Trước yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an ninh năng lượng và giảm áp lực lên lưới điện quốc gia, nhiều doanh nghiệp sản xuất tại Thái Nguyên đang đồng loạt triển khai các giải pháp tiết kiệm điện. Qua đó, không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí mà còn góp phần hiện thực hóa các mục tiêu lớn theo Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (viết tắt là Nghị quyết 70).
Thái Nguyên đang xây dựng kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đặt mục tiêu mỗi năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụTrong bối cảnh nhu cầu điện năng tăng cao cùng yêu cầu ngày càng khắt khe về phát triển bền vững, tỉnh Thái Nguyên đang đẩy mạnh triển khai các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng. Thực hiện Nghị quyết 70, tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể nhằm thúc đẩy phát triển nguồn năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời mái nhà. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Thái Nguyên được giao chỉ tiêu phát triển 1.070 MW điện mặt trời mái nhà. Đây là cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp và người dân tham gia đầu tư, vừa sản xuất vừa tiêu thụ điện, qua đó giảm tải cho lưới điện quốc gia. Song song với đó, Sở Công Thương đang xây dựng kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đặt mục tiêu mỗi năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Là một trong những đơn vị tiên phong, Công ty CP Prime Phổ Yên đã sớm triển khai các giải pháp tiết kiệm điện và đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà. Với sản lượng khoảng 60 triệu m² gạch ốp lát mỗi năm, doanh nghiệp tiêu thụ trung bình khoảng 26 triệu kWh điện. Ông Hoàng Việt Hưng, Trưởng phòng Dịch vụ Kỹ thuật của Công ty, cho biết: Nhu cầu điện lớn đòi hỏi nguồn cung phải ổn định tuyệt đối. Đặc thù sản xuất của chúng tôi là vận hành liên tục 24/7. Chỉ cần gián đoạn điện trong thời gian ngắn cũng có thể ảnh hưởng đến cả dây chuyền và chất lượng sản phẩm”.
Trước áp lực chi phí và yêu cầu ổn định nguồn điện, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp như sử dụng thiết bị hiệu suất cao, lắp đặt biến tần và điều chỉnh phụ tải trong giờ cao điểm. Đáng chú ý, năm 2025, Công ty đã hoàn thành hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất 1,8 MWp. Hệ thống này mang lại hiệu quả rõ rệt cả về kinh tế và môi trường.
“Mỗi tháng chúng tôi tiết kiệm được khoảng 200 triệu đồng tiền điện, đồng thời giảm phát thải khoảng 560 tấn CO₂ mỗi năm. Đây là con số rất ý nghĩa trong bối cảnh doanh nghiệp đang hướng tới phát triển bền vững,” ông Hưng nhấn mạnh.
Theo ông, dù điều kiện bức xạ tại miền Bắc không quá thuận lợi, nhưng điện mặt trời vẫn phát huy hiệu quả, đặc biệt trong mùa nắng nóng. “Vào mùa hè, khi nhu cầu điện tăng cao, hệ thống gần như vận hành tối đa công suất, góp phần giảm đáng kể áp lực chi phí điện cho doanh nghiệp,” ông Hưng cho biết.
Không chỉ đầu tư nguồn điện, doanh nghiệp còn đẩy mạnh các giải pháp tiết kiệm năng lượng nội bộ. Việc chuyển đổi xe nâng từ nhiên liệu hóa thạch sang xe nâng điện sử dụng pin lithium là một trong những bước đi đáng chú ý.
Trước áp lực chi phí và yêu cầu ổn định nguồn điện, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp như sử dụng thiết bị hiệu suất cao, lắp đặt biến tần và điều chỉnh phụ tải trong giờ cao điểmTại Công ty TNHH MTV Diesel Sông Công, bài toán năng lượng cũng được đặt ra cấp thiết trong bối cảnh chi phí sản xuất gia tăng. Với mức tiêu thụ gần 3 triệu kWh mỗi năm, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tối ưu hóa sử dụng điện. Ông Phạm Ngọc Sơn, Phó Giám đốc Công ty cho biết, việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất là một trong những giải pháp hiệu quả nhất. Đơn vị chủ động bố trí thời gian nghỉ và ăn ca trùng với giờ cao điểm, đồng thời chuyển các công đoạn tiêu thụ điện lớn như nhiệt luyện sang giờ thấp điểm hoặc cuối tuần. Hệ thống quản trị năng lượng được tăng cường với việc lắp đặt công tơ phụ tải tại từng phân xưởng, giúp theo dõi chi tiết mức tiêu thụ điện. Cùng với đó, đơn vị xây dựng các chỉ tiêu như kWh trên mỗi sản phẩm và chi phí điện trên đơn vị sản phẩm, đưa vào tiêu chí thi đua. Hiện doanh nghiệp đang đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà với công suất gần 2 MWp, dự kiến vận hành từ giữa năm 2026.
Ở góc độ quản lý, đại diện Công ty Điện lực Thái Nguyên cho biết, phụ tải điện trên địa bàn dự kiến tăng hơn 10% trong năm 2026, trong khi lĩnh vực công nghiệp chiếm tới khoảng 76% tổng điện thương phẩm. Ông Ninh Vân Phong, Phó Giám đốc Công ty nhận định, áp lực cung ứng điện trong thời gian tới sẽ rất lớn. Sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, đặc biệt là khu vực Yên Bình, khiến nhu cầu điện tăng nhanh và yêu cầu về chất lượng điện ngày càng cao.
Để đáp ứng nhu cầu này, ngành điện không chỉ đầu tư nâng cấp lưới điện mà còn thúc đẩy các giải pháp năng lượng phân tán. Hiện Công ty đang triển khai điện mặt trời mái nhà tại các đơn vị trực thuộc, đồng thời thí điểm hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm nâng cao khả năng điều tiết phụ tải. Ngoài ra, Công ty cũng xây dựng đội ngũ hơn 100 cán bộ chuyên sâu để tư vấn, hỗ trợ khách hàng triển khai điện mặt trời. Dự kiến trong năm 2026, toàn tỉnh sẽ phát triển khoảng 1.000 khách hàng với tổng công suất khoảng 50 MW điện mặt trời mái nhà.
Dù điều kiện bức xạ tại miền Bắc không quá thuận lợi, nhưng điện mặt trời vẫn phát huy hiệu quả, đặc biệt trong mùa nắng nóngCó thể thấy, việc các doanh nghiệp công nghiệp tại Thái Nguyên chủ động đầu tư điện mặt trời mái nhà không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, áp lực lên hệ thống điện quốc gia ngày càng lớn, các giải pháp năng lượng tại chỗ như điện mặt trời mái nhà đang trở thành xu hướng tất yếu. Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, ngành điện và cộng đồng doanh nghiệp, Thái Nguyên đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển năng lượng bền vững, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.