Thái Nguyên ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh
UBND tỉnh Thái Nguyên vừa ban hành Quyết định số 81/2026/QĐ-UBND về Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 30/6/2026.
Quy chế quy định cụ thể về tổ chức, nguyên tắc hoạt động, nội dung hoạt động của thôn, tổ dân phố; nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố và trách nhiệm của người dân tại cộng đồng dân cư.
Người dân tham gia trao đổi, biểu quyết, nghe phổ biến chủ trương, chính sách tại nhà văn hóa khu dân cư
Theo Quy chế, thôn, tổ dân phố không phải là một cấp hành chính mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, được tổ chức trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã. Hoạt động của thôn, tổ dân phố phải bảo đảm tinh gọn, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương; bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch trong tổ chức đời sống cộng đồng.
Một điểm đáng chú ý là Quy chế nhấn mạnh yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tự quản, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin, tham gia các hoạt động cộng đồng và phối hợp với chính quyền cấp xã trong giải quyết công việc tại địa bàn.
Quy chế cũng quy định rõ tiêu chuẩn quy mô thôn, tổ dân phố: Thôn phải có từ 150 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố phải có từ 300 hộ trở lên. Trường hợp thôn, tổ dân phố ở khu vực khó khăn hoặc có yếu tố đặc thù thì quy mô số hộ gia đình có thể thấp hơn theo quy định của pháp luật.
Về hoạt động tự quản, cộng đồng dân cư được bàn và quyết định các nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống ở thôn, tổ dân phố như: Chủ trương, mức đóng góp xây dựng, sửa chữa công trình phục vụ cộng đồng; quản lý các khoản đóng góp; xây dựng, sửa đổi hương ước, quy ước; tổ chức các hoạt động giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, phòng chống tệ nạn xã hội, chăm lo đời sống văn hóa và phát triển cộng đồng dân cư.
Quy chế xác định Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Bí thư chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở để tổ chức các hoạt động của cộng đồng dân cư; triệu tập các cuộc họp của thôn, tổ dân phố; thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và các nhiệm vụ theo quy định. Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố có trách nhiệm phối hợp, giúp Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, trong đó có tuyên truyền, vận động Nhân dân, hỗ trợ chuyển đổi số, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường tại địa bàn.
Nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm. Trường hợp cần bảo đảm thống nhất với thời điểm tổ chức lại thôn, tổ dân phố hoặc do tình huống bất khả kháng thì nhiệm kỳ có thể được rút ngắn hoặc kéo dài, nhưng không quá 6 tháng.
Thôn, tổ dân phố là nơi tổ chức các hoạt động tự quản, xây dựng đời sống văn hóa và phát triển cộng đồng
Quyết định số 81/2026/QĐ-UBND cũng quy định trách nhiệm của các sở, ban, ngành và UBND cấp xã trong việc tổ chức thực hiện Quy chế. Sở Nội vụ có trách nhiệm chủ trì theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra UBND cấp xã thực hiện. UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng đề án, phương án, tờ trình liên quan đến việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố; công nhận, cho thôi làm nhiệm vụ đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố theo quy định.
Kể từ khi Quyết định số 81/2026/QĐ-UBND có hiệu lực, Quyết định số 07/2019/QĐ-UBND ngày 10/6/2019 của UBND tỉnh Bắc Kạn trước sáp nhập và Quyết định số 26/2019/QĐ-UBND ngày 21/10/2019 của UBND tỉnh Thái Nguyên trước sáp nhập hết hiệu lực thi hành.