65 năm sau thảm họa da cam: Hành trình không để nạn nhân nào bị bỏ lại phía sau
65 năm sau ngày chất độc da cam (CĐDC) bắt đầu được quân đội Mỹ sử dụng tại Việt Nam, những hậu quả của thảm họa chiến tranh hóa học vẫn hiện hữu trong nhiều gia đình. Tại Thái Nguyên, 20 năm qua, Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh không chỉ chăm sóc, sẻ chia với những phận đời chịu nhiều mất mát, mà còn kết nối cộng đồng, tiếp thêm nghị lực để các nạn nhân vượt lên nghịch cảnh, hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Đại diện tổ chức thiện nguyện E2K Hà Nội trao tặng quà cho nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Thái Nguyên nhân kỷ niệm 65 năm thảm họa da cam Việt Nam 20 năm ngành thành lập Hội
65 năm nỗi đau da cam - trách nhiệm và nghĩa tình của Đảng, Nhà nước
Trong những ngày tháng Bảy, tháng Tám lịch sử, khi cả nước hướng về ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 và kỷ niệm những dấu mốc quan trọng của đất nước, câu chuyện về những nạn nhân CĐDC lại được nhắc nhớ với tất cả sự tri ân và sẻ chia.
Cách đây 65 năm, ngày 10/8/1961 đã trở thành một dấu mốc đau thương trong lịch sử dân tộc khi quân đội Mỹ bắt đầu thực hiện cuộc chiến tranh hóa học quy mô lớn nhất, dài ngày nhất, tàn khốc nhất, gây hậu quả thảm khốc nhất trong lịch sử loài người tại Việt Nam. Chất độc da cam làm hơn 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm và trên 3 triệu người là nạn nhân, nỗi đau không chỉ dừng lại ở thế hệ thứ nhất mà đã di truyền qua nhiều thế hệ, sang thế hệ thứ 2, thứ 3, và thứ 4, nhiều gia đình có nguy cơ không duy trì được nòi giống.
Thấu hiểu nỗi đau của các gia đình nạn nhân, Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đã dành sự quan tâm đặc biệt, ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng và xây dựng nhà tình nghĩa cho các nạn nhân. Ngày 25/6/2004, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam quyết định lấy ngày 10 tháng 8 hằng năm là ngày “Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam” để cả nước có nhiều hoạt động tri ân những nạn nhân da cam và thân nhân của họ.
Những gia đình mang nỗi đau qua nhiều thế hệ
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Thái Nguyên và Bắc Kạn cũ có hơn 20 nghìn người tham gia kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học. Từ năm 2000 đến năm 2025, toàn tỉnh đã xác nhận hơn 12 nghìn người là nạn nhân CĐDC thuộc đối tượng người có công với cách mạng.
Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Bắc Kạn (cũ) trao quà cho chị Nguyễn Thị Thùy Duyên, sinh năm 1983, là con đẻ của ông Nguyễn Duy Ruyến (phường Bắc Kạn) bị nhiễm CĐDC/dioxin
Hiện toàn tỉnh còn 9.770 nạn nhân CĐDC, trong đó có 8.440 nạn nhân trực tiếp và 1.330 nạn nhân gián tiếp; ngoài ra còn hơn 300 cháu thuộc thế hệ thứ 3 (F2) bị nhiễm chất độc hóa học nhưng chưa được công nhận là nạn nhân CĐDC, đang hưởng chế độ bảo trợ người tàn tật. Có những gia đình 2, 3 thế hệ cùng chung nỗi đau, có những người cha, người mẹ cả đời không một ngày trọn giấc vì chăm con, chăm cháu tật nguyền.
Là nạn nhân CĐDC/dioxin, hiện đang sinh sống tại phường Quyết Thắng, tỉnh Thái Nguyên, ông Hoàng Đức Dụng chia sẻ "mang trong mình căn bệnh quái ác do ảnh hưởng của chất độc, nhưng tôi và gia đình vẫn cố gắng bươn chải với cuộc sống đời thường. Khó khăn chồng chất khi gánh nặng kinh tế, chi phí sức khỏe là thử thách với gia đình".
Đại hội đại biểu Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin xã Tràng Xá lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Sự quan tâm, sẻ chia từ tỉnh đến cơ sở
20 năm qua, Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Thái Nguyên đã trở thành cầu nối giữa những tấm lòng nhân ái trong cộng đồng với các gia đình nạn nhân.
Toàn tỉnh hiện có 92 xã, phường, trong đó 82 xã, phường đủ điều kiện thành lập tổ chức Hội; đến nay 61 xã, phường đã kiện toàn tổ chức Hội và hoạt động ổn định sau sáp nhập. Bà Nguyễn Thị Hường, Chủ tịch Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin xã Kha Sơn cho biết: Là những cán bộ Hội trực tiếp ở cơ sở, bà thấu hiểu sâu sắc từng nỗi đau, từng hoàn cảnh khó khăn của các hội viên và cũng chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của họ để tiếp tục được sống.
Trong 20 năm hoạt động, Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Thái Nguyên đã vận động được trên 102,5 tỷ đồng từ các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh. Từ nguồn lực đó, trên 101 tỷ đồng đã được hỗ trợ trực tiếp cho nạn nhân bằng nhiều hình thức. Trên 97.000 lượt nạn nhân và gia đình nạn nhân được thăm hỏi, tặng quà với tổng số tiền trên 29,6 tỷ đồng. Hàng trăm nạn nhân được hỗ trợ xông hơi giải độc, hàng trăm căn nhà được xây mới hoặc sửa chữa. Hội cũng trao sổ tiết kiệm, xe lăn và hỗ trợ sinh kế cho những trường hợp khó khăn.
Những hoạt động ấy cũng góp phần tạo nên một phong trào xã hội rộng lớn, để việc chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân da cam trở thành nét đẹp của truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.
Tiếp tục hành trình “vì nỗi đau da cam”
Hai mươi năm qua, Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Thái Nguyên luôn xác định chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân và đấu tranh đòi công lý là những nhiệm vụ trọng tâm. Cùng với vận động nguồn lực xã hội, các cấp Hội còn tích cực tuyên truyền về hậu quả chất độc hóa học, vận động Nhân dân ủng hộ cuộc đấu tranh vì công lý cho các nạn nhân da cam Việt Nam.
Ông Nguyễn Đức Cảnh, Chủ tịch Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Thái Nguyên trao Bằng tri ân "Tấm lòng vàng" cho 2 cá nhân đã có đóng góp, giúp đỡ nạn nhân da cam/dioxin
Về hành trình sẻ chia của Hội Nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới, ông Nguyễn Đức Cảnh, Chủ tịch Hội cho biết: Hội sẽ tiếp tục kết nối ngày càng nhiều hơn những tấm lòng với những phận đời chịu hậu quả chiến tranh; làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, thấu hiểu nỗi đau da cam, kêu gọi được sự chung tay của đông đảo các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, giúp hàng ngàn nạn nhân có thêm nguồn lực vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống. Bên cạnh đó, tổ chức các hoạt động và vận động sự đóng góp của các cá nhân, cơ quan, đơn vị trong và ngoài tỉnh để trợ giúp về vật chất và tinh thần nhằm tạo điều kiện cho nạn nhân CĐDC, nhất là những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn do bệnh tật hoành hành, sớm cải thiện đời sống, hòa nhập cộng đồng.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương do chất độc hóa học gây ra vẫn còn hiện hữu trong nhiều gia đình. Với truyền thống “Đoàn kết - Nghĩa tình - Trách nhiệm - Vì nạn nhân chất độc da cam”, cùng sự chung tay của cả cộng đồng, hành trình xoa dịu nỗi đau da cam ở Thái Nguyên sẽ tiếp tục được nối dài, để không có nạn nhân nào bị bỏ lại phía sau.