Mô hình đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đang phát huy hiệu quả rõ nét, nổi bật là các lớp đào tạo du lịch sinh thái của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Đại Từ. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và tiềm năng địa phương, các lớp học tổ chức ngay tại cơ sở, chú trọng thực hành, giúp người học vững kỹ năng, định hướng sinh kế bền vững, qua đó tạo việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập và thúc đẩy du lịch cộng đồng.
Giảng viên hướng dẫn học viên lớp đào tạo du lịch sinh thái ngay tại cơ sở, chú trọng thực hành gắn với điều kiện thực tế địa phương
Ngay từ đầu năm 2025, Trung tâm GDNN-GDTX Đại Từ đã xây dựng kế hoạch về thực hiện mô hình thí điểm đào tạo nghề cho người lao động vùng đồng bào DTTS và miền núi. Không triển khai một cách dàn trải, hình thức, Trung tâm xác định rõ đào tạo nghề chỉ thực sự hiệu quả khi xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân và gắn với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Trên cơ sở đó, Trung tâm đã phối hợp với chính quyền xã La Bằng và xã Quân Chu tổ chức tuyên truyền, tư vấn tuyển sinh, đồng thời khảo sát nhu cầu học nghề tại các xóm thuộc vùng đồng bào DTTS. Đây là những địa bàn có tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa dân tộc Dao. Kết quả khảo sát cho thấy, người dân có nhu cầu học nghề để phát triển du lịch tại chỗ, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa tạo việc làm, tăng thu nhập. Từ đó, Trung tâm đã xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện mô hình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thực tế của người lao động dân tộc thiểu số và đặc điểm điều kiện của từng địa phương.
Năm 2025, Trung tâm GDNN-GDTX Đại Từ đã triển khai 2 lớp đào tạo nghề Du lịch sinh thái theo mô hình thí điểm, với tổng số 60 học viên tham gia. Học viên chủ yếu là người dân tộc Dao sinh sống tại các xóm vùng cao của hai xã La Bằng và Quân Chu. Điểm đặc biệt của các lớp học này là học viên không chỉ được trang bị kiến thức cơ bản về du lịch sinh thái, mà còn được hướng dẫn kỹ năng thực hành gắn với chính điều kiện, tài nguyên du lịch tại địa phương. Nội dung đào tạo bao gồm, kỹ năng giao tiếp, đón tiếp khách du lịch; hướng dẫn tham quan; chế biến ẩm thực truyền thống; giữ gìn vệ sinh môi trường; xây dựng hình ảnh du lịch cộng đồng thân thiện, an toàn.
Việc lựa chọn nghề Du lịch sinh thái không chỉ phù hợp với định hướng phát triển kinh tế của địa phương, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc bảo tồn văn hóa, gìn giữ cảnh quan thiên nhiên.
Công tác xây dựng chương trình, giáo trình và kế hoạch đào tạo được Trung tâm GDNN-GDTX Đại Từ thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Căn cứ Thông tư số 42/2015/TT-BLĐTBXH và Thông tư số 34/2018/TT-BLĐTBXH, Trung tâm đã thành lập Hội đồng xây dựng và thẩm định chương trình, giáo trình đào tạo. Bên cạnh đó, công tác quản lý hồ sơ, sổ sách đào tạo và quản lý học viên được thực hiện chặt chẽ, khoa học. Trung tâm sử dụng đầy đủ các biểu mẫu, sổ sách theo quy định, gồm: Sổ lên lớp, sổ tay giáo viên, kế hoạch đào tạo, sổ cấp chứng chỉ sơ cấp và sổ quản lý học sinh.
Giảng viên hướng dẫn kỹ năng nghề cho học viên, giúp người học nhanh chóng nắm bắt và vận dụng vào thực tiễn
Tham gia giảng dạy cho hai lớp đào tạo nghề Du lịch sinh thái là đội ngũ 4 giáo viên có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn. Trong đó, có 3 giáo viên trình độ thạc sĩ và 1 giáo viên trình độ trung cấp. Các giáo viên đều nhiệt tình, trách nhiệm, sẵn sàng “cầm tay chỉ việc” cho học viên. Chia sẻ về quá trình giảng dạy, bà Trịnh Thị Tuyết, giáo viên hướng dẫn du lịch Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Thái Nguyên cho biết: “Bà con đi học rất chăm chỉ, có mong muốn học để làm được việc. Vì vậy, chúng tôi giảng dạy theo hướng thực hành là chính, đưa học viên đến từng địa điểm, hướng dẫn trực tiếp trên cơ sở điều kiện thực tế của địa phương”.
Tuy nhiên, quá trình tổ chức đào tạo cũng gặp không ít khó khăn, như việc sắp xếp thời gian học của bà con còn phụ thuộc vào công việc gia đình. Dù vậy, với sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên và tinh thần ham học hỏi của học viên, các lớp học vẫn được triển khai hiệu quả.
Là một trong những học viên tham gia lớp đào tạo nghề Du lịch sinh thái, bà Triệu Thị Hạ (sinh năm 1970), dân tộc Dao, xóm Vang, xã Quân Chu, bày tỏ: “Tôi rất biết ơn Đảng, Nhà nước đã quan tâm mở lớp đào tạo nghề cho bà con. Được học cách chế biến ẩm thực, kỹ năng giao tiếp, đón tiếp khách du lịch, tôi có định hướng rõ ràng hơn để phát triển kinh tế gia đình từ du lịch”.
Học viên lớp đào tạo du lịch sinh thái chủ động thực hành các kỹ năng nghề, từng bước hình thành sinh kế bền vững, góp phần phát triển du lịch cộng đồng
Theo đánh giá của lãnh đạo địa phương, mô hình đào tạo nghề Du lịch sinh thái đã mang lại hiệu quả thiết thực. Đồng chí Trần Đăng Minh, Bí thư Đảng ủy xã Quân Chu cho rằng, đây là mô hình cần tiếp tục được nhân rộng trong thời gian tới, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của địa phương, đồng thời tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Sau khi kết thúc khóa học, học viên có thể tự tạo việc làm ngay tại địa phương, góp phần giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.