CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ

Chuyển từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ"

Nhìn lại hơn một thập kỷ trước, Thái Nguyên vẫn nằm trong nhóm các tỉnh Trung du, miền núi phía Bắc có cơ cấu kinh tế lạc hậu, phụ thuộc nặng vào khai thác tài nguyên sẵn có và sản xuất nông lâm nghiệp. Tuy nhiên, bức tranh kinh tế của tỉnh đã thay đổi hoàn toàn bằng lộ trình chuyển dịch bài bản, khoa học. Năm 2013, tỉnh Thái Nguyên bắt đầu đón nhận những làn sóng đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) khổng lồ, đặc biệt là sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực điện tử công nghệ cao.

Sự xuất hiện của các doanh nghiệp nước ngoài không chỉ mang theo dòng vốn mà còn mang đến một hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ, làm thay đổi căn bản diện mạo kinh tế của địa phương. Kết quả, giai đoạn 2024-2025, khu vực công nghiệp - xây dựng đã chiếm tỷ trọng áp đảo trên 54% GRDP, trở thành "trụ cột" cho nền kinh tế địa phương. Trong đó, thu ngân sách Nhà nước từ 1.874 tỷ đồng năm 2013 đã nhảy vọt lên trên 29.000 tỷ đồng vào năm 2025 – tức là tăng gấp hơn 15 lần. Giá trị sản xuất công nghiệp vượt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng và kim ngạch xuất khẩu duy trì ổn định ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm đã đưa Thái Nguyên vào "câu lạc bộ" các địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước.

Tập đoàn Samsung Electronics đang lên kế hoạch đầu tư 4 tỉ USD để xây dựng một nhà máy đóng gói chíp tại Thái Nguyên. Ảnh: PV

Phổ Yên từ một vùng đất thuần nông đã vươn mình trở thành một thành phố công nghiệp hiện đại, trung tâm sản xuất điện tử hàng đầu của tỉnh và khu vực. Những cánh đồng lúa nhường chỗ cho các nhà máy hiện đại, các khu đô thị sầm uất với hạ tầng giao thông đồng bộ. Quá trình đô thị hóa tại đây diễn ra mạnh mẽ, hình thành nên các khu dịch vụ cao cấp, làm thay đổi căn bản nhịp sống của người dân.

Tương tự, khu vực Phú Bình trước đây vốn là vùng sản xuất nông nghiệp điển hình với thu nhập thấp, nay cũng đã "thay da đổi thịt" nhờ chính sách quy hoạch bài bản và thu hút đầu tư có chọn lọc. Phú Bình đã thu hút được hàng loạt doanh nghiệp trong và ngoài nước, tạo việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động địa phương. GRDP bình quân đầu người của tỉnh đạt mức 114 triệu đồng năm 2025 là minh chứng cho việc lợi ích từ công nghiệp đã lan tỏa sâu rộng đến từng hộ gia đình. Hệ thống hạ tầng xã hội, từ y tế, giáo dục đến các thiết chế văn hóa, được đầu tư nâng cấp, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống thực chất cho nhân dân.

Với mục tiêu bứt phá, thay đổi diện mạo kinh tế của tỉnh, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên đã sớm xác định công nghiệp chế biến, chế tạo và công nghệ cao là hướng đi chiến lược. Với phương châm chuyển từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ", các cấp chính quyền đã chủ động đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư ngay từ những bước chân đầu tiên.

Cụ thể, Thái Nguyên đã đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hành chính, triển khai các tổ công tác đặc biệt để hỗ trợ từng dự án trọng điểm từ khâu thẩm định đến khi đi vào vận hành. Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng vốn là bài toán khó nhất đối với mọi dự án lớn đã được tỉnh Thái Nguyên giải quyết bằng cách làm minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân thông qua các buổi đối thoại trực tiếp tại thực địa. Việc tạo lập quỹ đất sạch sẵn có tại các khu công nghiệp (KCN) như Điềm Thụy, Yên Bình đã trở thành "thỏi nam châm" thu hút các nhà đầu tư lớn. Đến nay, tỉnh đã có 6 KCN đi vào hoạt động với tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt 80%, nhiều KCN đạt 100%, sẵn sàng các điều kiện để đón đầu dòng vốn từ các "ông lớn" ngành bán dẫn và AI.

Theo số liệu từ Cục Thống kê Thái Nguyên, kết thúc quý I, tổng giá trị xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn tỉnh đạt 15,88 tỉ USD, tăng 36,8% so với quý 4/2025 và tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá trị xuất khẩu đạt 9,77 tỉ USD, tăng 49,3% so với quý trước và tăng 21,7% so với cùng kỳ; giá trị nhập khẩu đạt 6,11 tỉ USD, tăng 20,7% so với quý trước và tăng 22,3% so với cùng kỳ, tạo mức xuất siêu 3,6 tỉ USD.

Với mức xuất siêu 3,6 tỉ USD Thái Nguyên trở thành địa phương xuất siêu lớn nhất cả nước, phản ánh sức bật mạnh mẽ của khu vực công nghiệp - xuất khẩu. Đồng thời khẳng định nội lực vững vàng, khả năng thích ứng linh hoạt và những bước đi đột phá trong thu hút đầu tư, phát triển sản xuất của tỉnh trong đó, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục duy trì sự ổn định với nhóm hàng điện tử chủ lực (điện thoại, máy tính bảng, linh kiện…) chiếm trên 95% tổng giá trị.

Không chỉ tăng về quy mô, thị trường xuất khẩu của tỉnh Thái Nguyên cũng duy trì độ phủ rộng, từ Mỹ, Hàn Quốc đến Trung Đông và châu Âu.

Xanh hóa "thủ phủ" công nghiệp và khát vọng bền vững

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, giai đoạn 2026-2030, tỉnh đã xác định một lộ trình mới trong đó, tái định vị toàn diện chiến lược phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. Thái Nguyên đang thay thế dần mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ bằng mô hình dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn. Mục tiêu đến năm 2030, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực nhưng phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn môi trường. Tỉnh yêu cầu toàn bộ các KCN, cụm công nghiệp (CCN) phải có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn, kiểm soát chặt chẽ phát thải và từng bước chuyển đổi sang mô hình KCN sinh thái.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh chú trọng vào việc đào tạo và thu hút nhân lực chất lượng cao. Thái Nguyên hiện sở hữu lợi thế là một trong những trung tâm đào tạo lớn của cả nước với hệ thống đại học đa ngành, là nguồn cung lao động dồi dào có tay nghề cho các doanh nghiệp FDI. Việc kết hợp chặt chẽ giữa "nhà trường - nhà nước - nhà đầu tư" đã tạo nên một vòng khép kín trong việc cung ứng nhân lực cho các ngành công nghiệp xanh, đặc biệt là trong khâu vận hành các dây chuyền tự động hóa phức tạp.

Cùng với đó, nhằm giảm áp lực môi trường cục bộ, tỉnh cũng quy hoạch không gian theo 3 phân vùng rõ rệt: phía Nam (Phổ Yên, Sông Công, Phú Bình) tập trung công nghệ cao, điện tử, bán dẫn; phía Bắc ưu tiên năng lượng sạch; phía Đông và Tây phát triển công nghiệp gắn với du lịch sinh thái. Sự chuyển dịch này không chỉ là chủ trương của chính quyền mà đã trở thành kim chỉ nam cho các doanh nghiệp.

Ông Trần Minh Hiếu, Tổng Giám đốc TNG Investment and Trading JSC cho biết, doanh nghiệp đang đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình nhà máy xanh với hệ thống điện mặt trời áp mái và tự động hóa cao để tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tại các hạ tầng mới như CCN Quảng Chu, tiêu chuẩn môi trường được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch với vốn đầu tư hàng trăm tỷ đồng cho hệ thống xử lý nước thải hiện đại.

Đại diện Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên cho biết, tỉnh kiên quyết thu hút đầu tư có chọn lọc, sẵn sàng từ chối các dự án có nguy cơ ô nhiễm cao để dành dư địa cho các ngành công nghệ cao và giá trị lan tỏa lớn. Đồng thời, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư hệ thống logistics hiện đại, kết nối liên vùng thông qua các tuyến cao tốc huyết mạch để giảm chi phí vận tải, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa sản xuất tại địa phương trên thị trường quốc tế.