Giữa nhịp phát triển mạnh mẽ của tỉnh, những cánh rừng Thái Nguyên vẫn giữ màu xanh ngút ngàn nhờ phong trào trồng cây, gây rừng mỗi độ Xuân về cùng công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng được triển khai xuyên suốt trong năm. Rừng đang trở thành “lá phổi xanh”, là nguồn sinh kế và nền tảng sinh thái quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh của tỉnh trong thời kỳ mới.
Tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh Thái Nguyên hiện nay đạt 61,6%
Kinh tế rừng - trụ cột xanh trong không gian phát triển mới
Sau sáp nhập, tỉnh Thái Nguyên sở hữu diện tích rừng lớn, với trên 557.500 héc-ta tự nhiên và rừng trồng, tạo nên một không gian sinh thái rộng lớn và giàu tiềm năng. Trong phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh xác định kinh tế rừng là một trong những trụ cột quan trọng của phát triển xanh, đồng thời chuyển mạnh từ khai thác tài nguyên sang phát triển bền vững tài nguyên. Rừng không chỉ cung cấp gỗ và lâm sản, dược liệu mà còn mang lại giá trị về môi trường, cảnh quan, đa dạng sinh học, du lịch sinh thái.
Phát triển kinh tế rừng gắn với chuỗi giá trị lâm nghiệp, công nghiệp chế biến gỗ, xây dựng thương hiệu sản phẩm lâm sản và tham gia thị trường tín chỉ carbon đang mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông thôn, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân miền núi, giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.
Phong trào trồng rừng phát triển mạnh mẽ trong toàn tỉnh
Những năm gần đây, nhiều mô hình phát triển kinh tế rừng đang phát huy hiệu quả và được nhân rộng. Một trong những mô hình tiêu biểu là phát triển rừng đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC. Đến năm 2025, tỉnh Thái Nguyên đã có trên 22.600 héc-ta rừng đạt chứng chỉ FSC, với hàng nghìn hộ gia đình tham gia quản lý rừng bền vững. Đây là kết quả quan trọng, giúp nâng cao giá trị gỗ rừng trồng, mở rộng thị trường xuất khẩu và tạo nền tảng tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.
Tại thôn Đồn Liên, xã Nghĩa Tá, 100% hộ gia đình đã trồng rừng. Trước đây, người dân chủ yếu bán gỗ keo và gỗ thông cho thương lái, nhưng giá cả không ổn định. Khi dự án FSC được triển khai, các hộ gia đình đã được đào tạo bài bản về kỹ thuật trồng rừng, bảo vệ đa dạng sinh học, phòng chống cháy rừng, an toàn lao động, không sử dụng thuốc trừ sâu độc hại và không đốt cây bụi, nâng cao ý thức quản lý và bảo vệ rừng trong Nhân dân.
Để có được kết quả đó, Chi nhánh Công ty TNHH Kẻ Gỗ - một trong những doanh nghiệp tiêu biểu thực hiện chiến lược gắn sản xuất với bảo vệ tài nguyên rừng. Công ty chuyên sản xuất đồ nội thất gỗ dùng một lần với các sản phẩm thìa, dĩa, dao, khăn giấy tại Khu công nghiệp Thanh Bình để xuất khẩu sang châu Âu, Úc và Bắc Mỹ. Từ năm 2024, Công ty đã hợp tác với chính quyền địa phương và Viện Nghiên cứu Lâm nghiệp để thực hiện Dự án Thành lập rừng đạt chứng nhận FSC tại các xã phía Bắc của tỉnh (nay là xã Nghĩa Tá và xã Yên Phong). Đến tháng 10/2025, hơn 4.200 héc-ta rừng với gần 1.750 chủ rừng tại hai xã Nghĩa Tá và xã Yên Phong đã được cấp Chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC với thời hạn 5 năm. Ông Hà Văn Tim, Trưởng thôn Um Đon, một trong những người nông dân trồng rừng lâu năm ở Yên Phong chia sẻ: "Tham gia Dự án FSC, ngoài bán được sản phẩm với giá cao hơn, chúng tôi còn học được cách quản lý rừng một cách bài bản, cây trồng sinh trưởng tốt hơn, đất không bị bạc màu và môi trường sẽ ngày càng tốt hơn".
Cùng với đó, mô hình lâm nghiệp đa giá trị đang được triển khai tại nhiều địa phương. Thay vì chỉ khai thác gỗ, các chủ rừng đã kết hợp trồng cây gỗ lớn, phát triển lâm sản ngoài gỗ như dược liệu, mật ong rừng, nấm; đồng thời khai thác giá trị cảnh quan để phát triển du lịch sinh thái. Mô hình này không chỉ tăng thu nhập mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên.
Ngoài ra, tỉnh cũng khuyến khích phát triển kinh tế rừng gắn với chế biến sâu, hình thành chuỗi giá trị từ trồng rừng - khai thác - chế biến - tiêu thụ. Đây là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm lâm nghiệp, tạo việc làm và thúc đẩy công nghiệp nông thôn.
Các doanh nghiệp cũng tích cực hưởng ứng phong trào phát triển rừng, tạo môi trường xanh. (Trong ảnh: Công ty TNHH Khai thác, chế biến khoáng sản Núi Pháo tham gia trồng và chăm sóc cây xanh)
Bảo vệ rừng, giữ vững “Lá phổi xanh”
Song hành với phát triển kinh tế rừng, công tác quản lý và bảo vệ rừng luôn được tỉnh Thái Nguyên xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất được xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, tăng cường kiểm soát khai thác lâm sản, phòng cháy chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học. Ngoài ra, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lâm nghiệp, từ theo dõi diễn biến rừng, cảnh báo cháy rừng đến xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng, hướng tới quản trị tài nguyên thiên nhiên hiện đại và hiệu quả.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia bảo vệ rừng cũng được chú trọng. Các tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng, lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và người dân cùng phối hợp tuần tra, giám sát, xử lý vi phạm, góp phần giữ vững “lá phổi xanh”.
Theo thống kê, đến hết năm 2025, tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh Thái Nguyên đạt 61,6%, thuộc nhóm cao của cả nước, đây là kết quả những nỗ lực bền bỉ trong công tác trồng rừng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Cán bộ, đảng viên xã Phú Lương tham gia hưởng ứng Tết trồng cây năm 2026
Trong sắc xuân đang lan tỏa trên từng triền núi, những cánh rừng Thái Nguyên như khoác lên mình tấm áo mới. Mỗi cây xanh được vun trồng là một mầm hy vọng được "gieo xuống", mỗi khu rừng được gìn giữ là một lá chắn sinh thái góp phần bảo vệ môi trường cho hôm nay và mai sau.
Từ phong trào Tết trồng cây đầu Xuân theo lời dạy của Bác Hồ đến chiến lược phát triển kinh tế rừng ngày càng trở thành một nội dung trọng tâm trong định hướng phát triển của tỉnh. Xuân về trên những cánh rừng mang theo hương sắc của đất trời và niềm tin vào tương lai xanh. Trong hành trình phát triển mới, Thái Nguyên đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, trong đó rừng không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn là trụ cột sinh thái hướng đến phát triển kinh tế bền vững.