CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Từ niềm trăn trở với cây chè quê hương…

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình thuần nông tại xã La Bằng - vùng đất có truyền thống trồng và sản xuất chè, cuộc sống của chị Bùi Thị Mai (sinh năm 1990) gắn liền với những đồi chè xanh ngút ngàn nơi đây. Từ nhỏ đến lúc trưởng thành, chị đã quen với hương chè thoang thoảng trong gió, với những ngày theo gia đình thu hái, sao chè.

Sinh ra và lớn lên trên đất chè, cuộc sống chị Bùi Thị Mai gắn liền với những đồi chè xanh ngút ngàn

Từ tháng 2/2025 trở về trước, chị Bùi Thị Mai là một cô giáo dạy cấp 2. Ngoài giờ lên lớp, cô giáo trẻ vẫn miệt mài với công việc sản xuất, buôn bán chè cùng gia đình. Công việc buôn bán rất thành công, có những ngày chị Mai xuất bán hơn 1 tấn chè khô. Lượng chè của gia đình không đủ bán, chị thu mua thêm chè của nhiều cơ sở khác.

Tuy nhiên, trong quá trình buôn bán, chị Mai dần nhận ra một vấn đề khiến chị trăn trở: Chất lượng của các lô chè thu mua không đồng đều, thậm chí có những lô sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ về hóa chất mà chị không thể kiểm soát. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín kinh doanh mà còn đi ngược lại với mong muốn mang đến sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Sau nhiều đêm suy nghĩ, chị quyết định dừng việc thu mua chè bên ngoài - một quyết định không hề dễ dàng vì đồng nghĩa với việc thu hẹp nguồn thu trước mắt.

Chị Bùi Thị Mai chia sẻ: “Khi tự sản xuất chè, tôi có thể kiểm soát được chất lượng, nhưng khi thu mua thêm của những cơ sở khác thì chất lượng chè nằm ngoài sự kiểm soát. Và rất có thể, trong những lô chè bán cho khách hàng có những lô không đảm bảo “sạch”, kém chất lượng, ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng. Tôi luôn tự hỏi “liệu chè của các cơ sở mình thu mua có đảm bảo sạch khi không tận mắt chứng kiến quy trình sản xuất của họ?”, chính vì vậy, tôi quyết định dừng lại khi công việc buôn bán chè đang giúp tăng thêm nguồn thu nhập ngoài lương giáo viên.

Dừng buôn bán chè, chị Mai bắt đầu ấp ủ ý tưởng sản xuất chè sạch, không hóa chất, theo hướng sinh thái bền vững. Không dừng lại ở đó, là một người luôn canh cánh trong lòng “làm sao để nâng cao giá trị cây chè? khai thác được thế mạnh của địa phương để nâng cao thu nhập cho chính gia đình mình và bà con xung quanh từ cây chè?”, chị Mai đã tìm hướng đi mới. Chị quyết định kết hợp sản xuất chè sinh thái gắn với phát triển du lịch cộng đồng khi nhận thấy quê hương mình không chỉ có chè ngon mà còn sở hữu cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp với những đồi chè bạt ngàn, không khí trong lành và văn hóa bản địa đặc sắc.

Đến mô hình sản xuất trà sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm

Quyết tâm biến ý tưởng thành hiện thực, năm 2020, chị Bùi Thị Mai bắt tay vào cải tạo 5 ha chè của gia đình, áp dụng các phương pháp canh tác tự nhiên, nói không với thuốc trừ sâu và phân bón hóa học.

Những ngày đầu chuyển đổi làm chè không hóa chất vô cùng gian nan. Trong 3 năm (2020 - 2022) với quy trình bón phân hữu cơ, sử dụng chế phẩm sinh học, làm cỏ thủ công… những nương chè đã “chai” bởi phân hóa học chưa kịp hồi sinh, không cho thu hoạch. Tiền bỏ ra đầu tư lớn nhưng không cho thu nhập khiến chị lao đao. Dẫu vậy, khát khao sản xuất chè sạch khiến chị không nản chí mà kiên trì vừa làm vừa học.

Nương chè không hóa chất của gia đình chị Mai

Sự bền bỉ của chị cuối cùng cũng cho “trái ngọt”. Những nương chè sau khi được cải tạo đang hồi sinh từng ngày, gia tăng dần sản lượng, cho chất lượng tốt hơn. Đến năm 2023, chị Mai không chỉ chuyển đổi thành công các vườn chè của gia đình mà còn giúp các gia đình trong xóm cùng chuyển đổi canh tác không hóa chất. Uy tín và thương hiệu chè sạch của chị cũng từng bước được khẳng định trên thị trường.

Chị Mai chia sẻ, giữa thị trường đa dạng các sản phẩm chè, muốn cạnh tranh cần tạo ra sự khác biệt. Chị lựa chọn hướng tới tệp khách hàng “sành trà” và có yêu cầu khắt khe với chất lượng sản phẩm trà. Chính vì vậy, chị đã quyết tâm không bỏ cuộc và kiên trì vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu. Đến nay, chị đã hoàn toàn yên tâm với việc sản xuất chè, cung cấp chè “sạch” ra thị trường.

Niềm vui bên những nương chè hữu cơ đang hồi sinh cho sản phẩm chất lượng

Không dừng lại ở sản xuất chè hữu cơ, chị Mai xây dựng mô hình du lịch trải nghiệm ngay tại đồi chè của gia đình mình. Homestay Mây Sườn Đông được xây dựng với không gian mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên từ các vật liệu như tre, trúc, đá cuội. Du khách đến đây, không chỉ được tham quan, chụp ảnh mà còn được trực tiếp tham gia các công đoạn như hái chè, sao chè, thưởng trà và tìm hiểu về quy trình sản xuất chè hữu cơ, qua đó tạo dựng niềm tin đối với sản phẩm chè sạch nơi đây; bên cạnh sản phẩm trà, họ còn được tự tay chế biến và thưởng thức ẩm thực địa phương.

Chị Bùi Thị Mai tự tay pha trà mời khách và giới thiệu quy trình sản xuất chè sạch

Mô hình trà sinh thái kết hợp du lịch trải nghiệm ngày càng thu hút du khách trong và ngoài nước. Giai đoạn 2024 - 2025, chị Mai tiếp tục hoàn thiện mô hình Farmstay với xưởng sản xuất, vườn canh tác, khu lưu trú; phát triển các hoạt động trải nghiệm hái chè, làm trà, lớp học ngoài trời; xây dựng thương hiệu “Trà Cánh Hạc Bạch Vân”. Đồng thời, chị mạnh dạn ứng dụng công nghệ số như nhật ký điện tử, cảm biến thời tiết - đất, hệ thống camera giám sát, QR truy xuất nguồn gốc trong sản xuất chè; phát triển mô hình “Vườn chè thông minh Bạch Vân - hướng tới blockchain nông nghiệp”. Cùng với đó, các tour trải nghiệm giáo dục nông nghiệp cho học sinh, sinh viên, đoàn thể được triển khai thực hiện cùng mục tiêu mở rộng liên kết nông dân xung quanh, hướng tới 30 ha chè không hóa chất năm 2026.

Du khách đến với Mây Sườn Đông trải nghiệm đạp xe quanh các đồi chè, hái chè sạch, giáo dục nông nghiệp cho học sinh

Theo chị Mai, điểm khác biệt hút khách đến với Farmstay Mây Sườn Đông có lẽ không chỉ là cảnh quan hay sản phẩm chè mà còn là những bữa cơm quê giản dị; không gian trà đạo cho những người thưởng trà; là nơi “chữa lành” cho những vị khách sau những ngày làm việc căng thẳng; là nơi du khách được tự “kiểm định” chất lượng trà.

Từ niềm trăn trở với cây chè quê hương và những thành công bước đầu xây dựng mô hình nông nghiệp bền vững kết hợp du lịch trải nghiệm gắn với cây chè, chị Bùi Thị Mai đã quyết định rời bục giảng để toàn tâm toàn ý theo đuổi một hành trình mới mặc dù đã có hơn 13 năm gắn bó với ngành giáo dục. Tháng 2/2025, chị thành lập Hợp tác xã Mây Sườn Đông, tiếp tục vận hành mô hình “Trà Cánh Hạc Bạch Vân - Trà sinh thái kết hợp du lịch trải nghiệm”. Mô hình đã xuất sắc giành giải Ba toàn quốc Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2025 do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức.

Chị Bùi Thị Mai (thứ 3 từ phải sang) nhận Giải thưởng Lương Định Của năm 2025

Với những nỗ lực không ngừng, chị Bùi Thị Mai cũng đã vinh dự được Trung ương Đoàn tặng Bằng khen vì đã có thành tích suất sắc, tiêu biểu trong khởi nghiệp, lập nghiệp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2025; đồng thời là một trong ba thanh niên tiêu biểu của tỉnh Thái Nguyên được trao Giải thưởng Lương Định Của năm 2025.

Hành trình khởi nghiệp của chị Bùi Thị Mai là câu chuyện về sự dám thay đổi, kiên trì theo đuổi giá trị bền vững và tiên phong trong sản xuất chè không hóa chất gắn với ứng dụng công nghệ. Thành công ấy không chỉ nâng cao giá trị cây chè, mang lại thu nhập ổn định cho gia đình mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, tạo việc làm cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.