Trong những năm gần đây, xuất khẩu lao động đang dần trở thành một hướng đi hiệu quả trong công tác giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững cho nhiều hộ dân vùng cao khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên. Với sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền các địa phương và sự đồng hành của phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) khu vực, nguồn vốn tín dụng chính sách, đặc biệt là chương trình cho vay người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đã được triển khai kịp thời, đúng đối tượng, góp phần tạo sinh kế lâu dài cho nhiều hộ gia đình.
Mô hình chăn nuôi lợn ta của gia đình anh Lý Văn Quý, xã Nghiên Loan
Anh Lý Văn Quý, người dân tộc Dao ở xã Nghiên Loan là một trong những trường hợp tiêu biểu cho hiệu quả của chương trình tín dụng chính sách hỗ trợ xuất khẩu lao động. Trước đây, sinh kế của gia đình anh chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống với cây lúa, cây ngô. Thu nhập bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết khiến cuộc sống gia đình gặp không ít khó khăn, việc sửa sang nhà cửa hay đầu tư phát triển sản xuất gần như là điều xa vời.
Đầu năm 2017, được chính quyền địa phương tuyên truyền, tư vấn và tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, anh Quý mạnh dạn đăng ký tham gia chương trình đi làm việc tại Nhật Bản. Anh được bố trí làm việc tại một nông trại ở tỉnh Nagano, công việc chủ yếu là trồng, chăm sóc và thu hoạch các loại cây nông nghiệp theo quy trình hiện đại. Nhờ môi trường làm việc ổn định, thu nhập của anh đạt bình quân từ 20 đến 30 triệu đồng mỗi tháng. Anh Lý Văn Quý cho biết: Không chỉ tích lũy được nguồn vốn đáng kể sau thời gian làm việc ở nước ngoài, điều quan trọng hơn với anh là được tiếp cận phương thức sản xuất nông nghiệp tiên tiến, khoa học. Khi kết thúc hợp đồng và trở về địa phương, anh đã mạnh dạn áp dụng những kiến thức, kinh nghiệm học được vào mô hình chăn nuôi, trồng trọt của gia đình. Nhờ cách làm bài bản, phù hợp với điều kiện thực tế, đến nay gia đình anh đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, trở thành hộ khá trong thôn, từng bước vươn lên làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương.
UBND xã Bằng Thành phối hợp với Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Thái Nguyên và các doanh nghiệp tổ chức Ngày hội việc làm năm 2025 tại địa phương
Bằng Thành là xã vùng cao với đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Xác định giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân là nhiệm vụ trọng tâm, những năm qua, xã đã coi xuất khẩu lao động là một trong những giải pháp quan trọng trong công tác giảm nghèo bền vững. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, đồng thời chủ động phối hợp với Phòng Giao dịch NHCSXH Pác Nặm để tư vấn, triển khai các gói vay vốn tín dụng chính sách, việc giải quyết việc làm cho người lao động trên địa bàn xã luôn đạt và vượt kế hoạch đề ra. Riêng trong năm 2025, xã Bằng Thành đã tạo điều kiện cho 28 lao động được vay vốn tín dụng để đi làm việc ở nước ngoài, với tổng nguồn vốn gần 2,4 tỷ đồng.
Bên cạnh việc tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, vai trò của chính quyền cơ sở trong công tác tư vấn, giới thiệu việc làm ở nước ngoài được xác định là yếu tố then chốt, quyết định hiệu quả của chương trình. Tại các xã vùng cao phía Bắc Thái Nguyên, cấp ủy, chính quyền địa phương đã chủ động phối hợp với Phòng Giao dịch NHCSXH khu vực, các đơn vị chức năng và doanh nghiệp dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài để tổ chức tuyên truyền, tư vấn trực tiếp tại thôn, bản.
Thông qua các buổi họp dân, sinh hoạt chi bộ, hội nghị lồng ghép của các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch về thị trường lao động, điều kiện tuyển dụng, mức thu nhập, quyền lợi và nghĩa vụ khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nhờ đó, người lao động có sự lựa chọn phù hợp với sức khỏe, trình độ, hoàn cảnh gia đình, hạn chế rủi ro và tránh tình trạng đi lao động tự do.
Cùng với đó, chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng công tác giám sát quá trình triển khai nguồn vốn vay. Từ khâu bình xét đối tượng vay vốn, các địa phương đều thực hiện công khai, dân chủ, đúng quy định, bảo đảm vốn vay đến đúng người, đúng mục đích ngay từ thôn, tổ dân phố. Sau khi giải ngân, chính quyền xã phối hợp với NHCSXH và các tổ chức nhận ủy thác thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình sử dụng vốn, kịp thời hỗ trợ người lao động trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, xuất cảnh và làm việc tại nước ngoài.
Đối với lao động đã xuất cảnh, chính quyền địa phương vẫn duy trì liên hệ với gia đình để kịp thời nắm bắt thông tin, động viên người lao động yên tâm làm việc, chấp hành tốt hợp đồng. Khi người lao động hoàn thành hợp đồng và trở về địa phương, các xã tiếp tục hỗ trợ định hướng sử dụng hiệu quả nguồn vốn tích lũy, đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế.
Ông Cà Văn Thưởng, lãnh đạo UBND xã Bằng Thành cho biết: Xã xác định xuất khẩu lao động không chỉ là giải pháp trước mắt để tăng thu nhập, mà còn là hướng đi lâu dài trong giảm nghèo bền vững. Vì vậy, địa phương luôn chú trọng cả ba khâu: Tư vấn trước khi đi, quản lý, giám sát trong quá trình vay vốn và đồng hành cùng người lao động sau khi trở về, để nguồn vốn tín dụng chính sách thực sự phát huy hiệu quả.
Thực tiễn triển khai chương trình tín dụng chính sách cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài tại các địa phương vùng cao phía Bắc Thái Nguyên cho thấy đây là giải pháp mang tính căn cơ, tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống người dân. Người lao động sau khi trở về không chỉ mang theo nguồn vốn tích lũy, mà còn có thêm kiến thức, kỹ năng, tác phong làm việc khoa học, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới trong sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Phòng Giao dịch NHCSXH Pác Nặm phối hợp với 3 xã Cao Minh, Bằng Thành, Nghiên Loan tổ chức tập huấn về công tác vay vốn cho các Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn trên địa bàn các xã
Với sự đồng hành của NHCSXH và sự vào cuộc trách nhiệm của chính quyền cơ sở, chương trình xuất khẩu lao động đang mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ gia đình vùng cao, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương trong những năm tới.