thuộc Dự án 2 “Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo”. Dự án có 12 hộ tham gia, gồm 3 hộ nghèo, 6 hộ cận nghèo và 3 hộ mới thoát nghèo, trong vòng 36 tháng. Các hộ được hỗ trợ con giống, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, quản lý đàn vật nuôi, qua đó từng bước hình thành mô hình phát triển kinh tế hộ theo hướng bền vững. Ông Phạm Văn Thức, xóm Tân Chính, xã Hợp Thành chia sẻ, được Nhà nước hỗ trợ trâu sinh sản là nguồn vốn ban đầu thiết thực, giúp gia đình có thêm điều kiện phát triển kinh tế. Gia đình sẽ chăm sóc tốt để trâu sinh sản, từng bước tăng đàn và tạo nguồn thu nhập ổn định.
Theo ông Nguyễn Hữu Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Hợp Thành, giai đoạn 2021 - 2025, xã đã hỗ trợ 100 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo với tổng số 148 con trâu giống, kinh phí thực hiện gần 4 tỷ đồng. Riêng năm 2025 có thêm 12 hộ được hỗ trợ. Cùng với các giải pháp giảm nghèo khác, mô hình nuôi trâu sinh sản đã góp phần giúp xã giảm 176 hộ nghèo trong giai đoạn 2021 - 2025, đưa tỷ lệ hộ nghèo từ gần 10% đầu năm 2021 xuống còn 2,8% cuối năm 2025. Kết quả này cho thấy hiệu quả của việc chuyển từ hỗ trợ trực tiếp sang hỗ trợ sinh kế, tạo điều kiện để người dân tự tạo việc làm, tăng thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo.
Giảm nghèo đa chiều "không để ai bị bỏ lại phía sau"
Cùng với hỗ trợ sinh kế, tỉnh Thái Nguyên chú trọng đầu tư kết cấu hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện, nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế; đồng thời triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, tạo nền tảng để người dân ổn định cuộc sống và phát triển sản xuất. Hết năm 2025, toàn tỉnh còn 18.568 hộ nghèo, chiếm 4,32% tổng số hộ dân, giảm 4.493 hộ so với cuối năm 2024, vượt 0,34% kế hoạch đề ra. Những kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả của các chính sách giảm nghèo mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức, tinh thần tự lực và ý chí vươn lên của người dân.
Được Nhà nước hỗ trợ 40 triệu đồng xây nhà, gia đình chị Triệu Thị Hường, xóm Bảo Linh, xã Định Hóa đã thoát nghèo cuối năm 2025
Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10%; cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn; nâng thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số lên bằng 1/2 mức bình quân chung cả nước.
Tổng nhu cầu kinh phí thực hiện giai đoạn này trên 3.600 tỷ đồng để triển khai 677 dự án. Trong đó, đầu tư, cải tạo và nâng cấp hạ tầng giao thông giai đoạn 2026 - 2030 được xác định là một trong những động lực quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, kết nối thị trường, phát triển sản xuất và dịch vụ.
Ông Trần Trung Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá cho biết, đối với một xã miền núi còn nhiều khó khăn, hạ tầng giao thông có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững. Khi giao thông được đầu tư, nâng cấp, việc đi lại của người dân thuận lợi hơn, nông sản dễ dàng kết nối với thị trường, giảm chi phí vận chuyển, tạo điều kiện để các mô hình sản xuất hàng hóa phát triển.
Diện mạo nông thôn Thái Nguyên ngày càng khởi sắc, đời sống người dân từng bước được nâng lên nhờ các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững
Từ hỗ trợ sinh kế đến đầu tư hạ tầng, Thái Nguyên đang từng bước chuyển trọng tâm từ “hỗ trợ để thoát nghèo” sang “tạo cơ hội để phát triển”, giúp người dân phát huy nội lực và lợi thế địa phương. Ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, thời gian tới, tỉnh tiếp tục ưu tiên các giải pháp nâng cao thu nhập cho người dân thông qua xây dựng các mô hình sinh kế hiệu quả, nhất là mô hình gắn với Chương trình OCOP. Qua đó, tạo điều kiện để người dân chủ động vươn lên thoát nghèo bằng chính nguồn lực và lợi thế địa phương. Cùng với việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn vốn thông qua lồng ghép các chương trình, dự án, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng địa bàn.
Từ những mô hình sinh kế cụ thể đến các dự án đầu tư hạ tầng thiết yếu, chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đang tạo ra những chuyển biến rõ nét trên địa bàn tỉnh. Khi chính sách của Nhà nước được tiếp sức bằng sự chủ động, nỗ lực của người dân, giảm nghèo không còn chỉ là câu chuyện về những con số, mà trở thành những đổi thay cụ thể trong từng gia đình, từng bản làng. Đó cũng là nền tảng để Thái Nguyên tiếp tục thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và hiện thực hóa tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”.