CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Tuyến đường liên kết vùng Thái Nguyên - Bắc Ninh - Phú Thọ (đoạn khu vực xã Quân Chu, tỉnh Thái Nguyên)

Mở rộng không gian từ những trục kết nối chiến lược

Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông luôn giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối các không gian kinh tế, rút ngắn khoảng cách địa lý và tạo điều kiện lưu thông nguồn lực. Với Thái Nguyên, yêu cầu này càng trở nên rõ nét khi tỉnh bước vào một giai đoạn phát triển mới, với không gian rộng hơn, yêu cầu liên kết vùng và mục tiêu tăng trưởng đặt ra ở mức cao hơn.

Những năm qua, nhiều công trình giao thông trên địa bàn đã được đầu tư, hoàn thành và đưa vào khai thác, góp phần cải thiện năng lực kết nối của tỉnh với các địa phương trong khu vực. Từ nền tảng đó, Thái Nguyên đang tiếp tục tập trung nguồn lực cho những dự án có quy mô lớn hơn, phạm vi kết nối rộng hơn, hướng tới hình thành mạng lưới giao thông liên tỉnh, liên vùng đồng bộ.

Đáng chú ý là các dự án đang được triển khai hoặc chuẩn bị đầu tư tạo thành những hướng kết nối bổ trợ cho nhau. Phía Nam có kết nối với Hà Nội và Vùng Thủ đô qua cao tốc CT.07 và đường Vành đai 5. Phía Bắc mở rộng kết nối với Cao Bằng. Phía Đông hướng tới Lạng Sơn và hệ thống cửa khẩu. Phía Tây mở kết nối với Tuyên Quang và Phú Thọ. Cùng với đó, ý tưởng xây dựng đường hầm xuyên Tam Đảo tiếp tục mở ra một hướng kết nối mới giữa Thái Nguyên với Phú Thọ và Hà Nội. Bức tranh ấy cho thấy cách tiếp cận về giao thông đang có sự chuyển biến rõ rệt, đó là đặt trong tổng thể quy hoạch không gian phát triển, gắn với công nghiệp, đô thị, logistics, thương mại, du lịch và liên kết vùng.

Phối cảnh Dự án Đầu tư xây dựng hoàn chỉnh cao tốc CT.07 đoạn Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới, trong đó đoạn Hà Nội - Thái Nguyên sẽ được nâng cấp lên 6 làn xe

Dự án Đầu tư xây dựng hoàn chỉnh cao tốc CT.07 đoạn Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới là một minh chứng rõ nét. Dự án đã được UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt theo phương thức đối tác công tư (PPP) vào tháng 6/2026 và khởi công ngày 30/6/2026. Đây là công trình trọng điểm nhằm hoàn chỉnh mạng lưới giao thông kết nối vùng trung du và miền núi phía Bắc với Thủ đô Hà Nội, đồng thời nâng cao năng lực khai thác tuyến cao tốc hiện hữu. Theo phương án được công bố, Dự án có tổng chiều dài 99,03 km. Đoạn Hà Nội - Thái Nguyên dài 59,93 km được đầu tư theo quy mô cao tốc 6 làn xe hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế 100 km/giờ; đoạn Thái Nguyên - Chợ Mới dài 39,1 km, duy trì quy mô 4 làn xe cao tốc; tốc độ thiết kế từ 80 - 100 km/giờ.

Khi trục Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới được hoàn thiện và tiếp tục kết nối với mạng lưới cao tốc phía Bắc, Thái Nguyên sẽ có điều kiện phát huy tốt hơn vai trò là đầu mối kết nối giữa Thủ đô với khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Các dòng hàng hóa, hành khách và nguồn lực đầu tư có thêm điều kiện lưu chuyển thuận lợi, qua đó tạo thêm dư địa cho phát triển công nghiệp, dịch vụ và logistics.

Cùng hướng kết nối này, cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng đang được các địa phương tích cực phối hợp chuẩn bị đầu tư. Tuyến có tổng chiều dài khoảng 82,5 km, trong đó đoạn qua địa bàn Thái Nguyên dài khoảng 60,66 km. Dự án được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80 km/giờ, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 29.300 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2029. Trong quá trình chuẩn bị, Thái Nguyên và Cao Bằng đã thống nhất cơ chế phối hợp, tập trung xử lý những vấn đề liên quan đến hồ sơ, giải phóng mặt bằng, tái định cư, vật liệu và các thủ tục về đất đai, môi trường. Hai địa phương xác định đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong hoàn thiện kết nối hạ tầng vùng, mở rộng không gian liên kết và hình thành trục giao thông thuận lợi hơn giữa các tỉnh phía Bắc với khu vực cửa khẩu quốc tế.

Nếu CT.07 và cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng tạo thêm năng lực kết nối theo hướng Bắc - Nam, thì cao tốc Thái Nguyên - Lạng Sơn sẽ mở một hướng phát triển mới về phía Đông Bắc. Tuyến đường có chiều dài dự kiến khoảng 120 km, trong đó khoảng 50 km đi qua Thái Nguyên, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/giờ và tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 29.000 tỷ đồng. Thái Nguyên đang đề nghị được giao làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án, đồng thời đề xuất bố trí nguồn lực đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ kết nối khu vực cửa khẩu Lạng Sơn với trung tâm công nghiệp Thái Nguyên và các tỉnh phía Tây Bắc, tạo thêm điều kiện phát triển các khu công nghiệp, trung tâm logistics, đô thị và thương mại biên giới. Quan trọng hơn, tuyến đường sẽ bổ sung một mắt xích vào mạng lưới cao tốc liên vùng, giúp Thái Nguyên có thêm hướng tiếp cận các hành lang kinh tế lớn.

Tạo mạng lưới liên kết, tạo dư địa tăng trưởng dài hạn

Hội nghị trao đổi phương án triển khai Dự án đường hầm Tam Đảo tại tỉnh Phú Thọ ngày 5/8/2026

Một hướng kết nối khác đang được Thái Nguyên tập trung chuẩn bị là tuyến đường liên kết với Tuyên Quang. HĐND tỉnh đã thông qua chủ trương đầu tư dự án với tổng mức đầu tư 5.870 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 5.080 tỷ đồng và ngân sách địa phương 790 tỷ đồng. Tuyến dài khoảng 31,5 km, kết nối từ ĐT.261 với tuyến liên kết các tỉnh Thái Nguyên - Bắc Ninh - Phú Thọ đến giáp ranh tỉnh Tuyên Quang; thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030. Khi được kết nối đồng bộ với các tuyến cao tốc và quốc lộ quan trọng, tuyến đường sẽ góp phần phân luồng vận tải, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, hành khách và mở rộng khả năng tiếp cận các trung tâm công nghiệp, dịch vụ.

Ở một hướng khác, Dự án Đầu tư xây dựng đường hầm Tam Đảo kết nối tỉnh Thái Nguyên - tỉnh Phú Thọ - Thành phố Hà Nội (gọi tắt là Dự án đường hầm Tam Đảo) đang được Thái Nguyên và Phú Thọ phối hợp chuẩn bị. Tại Hội nghị ngày 5/8/2026, hai địa phương thống nhất triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư dự án kết nối Thái Nguyên - Phú Thọ và Thành phố Hà Nội. Khi hoàn thành, tuyến đường có thể rút ngắn khoảng 40 km so với hành trình hiện nay, tăng cường kết nối với Hà Nội và tạo không gian phát triển mới cho khu vực Tam Đảo. Đáng chú ý, Dự án này còn mở ra khả năng kết nối sườn Đông Tam Đảo của Thái Nguyên với sườn Tây Tam Đảo, nơi có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và văn hóa. Khi giao thông được cải thiện, những giá trị về cảnh quan, văn hóa và du lịch sẽ có thêm điều kiện để được kết nối, khai thác hiệu quả hơn.

Phối cảnh tuyến Vành đai 5 đoạn qua tỉnh Thái Nguyên đầu tư quy mô 4 làn xe kết nối với cao tốc Hà Nội đến Thái Nguyên và Bắc Ninh

Trong mạng lưới giao thông đang được định hình, đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội giữ một vị trí đặc biệt. HĐND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Nghị quyết số 310/NQ-HĐND ngày 17/7/2026 về việc bố trí vốn ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030 với tổng số vốn dự kiến 7.787 tỷ đồng cho đoạn tuyến qua địa bàn tỉnh. Trong đó, khoảng 3.082 tỷ đồng dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khoảng 4.705 tỷ đồng dành cho xây dựng đường song hành.

Vành đai 5 có ý nghĩa lớn đối với quá trình liên kết Thái Nguyên với Vùng Thủ đô. Trên địa bàn tỉnh, tuyến đường đã được đầu tư 4 làn xe, kết nối với cao tốc Hà Nội đến Thái Nguyên và Bắc Ninh, đi qua nhiều khu, cụm công nghiệp. Trong giai đoạn tới, tuyến được định hướng trở thành hành lang công nghiệp, logistics và kết nối liên tỉnh, liên vùng. Đây cũng là nơi thể hiện rõ nhất mối quan hệ giữa giao thông và tổ chức không gian kinh tế. Khi một tuyến đường lớn được hình thành, những không gian công nghiệp, đô thị, thương mại và logistics có thể được tổ chức hợp lý dọc theo hành lang phát triển mới.

Đoàn công tác tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Phú Thọ khảo sát thực địa khu vực dự kiến triển khai Dự án đường hầm Tam Đảo tại khu vực hồ Xạ Hương thuộc xã Tam Đảo ngày 5/8/2026

Từ CT.07, đường Vành đai 5 đến các tuyến cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng, Thái Nguyên - Lạng Sơn, Thái Nguyên - Tuyên Quang, đường hầm Tam Đảo…, có thể thấy mạng lưới giao thông của tỉnh đang được mở rộng theo nhiều hướng, từng bước hình thành các trục kết nối liên tỉnh, liên vùng. Đây là nền tảng để Thái Nguyên phát huy lợi thế vị trí địa lý, nâng cao năng lực kết nối, tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp và tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với việc đầu tư các công trình giao thông, việc tổ chức không gian công nghiệp, đô thị, thương mại và logistics theo các hành lang kết nối mới cũng mở ra những dư địa phát triển đáng kể. Khi hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ với quy hoạch, mỗi tuyến đường sẽ tạo ra giá trị vượt ra ngoài phạm vi công trình, góp phần định hình những không gian phát triển mới và tạo hiệu ứng lan tỏa trên phạm vi rộng hơn.

Một góc khu vực xã Quân Chu - nơi nghiên cứu phương án đầu tư xây dựng tuyến đường hầm qua dãy Tam Đảo

Từ thực tiễn triển khai các dự án, việc tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông đang tạo thêm nền tảng để Thái Nguyên mở rộng không gian kinh tế và tăng cường liên kết vùng. Khi các dự án trọng điểm từng bước hoàn thành, hệ thống giao thông sẽ gắn kết chặt chẽ hơn các khu vực trong tỉnh với các trung tâm kinh tế, các hành lang vận tải và những không gian phát triển mới. Đây là điều kiện quan trọng để phát huy hiệu quả các nguồn lực, nâng cao sức cạnh tranh và tạo dư địa cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Với tầm nhìn dài hạn, những dự án giao thông đang được triển khai và chuẩn bị đầu tư có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của từng công trình. Sự hình thành mạng lưới kết nối đồng bộ sẽ góp phần định hình không gian phát triển của Thái Nguyên trong những năm tới, tạo điều kiện để công nghiệp, đô thị, thương mại, logistics và du lịch phát triển phù hợp với lợi thế của từng khu vực. Đây cũng là một phần quan trọng trong quá trình xây dựng nền tảng hạ tầng cho sự phát triển lâu dài và bền vững của tỉnh.