Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn Thái Nguyên đang được triển khai quyết liệt từ cơ sở. Với trên 372.000 ha rừng, mỗi cánh rừng không chỉ là tài nguyên sinh thái mà còn là sinh kế của người dân, là nền tảng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững. Vì vậy, phòng cháy từ sớm, từ xa, từ từng hộ trồng rừng đang trở thành yêu cầu thường xuyên, cấp thiết.
Mỗi người dân là một “chiến sĩ” bảo vệ rừng
Tại xã Văn Hán, công tác PCCCR được nhiều hộ dân trồng rừng đặc biệt quan tâm. Gia đình ông Hoàng Văn Chung, ở xóm Cầu Mai hiện đang trồng 3 ha rừng theo tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững FSC. Nhận thức được việc bảo vệ rừng không chỉ là bảo vệ nguồn thu nhập của gia đình mà còn là trách nhiệm đối với môi trường và cộng đồng, bên cạnh việc tuân thủ nghiêm các quy định về sử dụng lửa trong rừng, gia đình ông còn chủ động kiểm tra hiện trạng rừng, theo dõi thông tin cảnh báo cháy rừng và phối hợp với lực lượng kiểm lâm trong công tác tuần tra, bảo vệ rừng.
Theo ông Hoàng Văn Chung, chỉ cần một chút chủ quan trong quá trình xử lý thực bì hoặc sử dụng lửa bất cẩn cũng có thể dẫn đến những hậu quả khó lường. Vì vậy, gia đình ông thường xuyên phát dọn thực bì, tạo đường băng cản lửa, tăng cường tuần tra, kiểm tra diện tích rừng được giao quản lý nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy rừng.
Cùng chung nhận thức đó, gia đình anh Nông Quang Duy, ở xóm Làng Giai, xã La Hiên đang quản lý gần 10 ha rừng trồng theo tiêu chuẩn FSC. Anh Duy cho biết, ngoài việc thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo cháy rừng, gia đình còn chủ động phát dọn thực bì, kiểm tra các khu vực có nguy cơ cháy cao và nhắc nhở người lao động chấp hành nghiêm các quy định về sử dụng lửa trong rừng. Theo anh, bảo vệ rừng trước nguy cơ cháy không chỉ bảo vệ tài sản của gia đình mà còn góp phần giữ gìn môi trường sinh thái chung.
Thực tế cho thấy, hiệu quả của công tác phòng cháy, chữa cháy rừng không chỉ được đo bằng khả năng ứng cứu khi có cháy xảy ra, mà trước hết ở việc ngăn chặn nguy cơ ngay từ đầu. Phát dọn tạo đường băng cản lửa đúng kỹ thuật, kịp thời kiểm tra hiện trạng rừng trong ngày nắng nóng, hay thường xuyên nhắc nhở hành vi sử dụng lửa... có thể giúp tránh được thiệt hại lớn cho cả cộng đồng. Vì vậy, khi mỗi hộ trồng rừng chủ động trở thành “người gác rừng” trên diện tích được giao, công tác bảo vệ rừng đã có thêm nền tảng vững chắc từ cơ sở.
Ông Hoàng Văn Chung (bên phải), xóm Cầu Mai, xã Văn Hán cùng cán bộ kiểm lâm phát dọn thực bì, tạo đường băng cản lửa nhằm giảm nguy cơ cháy rừng trong mùa nắng nóngĐể nâng cao hiệu quả PCCCR, lực lượng kiểm lâm luôn bám sát cơ sở, tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và người dân. Đồng chí Trần Quốc Phong, Kiểm lâm viên Hạt Kiểm lâm số 16 cho biết: Đơn vị thường xuyên phối hợp với các xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về bảo vệ rừng và PCCCR; hướng dẫn người dân các biện pháp phòng cháy, kỹ năng xử lý tình huống khi xảy ra cháy rừng. Đồng thời, lực lượng kiểm lâm tăng cường kiểm tra các khu vực trọng điểm, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi có nguy cơ gây cháy rừng.
Phát huy sức mạnh tổng hợp trong phòng cháy, chữa cháy rừng
Tại xã La Hiên, công tác PCCCR luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương. Đồng chí Trần Đức Tú, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Địa phương đã xây dựng phương án PCCCR cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng lực lượng. Công an, quân sự, kiểm lâm và các tổ đội bảo vệ rừng ở cơ sở duy trì chế độ trực, thường xuyên phối hợp tuần tra, kiểm soát tại các khu vực có nguy cơ cháy cao. Đồng thời, xã cũng đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong công tác bảo vệ rừng.
Lực lượng kiểm lâm, công an, dân quân và các lực lượng tại địa phương phối hợp tuần tra, kiểm tra tại khu vực rừng có nguy cơ cháy cao trên địa bàn xã La HiênThực hiện chỉ đạo của cấp trên, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc chủ động triển khai các phương án PCCCR phù hợp với từng địa bàn. Công tác rà soát, bổ sung phương án chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ” được triển khai thường xuyên nhằm đảm bảo sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương và người dân, công tác PCCCR trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần hạn chế thấp nhất số vụ cháy rừng và thiệt hại do cháy gây ra.
Theo ông Nguyễn Hoàng Tùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên, thời gian qua, lực lượng kiểm lâm toàn tỉnh đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả PCCCR. Trong đó, tập trung tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm; theo dõi chặt chẽ hệ thống cảnh báo cháy rừng; phối hợp với chính quyền địa phương và các chủ rừng tổ chức trực phòng cháy trong những ngày nắng nóng kéo dài. Đồng thời, ngành Kiểm lâm kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm quy định về PCCCR nhằm nâng cao tính răn đe và phòng ngừa. Thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm tỉnh tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về PCCCR; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và phát huy vai trò trách nhiệm của người dân trong bảo vệ rừng.
Các lực lượng chức năng kiểm tra hiện trạng rừng, rà soát các khu vực trọng điểm nhằm chủ động triển khai các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừngTừ thực tế ở Văn Hán, La Hiên và nhiều địa phương có rừng trên địa bàn tỉnh có thể thấy, PCCCR chỉ thực sự hiệu quả khi được bắt đầu từ cơ sở, từ ý thức của từng chủ rừng và sự phối hợp thường xuyên giữa chính quyền, kiểm lâm, công an, dân quân và người dân. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài và nguy cơ cháy rừng ngày càng khó lường, bảo vệ rừng không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng kiểm lâm, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng.
Khi công tác phòng cháy trở thành thói quen, khi mỗi người dân hiểu rằng giữ rừng cũng là giữ sinh kế, giữ môi trường sống và giữ nguồn lực phát triển lâu dài, những cánh rừng xanh của Thái Nguyên sẽ được bảo vệ vững chắc hơn. Đó cũng là nền tảng để tỉnh phát triển lâm nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng một không gian sống an toàn, xanh hơn cho hôm nay và mai sau.