Từ tình yêu với cây chè và mong muốn làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương, nhiều thanh niên ở Thái Nguyên đã mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, liên kết người dân, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm chè vươn ra thị trường. Những mô hình hợp tác xã (HTX) do người trẻ khởi xướng không chỉ nâng cao giá trị cây chè mà còn góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.
Tại HTX Dịch vụ Nông Lâm nghiệp Văn Lăng, quy trình chế biến chè được đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn VietgapĐổi mới tư duy, nâng tầm thương hiệu chè Thái Nguyên
Văn Lăng là địa bàn còn nhiều khó khăn khi đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Với mong muốn tập hợp người dân cùng thay đổi cách làm, nâng cao giá trị cây chè, năm 2024, anh Phạm Tiến Đạt thành lập Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ Nông Lâm nghiệp Văn Lăng. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, đến nay HTX đã có 21 thành viên, với tổng diện tích khoảng 20 ha chè được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Việc chuyển từ sản xuất theo truyền thống sang tuân thủ quy trình kỹ thuật, chú trọng an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm đã tạo những chuyển biến tích cực. Các sản phẩm chè xanh của HTX từng bước tạo dựng uy tín, giá bán ổn định hơn, mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường tiềm năng.
Anh Phạm Tiến Đạt chia sẻ: “Động lực lớn nhất của tôi là tình yêu với cây chè quê hương. Tôi luôn mong muốn phát huy những giá trị truyền thống của vùng chè, đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân. Thành lập HTX là để bà con cùng liên kết, thay đổi cách làm, hướng tới sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu lâu dài”.
Mô hình HTX của anh Phạm Tiến Đạt góp phần thay đổi tư duy sản xuất và cải thiện thu nhập của người dânVới người trồng chè, sự thay đổi ấy không chỉ nằm ở quy trình sản xuất mà còn ở cách nhìn về giá trị của sản phẩm. Ông Hoàng Văn Nhu, thành viên HTX, cho biết: “Trước đây chúng tôi chủ yếu làm chè theo thói quen, chưa biết nhiều về sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn VietGAP, cũng chưa chú trọng quảng bá, xây dựng thương hiệu. Từ khi tham gia HTX, được hướng dẫn, hỗ trợ, chúng tôi thay đổi cách làm, quan tâm hơn đến chất lượng. Nhờ vậy, sản phẩm bán được giá hơn, thu nhập cũng ổn định hơn”.
Đánh giá về mô hình, ông Đặng Quốc Đạt, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Lăng nhận định: “Việc anh Phạm Tiến Đạt thành lập HTX là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Mô hình không chỉ góp phần nâng cao giá trị cây chè mà còn thay đổi tư duy sản xuất của người dân, tạo việc làm và cải thiện thu nhập. Đây là mô hình cần được khuyến khích và nhân rộng trong thời gian tới”.
Thành viên HTX và người dân địa phương thu hái chè trên vùng nguyên liệu tại xã La BằngCũng lựa chọn cây chè làm điểm tựa khởi nghiệp, anh Đỗ Hữu Thuận, người con sinh ra và lớn lên trong gia đình có ba đời làm nghề chè ở xã La Bằng, đã thành lập HTX Tâm Trà Việt với khát vọng khôi phục và nâng tầm giá trị chè truyền thống. Những ngày đầu thành lập, HTX Tâm Trà Việt chỉ có 22 hộ thành viên với gần 10 ha vùng nguyên liệu. Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, HTX lựa chọn hướng đi không dễ dàng: Sản xuất chè theo hướng hữu cơ, an toàn và bền vững.
Anh Đỗ Hữu Thuận chia sẻ: “Theo đuổi tiêu chuẩn sạch ngay từ đầu là áp lực nhưng cũng là cơ hội để HTX xây dựng thương hiệu lâu dài. Muốn sản phẩm có chỗ đứng trên thị trường thì trước hết phải tạo được niềm tin cho người tiêu dùng. Chúng tôi xác định làm chè sạch, an toàn, dù khó hơn nhưng đó là hướng đi bền vững và cũng là cách nâng cao giá trị chè quê hương”.
Sau hơn 5 năm hoạt động, HTX Tâm Trà Việt đã phát triển lên 98 xã viên, với khoảng 40 ha vùng nguyên liệu. Cùng với mở rộng quy mô sản xuất, HTX tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân và từng bước thay đổi tư duy của người trồng chè.
Anh Đỗ Hữu Thuận vận hành hệ thống đóng gói hiện đại tại xưởng sản xuất của HTX Tâm Trà Việt, từng bước nâng cao chất lượng và chuyên nghiệp hóa sản phẩm chè La BằngĐiểm nổi bật của HTX không chỉ ở hướng sản xuất sạch mà còn ở sự chủ động đổi mới sản phẩm. Từ sản phẩm chè xanh truyền thống, HTX đã nghiên cứu, phát triển thêm nhiều dòng trà như hồng trà Núi Cốc, ô long Tam Đảo, bạch trà và các sản phẩm trà ướp hoa sen, hoa bưởi, hoa nhài. Sự đa dạng này giúp sản phẩm đáp ứng tốt hơn thị hiếu của người tiêu dùng hiện đại, đồng thời mở rộng các phân khúc khách hàng và nâng cao giá trị kinh tế của cây chè.
Các sản phẩm của HTX Tâm Trà Việt được đầu tư mẫu mã, bao bì hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và mở rộng kênh tiêu thụCùng với đổi mới sản phẩm, HTX Tâm Trà Việt chú trọng xây dựng thương hiệu, quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ. Công nghệ số, mạng xã hội, livestream bán hàng và các sàn thương mại điện tử được HTX khai thác để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng. Chị Trần Thị Vy, thành viên HTX Tâm Trà Việt, cho biết: “Chúng tôi thường xuyên giới thiệu sản phẩm qua mạng xã hội, livestream bán hàng và tham gia các sàn thương mại điện tử. Nhờ đó, khách hàng ở nhiều tỉnh, thành biết đến sản phẩm của HTX nhiều hơn, lượng tiêu thụ cũng ổn định hơn trước”.
Sức trẻ tiếp thêm giá trị cho cây chè quê hương
Những câu chuyện khởi nghiệp của anh Phạm Tiến Đạt và anh Đỗ Hữu Thuận cho thấy, cây chè không chỉ là cây trồng truyền thống mà còn có thể trở thành nền tảng cho những mô hình kinh tế mới nếu được đầu tư đúng hướng.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên, đánh giá: Những HTX do thanh niên khởi nghiệp, thành lập đang đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế tập thể của tỉnh, nhất là những mô hình khởi nghiệp từ cây chè - cây trồng chủ lực của địa phương. Thanh niên có sự năng động, nhạy bén trong sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là khả năng ứng dụng công nghệ số để quảng bá và mở rộng thị trường. Liên minh HTX tỉnh luôn đồng hành, ưu tiên hỗ trợ các HTX thanh niên khởi nghiệp, nhất là những mô hình gắn với lợi thế sản phẩm của quê hương.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn, nguồn gốc và câu chuyện của sản phẩm, đây chính là cơ hội để cây chè Thái Nguyên nâng cao giá trị. Những HTX do thanh niên khởi nghiệp đang trở thành cầu nối giữa vùng nguyên liệu với thị trường, giữa kinh nghiệm truyền thống với phương thức sản xuất hiện đại.
Với sự đồng hành của các cấp, ngành, tổ chức kinh tế tập thể và chính quyền địa phương, cùng tinh thần năng động, sáng tạo của thế hệ trẻ, những vùng chè quê hương đang có thêm động lực để chuyển mình. Từ những búp chè trên nương, những người trẻ đang viết tiếp câu chuyện về quê hương bằng khát vọng khởi nghiệp, bằng tư duy đổi mới và bằng mong muốn đưa nông sản địa phương vươn xa hơn trên thị trường. Câu chuyện ấy không chỉ là hành trình làm giàu của một vài cá nhân, mà đang dần trở thành nguồn cảm hứng để nhiều thanh niên nông thôn tự tin khởi nghiệp ngay trên mảnh đất mình sinh ra và lớn lên, nơi những giá trị truyền thống được tiếp nối bằng tư duy mới, cách làm mới và một khát vọng phát triển bền vững.