Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Ba Bể hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính.

Công nghệ đến từng thôn, bản

Để chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, Ba Bể chủ động đổi mới cách tiếp cận theo hướng “đi từ cơ sở, lấy người dân làm trung tâm”, phát huy vai trò của 13 tổ công nghệ số cộng đồng. Với phương châm “cầm tay chỉ việc”, các thành viên thường xuyên hướng dẫn người dân tiếp cận, sử dụng dịch vụ công và các nền tảng số.

Theo báo cáo của xã, trong 10 tháng năm 2026, địa phương đã tổ chức tập huấn cho trên 70 hội viên phụ nữ tại các thôn, bản về tiếp cận, sử dụng AI; đồng thời tổ chức 2 hội nghị tập huấn kỹ năng số cho 60 thành viên tổ công nghệ số cộng đồng và người dân.

Đơn cử tại thôn Tâm Hiệp, định kỳ hằng tháng, các ban, ngành, đoàn thể và Ban Công tác Mặt trận thôn phối hợp với Tổ công nghệ số cộng đồng tổ chức hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng số tại Nhà văn hóa. Với những hộ ở vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn, các thành viên đến tận nhà hỗ trợ, giúp bà con từng bước tiếp cận công nghệ.

Ông Triệu Hữu Hưng, Trưởng thôn Tâm Hiệp, cho biết: Hiện nay, thôn đã được Nhà nước hỗ trợ máy tính và máy in tại Nhà văn hóa, rất thuận lợi trong việc tiếp nhận các văn bản, thông tin trên mạng internet. Riêng đối với những hộ dân sống ở vùng sâu, vùng xa của thôn, nơi khó tiếp cận với internet, trình độ dân trí còn hạn chế, chúng tôi phối hợp với các cán bộ xã đến tận nhà dân để hỗ trợ bà con biết sử dụng các tiện ích của chuyển đổi số.

Cùng với nâng cao kỹ năng số cho người dân, xã Ba Bể chú trọng đầu tư hạ tầng, tạo nền tảng cho chuyển đổi số. Đến nay, cáp quang internet băng rộng cố định đã kết nối đến trung tâm xã; toàn địa bàn có 25 trạm BTS, trong đó có 6 trạm 5G, phủ sóng 4G đến 90% số thôn, bản.

Khoảng 70% số dân trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh, tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận các dịch vụ và nền tảng số.

Bên cạnh nguồn lực Nhà nước, xã tích cực xã hội hóa, huy động sự hỗ trợ của doanh nghiệp, tổ chức để bổ sung thiết bị phục vụ chuyển đổi số. Từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương đã huy động trên 230 triệu đồng phục vụ chuyển đổi số trong giáo dục.

Mở rộng cơ hội sinh kế

Nếu trước đây, người nông dân chủ yếu mang sản phẩm ra chợ tìm đầu ra thì nay, chuyển đổi số mở ra không gian thị trường rộng lớn hơn. Hình ảnh bà con dân tộc Tày, Mông, Dao livestream bán lúa gạo, mật ong rừng, nấm linh chi và các sản phẩm OCOP địa phương ngày càng trở nên quen thuộc.

Công nghệ số giúp người sản xuất quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ.

Trong lĩnh vực du lịch, các cơ sở homestay cũng chủ động xây dựng trang cá nhân, quảng bá hình ảnh hồ Ba Bể đến du khách trong và ngoài tỉnh. Chị Đàm Quỳnh Mai, chủ cơ sở Homestay Quỳnh Mai, thôn Nam Mẫu, xã Ba Bể, chia sẻ: Trước kia, chưa có công nghệ số, chúng tôi quảng bá về sản phẩm và dịch vụ du lịch hồ Ba Bể rất khó khăn, cũng ít được du khách biết đến. Nhưng hiện nay, nhờ có internet, chúng tôi đã xây dựng các trang web cá nhân để quảng bá nhiều hơn đến du khách, vì vậy du khách cũng dễ dàng tìm hiểu và đến với hồ Ba Bể nhiều hơn.

Các trang thiết bị được hỗ trợ đã giúp người dân thôn Tâm Hiệp, xã Ba Bể, tiếp cận với chuyển đổi số dễ dàng hơn.

Chuyển đổi số vì thế không chỉ giúp người dân tiếp cận thông tin, dịch vụ thuận tiện hơn mà còn tạo thêm cơ hội phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập. Đây là hướng đi có ý nghĩa đối với một địa bàn còn nhiều khó khăn, nơi sinh kế của người dân gắn chặt với nông nghiệp và du lịch.

Ông Nguyễn Đức Dũng, Chủ tịch UBND xã Ba Bể, cho biết: Mục tiêu của địa phương đến năm 2029 đạt chuẩn nông thôn mới và tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo. Chúng tôi xác định để thực hiện được mục tiêu này, bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước và các nguồn lực xã hội hóa thì cần phải có những sự nỗ lực từ nội tại, từ nền tảng của địa phương và phát huy tối đa hiệu quả chuyển đổi số mang lại.

Thực tế tại Ba Bể cho thấy, chuyển đổi số đang góp phần thu hẹp khoảng cách giữa vùng cao với các khu vực phát triển, tạo điều kiện để người dân chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh và tiếp cận dịch vụ công.

Tuy nhiên, để công nghệ thực sự trở thành động lực giảm nghèo bền vững, địa phương cần tiếp tục nâng cao kỹ năng số, hoàn thiện hạ tầng và phát huy hiệu quả các nền tảng công nghệ trong đời sống.

Từ những thay đổi bước đầu, chuyển đổi số đang dần trở thành người bạn đồng hành của người dân Ba Bể, mở ra cơ hội phát triển kinh tế, cải thiện đời sống, hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.