Mỗi độ tháng 7, tháng 8, những triền đồi ở xã La Hiên lại khoác lên mình màu xanh mướt của những vườn na trĩu quả. Dưới tán lá, từng quả na căng tròn, mắt nở đều, thơm ngọt báo hiệu một mùa bội thu. Không chỉ mang đến nguồn thu nhập ổn định cho hàng trăm hộ dân, cây na còn là thương hiệu của địa phương, mở ra hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với chuyển đổi số và du lịch trải nghiệm.
Chị Triệu Thị Luyến, Trưởng xóm Hiên Minh, xã La Hiên thu hoạch naLa Hiên từ lâu được biết đến là vùng trồng na lớn của tỉnh Thái Nguyên. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng phù hợp với địa hình đồi núi đá vôi, khí hậu trong lành cùng kinh nghiệm canh tác được tích lũy qua nhiều thế hệ, quả na có hương vị đặc trưng với vị ngọt đậm, thịt dày, ít hạt và mùi thơm tự nhiên. Chính những yếu tố ấy đã tạo nên thương hiệu riêng cho sản phẩm Na La Hiên trên thị trường.
Hiện nay, trên địa bàn xã La Hiên có khoảng 390 ha cây ăn quả, trong đó na chiếm trên 320 ha, tập trung chủ yếu tại các xóm Lai Thành, La Đồng, Hiên Minh, Phố và Cây Bòng. Toàn xã có 691 hộ tham gia trồng na, đưa loại cây này trở thành cây trồng chủ lực trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của địa phương.
Năm 2026, diện tích na cho thu hoạch đạt khoảng 300 ha, năng suất ước đạt 120 tạ/ha, sản lượng khoảng 3.600 tấn. Với giá bán bình quân từ 30.000 - 50.000 đồng/kg, doanh thu từ cây na ước đạt 180 tỷ đồng. Đáng chú ý, ngay từ đầu vụ, giá na dao động ở mức khoảng 80.000 đồng/kg, cao hơn nhiều so với cùng kỳ một số năm trước, tạo động lực để người dân đầu tư chăm sóc vườn cây theo hướng nâng cao chất lượng.
Không chỉ mở rộng diện tích, La Hiên còn chú trọng phát triển theo hướng sản xuất an toàn, nâng cao giá trị sản phẩm. Hiện địa phương có 129,24 ha na được chứng nhận VietGAP, 16 ha đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao; đồng thời thành lập 2 hợp tác xã và 11 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh na, góp phần hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ.
Trên địa bàn xã La Hiên có khoảng 390 ha cây ăn quả, trong đó na chiếm trên 320 haĐến những vườn na ở xóm Hiên Minh vào thời điểm này, dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân tất bật thu hái từ sáng sớm. Những quả na được lựa chọn kỹ lưỡng, phân loại ngay tại vườn rồi đóng gói cẩn thận trước khi chuyển đến các đại lý hoặc gửi đi tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố.
Là thành viên của Hợp tác xã Na La Hiên, chị Nguyễn Thị Út, xóm Hiên Minh cho biết, trước đây việc sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nên chất lượng quả chưa đồng đều. Những năm gần đây, được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn chăm sóc theo quy trình VietGAP, áp dụng phương pháp cắt tỉa, thụ phấn bổ sung và sản xuất na rải vụ, năng suất cũng như chất lượng quả đều tăng lên rõ rệt. Đặc biệt, việc tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn nhờ hợp tác xã đứng ra kết nối thị trường và quảng bá trên các nền tảng số.
Để nâng cao giá trị cây na, nhiều hộ dân không còn chỉ chú trọng sản lượng mà chuyển mạnh sang sản xuất an toàn, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tăng cường sử dụng phân hữu cơ và các chế phẩm sinh học. Cùng với giống na dai truyền thống, một số hộ đã đưa vào trồng thử nghiệm na Thái, na Đài Loan nhằm đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Ông Trần Đức Tú, Phó Chủ tịch UBND xã La Hiên trao đổi với người dân về tình hình tiêu thụ na tại địa phươngTheo bà Nguyễn Thị Kiều Trang, Giám đốc Hợp tác xã Na La Hiên: Hiện Hợp tác xã có 9 thành viên với hơn 10 ha na. Mỗi năm, doanh thu đạt khoảng 3 - 4 tỷ đồng, trong đó phần lớn sản lượng được tiêu thụ thông qua các sàn thương mại điện tử và hệ thống khách hàng tại Hà Nội, Thái Nguyên cùng nhiều tỉnh, thành khác.
“Thời gian tới, Hợp tác xã sẽ tiếp tục mở rộng mô hình sản xuất na hữu cơ, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng bao bì, nhãn mác và truy xuất nguồn gốc nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Mục tiêu không chỉ bán được nhiều hơn mà còn bán với giá trị cao hơn” - bà Trang chia sẻ.
Không chỉ tập trung vào sản xuất, chính quyền địa phương cũng xác định xây dựng thương hiệu là yếu tố quan trọng để phát triển bền vững. Những năm gần đây, xã thường xuyên phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, Ngày hội Na La Hiên và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài tỉnh.
Ông Trần Đức Tú, Phó Chủ tịch UBND xã La Hiên cho biết: Cùng với việc mở rộng thị trường, xã đang triển khai đề án phát triển cây trồng thế mạnh, hướng dẫn người dân thâm canh theo tiêu chuẩn VietGAP, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước xây dựng thương hiệu Na La Hiên. Địa phương cũng định hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch cộng đồng, khuyến khích các xóm, hợp tác xã và hộ dân xây dựng mô hình trải nghiệm tại vườn, tạo thêm giá trị gia tăng từ chính vùng sản xuất.
Thành viên Hợp tác xã Na La Hiên đóng gói sản phẩm trước khi tiêu thụ ra thị trườngTrong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và nguồn gốc nông sản, việc chú trọng xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất và mở rộng kênh tiêu thụ đang giúp Na La Hiên từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Cùng với định hướng xây dựng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm, đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị kinh tế, tăng sức cạnh tranh và phát triển bền vững vùng na đặc sản của địa phương trong những năm tới.
Từ những sườn đồi xanh mướt, những trái na ngọt lành hôm nay không chỉ mang theo kỳ vọng về một mùa vụ bội thu, mà còn minh chứng cho sự chuyển mình của nền nông nghiệp theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững. Mỗi mùa quả chín là một mùa người dân vun đắp thêm uy tín cho thương hiệu Na La Hiên - thương hiệu được "gieo" bằng sự cần cù, đổi mới và khát vọng vươn xa.