Phát triển chăn nuôi an toàn, gắn với chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ đang là hướng đi chủ đạo của ngành chăn nuôi của Thái Nguyên, góp phần quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng sản phẩm, tạo đầu ra ổn định, bền vững, từng bước khẳng định niềm tin của thị trường.
Thay đổi từ nhận thức đến hành động trong chăn nuôi
Trước đây, chăn nuôi ở nhiều địa phương chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, manh mún, phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế, công tác phòng chống dịch bệnh chưa được chú trọng đúng mức, dẫn đến rủi ro cao và chất lượng sản phẩm không đồng đều. Tuy nhiên, những năm gần đây, nhận thức của người chăn nuôi đã có sự chuyển biến rõ rệt. Một trong những minh chứng tiêu biểu là mô hình Hợp tác xã (HTX) Nuôi hươu cựu chiến binh Trọng Hùng tại xã Tân Thành. Từ 9 thành viên ban đầu, đến nay HTX đã phát triển lên hơn 50 thành viên, với tổng đàn hươu trên 400 con. Điều đáng nói không chỉ là quy mô tăng trưởng mà còn là sự thay đổi trong cách làm. Ông Ngô Văn Hùng, Giám đốc HTX chia sẻ: Khi tham gia HTX, các thành viên đều phải tuân thủ quy trình kỹ thuật chăn nuôi thống nhất, từ xây dựng chuồng trại, chăm sóc, phòng bệnh cho đến sơ chế sản phẩm. Nhờ đó, các sản phẩm như nhung hươu, cao hươu, thịt hươu sấy… đều đảm bảo chất lượng đồng đều, tạo dựng được uy tín trên thị trường.
HTX Nuôi hươu cựu chiến binh Trọng Hùng áp dụng quy trình khép kín từ con giống, thức ăn đến môi trường chăn nuôi
Ông Nguyễn Quang Dũng, xã viên của HTX Nuôi hươu cựu chiến binh Trọng Hùng cho biết thêm: Từ khi tham gia HTX, tôi được các thành viên đi trước hướng dẫn tận tình, từ xây dựng chuồng trại, chăm sóc hươu cho đến thu hoạch, sơ chế nhung hươu. Nhờ đó, hiệu quả chăn nuôi cao hơn hẳn, đầu ra cũng ổn định hơn.
Với quy mô hơn 100 con lợn, HTX Chăn nuôi xanh ở phường Bách Quang cũng áp dụng quy trình khép kín, kiểm soát nghiêm ngặt từ con giống, thức ăn đến môi trường chăn nuôi, giúp hạn chế tối đa dịch bệnh và nâng cao chất lượng thịt. Sản phẩm thịt lợn của HTX hiện được liên kết tiêu thụ ở một số cửa hàng tại địa phương. Ông Đặng Văn Ngữ, Giám đốc HTX Chăn nuôi xanh chia sẻ: Những năm gần đây, chúng tôi đã thay đổi nhận thức từ “nuôi để có” sang “nuôi để bán, nuôi theo tiêu chuẩn” để phát triển chăn nuôi bền vững, tránh rủi ro của thị trường và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.
Chăn nuôi theo quy trình khép kín giúp hạn chế tối đa dịch bệnh và nâng cao chất lượng thịt tại HTX Chăn nuôi xanh
Liên kết chuỗi - chìa khóa tạo đầu ra bền vững
Một trong những khó khăn lớn nhất của người chăn nuôi trước đây là đầu ra bấp bênh, phụ thuộc vào thương lái, giá cả lên xuống thất thường. Chính vì vậy, việc phát triển chăn nuôi theo chuỗi liên kết đã trở thành giải pháp quan trọng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 60 HTX, tổ hợp tác sản xuất chăn nuôi; hình thành và duy trì trên 20 chuỗi liên kết sản xuất - giết mổ - chế biến - tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi. Các chuỗi này không chỉ giúp kết nối các khâu trong quá trình sản xuất mà còn đảm bảo sự minh bạch, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Trong mô hình này, HTX hoặc doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, liên kết với các trang trại để cung ứng con giống, thức ăn, thuốc thú y, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, người chăn nuôi yên tâm sản xuất, không còn lo lắng về đầu ra. Toàn tỉnh hiện có trên 1.600 trang trại chăn nuôi, trong đó chăn nuôi quy mô trang trại chiếm trên 50% tổng đàn gia súc, gia cầm. Đặc biệt, hơn 70% cơ sở chăn nuôi lợn, gà đã áp dụng các tiêu chuẩn an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và an toàn thực phẩm. Việc liên kết theo chuỗi không chỉ giúp giảm chi phí trung gian mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Các sản phẩm chăn nuôi khi được chế biến, đóng gói, dán tem truy xuất nguồn gốc sẽ có giá bán cao hơn, đồng thời tạo niềm tin cho người tiêu dùng.
Không chỉ người sản xuất thay đổi, mà người tiêu dùng cũng ngày càng có ý thức hơn trong việc lựa chọn thực phẩm. Thay vì mua hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc, nhiều người đã tìm đến các cửa hàng, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. Chị Nguyễn Thị Lan, phường Phan Đình Phùng, cho biết: Tôi ưu tiên mua thịt ở các cửa hàng có tem nhãn rõ ràng, có thể truy xuất nguồn gốc. Dù giá có cao hơn một chút nhưng yên tâm hơn, nhất là trong thời điểm dịch bệnh phức tạp.
Sản phẩm thịt có truy xuất nguồn gốc rõ ràng ngày càng được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọnThực tế, các sản phẩm chăn nuôi được sản xuất theo chuỗi liên kết thường có đầy đủ thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất, kiểm dịch… Điều này không chỉ giúp người tiêu dùng an tâm mà còn góp phần nâng cao ý thức của người sản xuất trong việc tuân thủ quy định.
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng chính là động lực thúc đẩy ngành chăn nuôi phải chuyển mình. Khi thị trường yêu cầu cao hơn, người chăn nuôi buộc phải nâng cấp quy trình sản xuất, đảm bảo chất lượng nếu muốn tồn tại và phát triển.
Có thể thấy, việc phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn, gắn với chuỗi liên kết không chỉ là xu thế mà còn là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Đây là giải pháp giúp giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: Từ kiểm soát dịch bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm đến ổn định đầu ra và tăng thu nhập cho người chăn nuôi. Ông Đỗ Đình Trung, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Thái Nguyên cho rằng: Sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của người dân, sự vào cuộc của các HTX, doanh nghiệp và cơ quan quản lý đã tạo nên một hệ sinh thái chăn nuôi bền vững. Trong thời gian tới, việc tiếp tục mở rộng các mô hình liên kết, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường sẽ là những yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển mạnh mẽ hơn nữa.
Chăn nuôi theo hướng an toàn, gắn với chuỗi liên kết là yếu tố quan trọng nâng cao giá trị sản phẩm chăn nuôiChăn nuôi an toàn không chỉ là câu chuyện của người sản xuất, mà còn là trách nhiệm chung của cả xã hội, từ nhà quản lý đến người tiêu dùng. Khi tất cả các mắt xích trong chuỗi cùng thay đổi, một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững sẽ dần được hình thành.