CHUYÊN TRANG DU LỊCH TỈNH THÁI NGUYÊN

Lễ Tịch điền là một nghi lễ truyền thống được phục dựng tại Lễ hội Lồng Tồng ATK Phú Đình Xuân Bính Ngọ 2026

Tịch điền là nghi lễ có từ xa xưa trong nền văn minh lúa nước, thể hiện sự coi trọng nông nghiệp, đề cao vai trò của người nông dân. Ở Phú Đình, nghi thức này được lồng ghép trong không gian Lễ hội Lồng Tồng đầu xuân, tạo nên sự giao hòa giữa truyền thống xưa và sinh hoạt văn hóa dân gian của đồng bào Tày, Nùng. Từ sáng sớm, khu vực ruộng trung tâm được chọn làm nơi tổ chức đã rộn ràng tiếng nói cười. Bà con trong trang phục truyền thống tề tựu đông đủ, giữa khung cảnh núi rừng ATK trầm mặc, không khí lễ hội vừa trang nghiêm vừa ấm áp tình làng nghĩa xóm. Trước khi tiến hành nghi thức cày ruộng, phần lễ được tổ chức chu đáo với đầy đủ lễ vật truyền thống như xôi ngũ sắc, bánh chưng đen, gà luộc, rượu men lá, hoa quả đầu mùa… Mâm lễ được đặt trang trọng bên bờ ruộng, hướng về cánh đồng rộng mở - biểu tượng của sinh kế và hy vọng.

Thầy cúng thay mặt cộng đồng đọc lời khấn cầu mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, nhà nhà ấm no. Lời khấn vang lên giữa không gian tĩnh lặng, hòa cùng tiếng gió núi, như kết nối con người với đất trời. Nhiều người dân chắp tay thành kính, gửi gắm ước nguyện cho một năm sản xuất thuận lợi. Ông Hoàng Văn Thu, một bậc cao niên ở xã Phú Đình chia sẻ: “Lễ Tịch điền là nghi thức rất thiêng liêng. Dù hôm nay sản xuất đã cơ giới hóa nhiều, nhưng đường cày đầu xuân vẫn mang ý nghĩa mở lộc, mở may”.

Khoảnh khắc được chờ đợi nhất là khi nghi thức Tịch điền chính thức bắt đầu. Con trâu to khỏe mạnh, được trang trí dải vải đỏ, chậm rãi tiến ra ruộng. Người thực hiện nghi lễ thường là lãnh đạo địa phương hoặc nông dân tiêu biểu trong trang phục chỉnh tề, tay nắm chắc cán cày. Khi hiệu lệnh vang lên, lưỡi cày rẽ đất, lật lên những thớ đất đầu tiên của năm mới. Tiếng reo vui vang dậy cả cánh đồng. Nhiều người dân tranh thủ gieo những nắm thóc giống xuống luống đất vừa mở, gửi gắm ước mong sinh sôi nảy nở. Hình ảnh “con trâu đi trước, cái cày theo sau” không chỉ tái hiện canh tác lâu đời mà còn khơi dậy niềm tự hào về văn hóa truyền thống. Chị Lường Thị Mai, một nông dân xã Phú Đình xúc động nói: “Tham gia Lễ Tịch điền, tôi thấy rõ hơn ý nghĩa của lao động. Dù có máy móc hỗ trợ, nhưng nghi lễ này nhắc chúng tôi phải bắt đầu năm mới bằng sự chăm chỉ, quyết tâm.” Sau nghi thức chính, các hoạt động hội như tung còn, kéo co, hát then, múa sạp diễn ra sôi nổi. Tuy nhiên, đối với nhiều người, khoảnh khắc lưỡi cày rẽ đất vẫn là điểm nhấn sâu sắc nhất - khoảnh khắc đánh dấu sự khởi đầu của một chu kỳ sản xuất, một hành trình mới của niềm tin.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, việc bảo tồn các nghi lễ truyền thống đòi hỏi sự quan tâm và định hướng đúng đắn. Việc duy trì Lễ Tịch điền gắn với Lồng Tồng không chỉ nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa mà còn góp phần quảng bá hình ảnh ATK Phú Đình - điểm đến du lịch về nguồn giàu giá trị lịch sử và nhân văn.

Khi tiếng trống hội lắng dần, trên những cánh đồng, người nông dân đã trở lại nhịp lao động thường ngày. Nhưng trong lòng mỗi người dân, đường cày đầu xuân đã kịp gieo thêm niềm tin vào một năm mới thuận lợi. Lễ Tịch điền ở Lễ hội Lồng Tồng ATK Phú Đình Xuân Bính Ngọ 2026 vì thế không đơn thuần là nghi thức tượng trưng, mà là biểu tượng của tinh thần cần cù, đoàn kết và khát vọng vươn lên. Từ những luống cày đầu năm, người dân địa phương đã gửi gắm ước mơ về mùa vàng trĩu hạt, về quê hương, đất nước ngày càng đổi mới, phát triển.

Giữa dòng chảy hiện đại, hình ảnh con trâu mở đất trong Lễ Tịch điền vẫn nhắc nhở mỗi người về cội nguồn nông nghiệp, về giá trị lao động chân chính. Và trên mảnh đất ATK anh hùng, Lễ Tịch điền tiếp tục được gìn giữ như một cách khởi đầu năm mới, không chỉ gửi gắm ước vọng mùa màng mà còn biểu trưng cho sự khởi đầu, cho niềm tin vào một năm mới an lành, đủ đầy.