Vùng chè Tân Cương - Một trong " Ngũ đại danh trà" của tỉnh Thái Nguyên

Từ danh tiếng của vùng trà đến giá trị của một ngành kinh tế

Nhắc đến trà, người ta thường nhớ ngay đếnThái Nguyên. Nơi đây từ lâu đã được mệnh danh là "Đệ nhất danh trà". Từ những vùng chè nổi tiếng, qua bàn tay của nhiều thế hệ người trồng, người chế biến và nghệ nhân, trà Thái Nguyên đã hình thành một bản sắc riêng: Vị đậm, hương cốm đặc trưng, hậu vị sâu và cách thưởng trà gắn với nếp sống, văn hóa giao tiếp của người Việt. Giá trị ấy không chỉ nằm trong từng búp chè. Đó còn là giá trị của đất, khí hậu, kỹ thuật canh tác, kinh nghiệm chế biến và câu chuyện văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chính sự cộng hưởng đó tạo nên vị thế của Thái Nguyên trong bản đồ trà Việt Nam và là nền tảng để tỉnh tiếp tục khẳng định thương hiệu chè ở tầm quốc tế.

Toàn tỉnh hiện có trên 22.000 ha chè, sản lượng chè búp tươi đạt trên 265.000 tấn. Giá trị sản phẩm ngành chè năm 2025 đạt khoảng 14,8 nghìn tỷ đồng; năm 2026, tỉnh phấn đấu nâng con số này lên 16,8 nghìn tỷ đồng. Những kết quả đó cho thấy chè không chỉ là cây trồng truyền thống mà còn là ngành kinh tế có giá trị lớn, gắn với văn hóa, du lịch và định hướng phát triển bền vững của địa phương.

Thu hái chè thủ công, một phương thức mộc mạc làm nên hương vị và giá trị chè truyền thống của Thái Nguyên

Nhằm khẳng định vai trò, vị thế của cây chè và ngành trà trong phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch; tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa, sinh thái và kinh tế của cây chè; quảng bá thương hiệu "Chè Thái Nguyên"; góp phần phát triển ngành trà Việt Nam theo hướng hiện đại, bền vững, nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế của trà Việt Nam trên thị trường quốc tế, UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 từ ngày 30/10 - 7/11/2026.

Theo ông Vũ Văn Phán, Chủ tịch Hiệp hội Chè Thái Nguyên: Festival lần này là cơ hội rất lớn để chúng ta nhìn lại những giá trị đã có, đồng thời xác định rõ hơn con đường phía trước: Không chỉ bán chè, mà phải bán được câu chuyện, văn hóa, chất lượng và giá trị của vùng đất Thái Nguyên. Điều quan trọng là ngành chè đang có sự chuyển biến rõ nét về tư duy phát triển. Từ chỗ tập trung vào sản lượng, người làm chè ngày càng quan tâm tới chất lượng, tiêu chuẩn, thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và thị trường. Đây cũng là yêu cầu tất yếu khi người tiêu dùng trong nước và quốc tế ngày càng quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm, tiêu chuẩn sản xuất và tính bền vững.

Đến nay, toàn tỉnh đã có 147 mã số vùng trồng chè, với tổng diện tích 1.359,71 ha. Toàn tỉnh có 6.483 ha chè được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và 186,8 ha chè hữu cơ. Những con số này cho thấy vùng nguyên liệu chè đang từng bước được chuẩn hóa, tạo cơ sở nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu các thị trường.

Đặc biệt, nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên” đã được bảo hộ tại 6 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đài Loan, Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đó là nền tảng để chè Thái Nguyên mở rộng thị trường, nâng cao giá trị thương hiệu và gia tăng sức cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực để ngành chè Thái Nguyên phát huy những giá trị truyền thống, đẩy mạnh đổi mới và vươn xa trên thị trường quốc tế.

Kỳ vọng vào những thị trường mới

Fetival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 dự kiến có sự tham dự của đại biểu các quốc gia có ngành trà phát triển và có quan hệ hợp tác với tỉnh Thái Nguyên; đại diện Đại sứ quán, Tổng Lãnh sự quán các nước tại Việt Nam; các tổ chức, hiệp hội trà quốc tế; các doanh nghiệp trà quốc tế; các tỉnh, thành phố có thế mạnh về sản xuất, chế biến và phát triển ngành chè; Hiệp hội Chè Việt Nam; Hội Chè các tỉnh, thành phố; các chuyên gia, nghệ nhân, nhà nghiên cứu về trà; các doanh nghiệp trà trong nước và quốc tế; các hợp tác xã (HTX), làng nghề sản xuất, chế biến, kinh doanh trà; các doanh nghiệp du lịch, lữ hành, xúc tiến thương mại…

Chính vì vậy, đối với các cơ sở, HTX, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh trà, Festival không chỉ là dịp giới thiệu, quảng bá sản phẩm. Đây còn là cơ hội để gặp gỡ đối tác, tìm kiếm thị trường, học hỏi công nghệ, kết nối du lịch và quan trọng hơn là đưa câu chuyện của người trồng chè đến gần hơn với người tiêu dùng.

Ông Phạm Văn Thái, Giám đốc HTX Trà xanh Thái Nguyên cho biết: “Chúng tôi rất tự hào khi Festival Trà Quốc tế được tổ chức tại Thái Nguyên. Đây là dịp để những người làm chè như chúng tôi giới thiệu sản phẩm bằng chính chất lượng và câu chuyện của mình. HTX đang chuẩn bị kỹ từ vùng nguyên liệu, sản phẩm, bao bì, mẫu mã đến cách giới thiệu văn hóa thưởng trà, bởi chúng tôi mong muốn khách đến Festival không chỉ biết chè Thái Nguyên ngon mà còn hiểu vì sao chè Thái Nguyên có giá trị.”

Theo ông Thái, thị trường hiện nay đã khác trước. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm một sản phẩm “ngon”, mà còn chú trọng nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất, mức độ an toàn và khả năng truy xuất nguồn gốc. Vì thế, câu chuyện của HTX cũng đang thay đổi. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là làm ra nhiều chè và tiêu thụ sản phẩm, thì nay yêu cầu cao hơn là làm ra sản phẩm đồng đều, ổn định về chất lượng, có thương hiệu và có khả năng đi vào những thị trường khó tính.

HTX Trà xanh Thái Nguyên tập trung sản xuất các sản phẩm trà trước thềm Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026

Cũng với tâm thế ấy, bà Vũ Thị Thanh Hảo, Giám đốc HTX Chè Thịnh An cho rằng, Festival là dịp để những người làm chè nhìn thấy rõ hơn giá trị mà mình đang sở hữu. “Người trồng chè Thái Nguyên có một niềm tự hào rất lớn, đó là mình đang gìn giữ một sản phẩm đã có thương hiệu và văn hóa rất riêng. Festival lần này càng khiến chúng tôi có thêm động lực để chuẩn bị sản phẩm tốt hơn, đẹp hơn và chuyên nghiệp hơn. Chúng tôi mong muốn khi khách quốc tế đến với Thái Nguyên, họ không chỉ thưởng thức một chén trà mà còn cảm nhận được sự chăm chút, tâm huyết của người làm trà", bà Hảo chia sẻ.

HTX Chè Thịnh An chú trọng đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại trong chế biến chè, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm

Với các cơ sở, HTX sản xuất, kinh doanh trà, kỳ vọng lớn nhất không chỉ là bán được thêm sản phẩm trong thời gian diễn ra Festival. Xa hơn, đó là tạo dựng những mối liên kết lâu dài với doanh nghiệp, nhà phân phối, đối tác quốc tế và ngành du lịch. Bởi khi trà được gắn với du lịch, giá trị của sản phẩm sẽ không còn dừng ở một hộp trà. Một vùng chè có thể trở thành điểm đến; một đồi chè có thể trở thành không gian trải nghiệm; một chén trà có thể trở thành câu chuyện văn hóa; còn người trồng chè có thể trở thành chủ thể của một chuỗi giá trị mới.

Các sản phẩm trà của HTX Chè Thịnh An ngày càng được đổi mới về mẫu mã, bao bì, sẵn sàng quảng bá, giới thiệu tới du khách trong dịp Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026

Festival năm nay dự kiến diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch, thương mại, đầu tư và trải nghiệm, quảng bá "Chè Thái Nguyên", hướng tới nâng cao giá trị và vị thế trà Việt Nam trên thị trường quốc tế như: Khai trương “Chuyến tàu Di sản" với 06 chuyến tàu kết nối Hà Nội với Thái Nguyên; giao lưu, thưởng trà cùng khách mời đặc biệt tại 05 vùng chè tiêu biểu tỉnh Thái Nguyên (Tân Cương, Đồng Hỷ, Vô Tranh, La Bằng, Đồng Phúc); diễn đàn Trà Quốc tế và xúc tiến hợp tác quốc tế về phát triển ngành trà; các chương trình nghệ thuật dân ca, dân vũ hằng đêm; không gian văn hóa ẩm thực Trà Thái Nguyên; Giải Golf Thái Nguyên xanh, sự kiện “Thưởng trà trong mây” và Cuộc thi Vietnam Master Tea. Đặc biệt, tại Lễ khai mạc sẽ công bố Quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh “Tri thức trồng và chế biến trà Thái Nguyên” vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là một dấu mốc giàu ý nghĩa, không chỉ là sự ghi nhận đối với văn hóa trà, mà còn là sự tri ân và tôn vinh công sức của các nghệ nhân, nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đã dành nhiều thế hệ gìn giữ, phát triển thương hiệu "Đệ nhất danh trà".

Đồng chí Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Chúng tôi mong Festival lần này không chỉ thành công về mặt sự kiện, mà tạo ra những kết nối thực chất. Ngành chè cần thêm hợp tác về công nghệ, đầu tư, chế biến, thương mại, logistics, du lịch và phát triển xanh. Khi kết nối được với chuỗi giá trị toàn cầu, giá trị của chè Thái Nguyên sẽ không chỉ nằm ở sản lượng xuất bán mà còn nằm ở thương hiệu và vị thế.”

Từ “Ngũ đại danh trà” đến một ngành kinh tế có giá trị hàng chục nghìn tỷ đồng, hành trình của cây chè Thái Nguyên là hành trình kết tinh của đất, người và thời gian. Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 vì thế được kỳ vọng không chỉ là nơi những chén trà được nâng lên, mà còn là nơi những giá trị được kết nối: Giữa truyền thống và hiện đại, giữa người trồng chè và thị trường, giữa văn hóa và kinh tế, giữa vùng trà Thái Nguyên với bạn bè quốc tế. Khi những đồi chè xanh tiếp tục được chăm sóc, khi các HTX chủ động chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và tìm kiếm thị trường, trà Thái Nguyên đang có thêm cơ hội để vươn xa trên bản đồ quốc tế.