CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Cơ sở chế biến gỗ bóc của ông Mai Văn Phú, thôn Nà Pò, xã Cẩm Giàng mỗi năm thu mua hàng nghìn mét khối gỗ rừng trồng của người dân

Thái Nguyên là địa phương có diện tích đất lâm nghiệp lớn, tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 61,6%, tập trung chủ yếu tại các xã vùng cao, vùng sâu, xa trung tâm. Trước đây, sinh kế của người dân ở những khu vực này chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống, manh mún, hiệu quả thấp, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Thu nhập bấp bênh khiến đời sống gặp không ít khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn ở mức cao. Trong bối cảnh đó, việc chuyển hướng sang trồng rừng sản xuất đã mở ra hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác và nhu cầu phát triển bền vững.

Với các loại cây lâm nghiệp như keo, mỡ, xoan, quế…, rừng trồng không chỉ cho thu hoạch gỗ sau mỗi chu kỳ mà còn tạo việc làm liên tục trong suốt quá trình sinh trưởng của cây. Từ khâu làm đất, trồng rừng, chăm sóc, tỉa thưa đến khai thác, vận chuyển gỗ đều cần lao động, giúp người dân có việc làm quanh năm, không bị đứt quãng theo mùa vụ như nhiều loại cây trồng khác. Đây chính là yếu tố quan trọng giúp rừng trồng trở thành sinh kế ổn định, lâu dài đối với người dân vùng cao. Thực tế cho thấy, nếu trồng và chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, mỗi chu kỳ khai thác từ 5 - 7 năm đối với cây keo, mỡ hoặc quế có thể mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi ha. Nguồn thu này giúp các hộ gia đình không chỉ trang trải chi phí sinh hoạt hằng ngày mà còn có điều kiện đầu tư cho con cái học hành, sửa chữa nhà cửa và tái đầu tư mở rộng diện tích rừng trồng. Đối với nhiều hộ dân, rừng trồng thực sự trở thành “của để dành” lâu dài, bảo đảm an sinh và tạo nền tảng phát triển kinh tế bền vững.

Rừng quế của gia đình Triệu Thị Linh, thôn Bản Đán, xã Phong Quang

Chia sẻ từ thực tiễn sản xuất, chị Triệu Thị Linh, thôn Bản Đán, xã Phong Quang cho biết: Từ năm 2008, gia đình ông đã chuyển hơn 4 ha đất đồi trồng gỗ tạp kém hiệu quả sang trồng cây quế. Đến nay, gia đình đã thu hoạch được hai chu kỳ rừng. Hiện, phần lớn diện tích đất đồi của các hộ dân trong thôn đã được phủ xanh bằng keo, mỡ và quế, đời sống người dân ngày càng được cải thiện. “Sau khi trừ chi phí cây giống, vật tư và công chăm sóc, bình quân mỗi ha quế sau khoảng 8 năm cho thu nhập trên 100 triệu đồng. So với trồng ngô trước đây, trồng quế mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn và ổn định hơn nhiều. Quan trọng là trong suốt quá trình trồng và chăm sóc rừng, 2 vợ chồng tôi luôn có việc làm, có thu nhập đều. Qua tích góp từ 2 đợt khai thác rừng quế, gia đình đã xây được nhà 2 tầng kiên cố. Hằng năm, số tiền thu được từ việc tỉa thưa và vỏ quế cùng một vụ cam quýt, thì cuộc sống tương đối ổn định, có điều kiện cho 2 con ăn học đầy đủ.” - chị Linh chia sẻ.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế trực tiếp, khai thác rừng trồng còn góp phần giải quyết việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn. Không chỉ các hộ có rừng, nhiều lao động khác trong thôn, xã cũng có thể tham gia làm thuê ở các công đoạn trồng, chăm sóc, khai thác và vận chuyển gỗ, tạo thêm nguồn thu nhập ổn định. Việc sản xuất diễn ra quanh năm giúp người dân chủ động sắp xếp thời gian lao động, hạn chế tình trạng thiếu việc làm lúc nông nhàn. Ở nhiều địa phương, mối liên kết giữa các hộ trồng rừng với hợp tác xã, cơ sở chế biến và doanh nghiệp lâm nghiệp từng bước được hình thành, tạo chuỗi giá trị tương đối ổn định cho sản phẩm gỗ rừng trồng. Nhờ đó, đầu ra cho gỗ rừng trồng ngày càng thuận lợi, người dân yên tâm sản xuất, hạn chế tình trạng bị thương lái ép giá. Theo ông Hà Thiêm Hoài, hộ trồng rừng tại thôn Nà Pò, xã Cẩm Giàng cho biết: Hầu hết diện tích rừng trồng trong thôn khi đến kỳ khai thác đều được các cơ sở sản xuất trên địa bàn thu mua. “Đến vụ thu hoạch, bà con bán gỗ ngay tại vườn nên rất thuận lợi. Nếu có sức khỏe và thời gian, chúng tôi còn trực tiếp tham gia khai thác cho các cơ sở, vừa có thêm thu nhập, vừa chủ động được công việc, cuộc sống gia đình cũng ổn định hơn” - ông Hoài cho hay.

Xưởng thu mua và chế biến quế của anh Nông Quốc Dưỡng, tổ Tân Thành, phường Bắc Kạn tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động địa phương 

Để nâng cao hiệu quả phát triển lâm nghiệp, những năm qua, các địa phương vùng cao trong tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia trồng rừng sản xuất; đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn, hướng dẫn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng, chăm sóc và khai thác rừng. Việc từng bước chuyển từ trồng rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn, kéo dài chu kỳ khai thác được chú trọng nhằm gia tăng giá trị kinh tế. Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ giống cây lâm nghiệp, vốn vay ưu đãi, chi trả dịch vụ môi trường rừng được triển khai đồng bộ, tạo động lực để người dân yên tâm gắn bó lâu dài với nghề rừng. Theo đồng chí Diệp Văn Năm, Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp trên, phát triển lâm nghiệp tại địa phương đã có chuyển biến rõ nét. “Chỉ tính riêng trong năm 2025, toàn xã đã trồng mới 186,16 ha rừng sau khai thác, đạt 161,9% kế hoạch; sản lượng khai thác gỗ đạt 18.577 m³, vượt 24% so với chỉ tiêu. Quan trọng hơn, người dân đã chủ động tái trồng rừng ngay sau khai thác, chú trọng lựa chọn giống và áp dụng kỹ thuật thâm canh, từ đó tạo việc làm ổn định, thu nhập bền vững cho nhiều hộ gia đình”, đồng chí Năm nhấn mạnh.

Có thể khẳng định, khai thác rừng trồng không chỉ là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng cao Thái Nguyên mà còn là giải pháp quan trọng trong giảm nghèo, tạo việc làm quanh năm và nâng cao đời sống người dân. Thông qua phát triển rừng sản xuất gắn với bảo vệ và phát triển rừng bền vững, các địa phương vùng cao đang từng bước phát huy hiệu quả tiềm năng đất rừng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giữ xanh những cánh rừng nơi miền núi.