Trong bối cảnh tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới, công tác phòng ngừa từ cơ sở đang được xác định là giải pháp trọng tâm. Bởi vậy, cùng với đấu tranh quyết liệt với tội phạm, Thái Nguyên đang tăng cường rà soát, quản lý, tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia phòng ngừa, từng bước xây dựng “phòng tuyến” phòng, chống ma túy từ cơ sở, hướng tới mục tiêu xây dựng xã, phường không ma túy vào năm 2030.
Đi từng ngõ, gõ từng nhà
Cán bộ Công an xã Phú Bình động viên gia đình có người đang trong thời gian quản lý sau cai nghiện ma túy
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, cán bộ Công an xã Phú Bình cùng lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đến từng hộ dân tại xóm Đình Cả để tuyên truyền, vận động Nhân dân chủ động phòng, chống ma túy, nhất là các gia đình có người đang trong thời gian quản lý sau cai nghiện.
Không chỉ nắm tình hình, cán bộ cơ sở còn trực tiếp gặp gỡ, động viên người sau cai tránh xa ma túy, ổn định cuộc sống; đồng thời hướng dẫn, vận động gia đình cùng theo dõi, quản lý và hỗ trợ. Sự đồng hành này góp phần hạn chế nguy cơ tái nghiện, đồng thời tạo thêm một “lá chắn” phòng ngừa ma túy ngay từ mỗi gia đình, khu dân cư.
Cán bộ Công an xã Phú Bình kiểm tra ma túy cho công nhân, người lao động tại Cụm công nghiệp Hạnh Phúc - Xuân Phương
Song song với phòng ngừa, công tác đấu tranh với tội phạm ma túy được xã Phú Bình triển khai quyết liệt. Từ đầu năm đến nay, Công an xã đã đấu tranh, triệt phá 16 vụ án về ma túy, xử lý 35 đối tượng về các hành vi tàng trữ, mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Thiếu tá Hoàng Văn Trịnh, Phó Trưởng Công an xã Phú Bình cho biết: “Muốn xây dựng xã không ma túy thì trước hết phải nắm chắc địa bàn, nắm chắc từng đối tượng và làm tốt công tác phòng ngừa từ cơ sở. Lực lượng Công an xã giữ vai trò nòng cốt, nhưng đây không phải nhiệm vụ riêng của Công an. Chúng tôi phải phối hợp với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và đặc biệt là Nhân dân để cùng phát hiện, ngăn chặn và đẩy lùi ma túy”.
Phú Bình đặt mục tiêu đến năm 2027 trở thành “xã trắng ma túy”. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương đang tiếp tục kết hợp đấu tranh với tuyên truyền, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai.
Công an xã Tân Thành phát hiện, bắt giữ đối tượng mua bán trái phép chất ma túy
Tại xã Tân Thành, việc phòng, chống ma túy cũng được triển khai từ khâu rà soát, quản lý địa bàn. Các tổ công tác được thành lập để rà soát nghiệp vụ, rà soát cộng đồng và quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, người đang trong thời hạn quản lý sau cai. Qua rà soát, lực lượng chức năng chủ động nắm tình hình các đối tượng có biểu hiện mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép chất ma túy; xác định những địa điểm có nguy cơ tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy. Người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai được phân loại, theo dõi và áp dụng biện pháp quản lý phù hợp.
Trung tá Ngô Văn Quỳnh, Phó Trưởng Công an xã Tân Thành cho biết: “Công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn được chúng tôi xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Lực lượng Công an chủ động rà soát, nắm chắc địa bàn, nắm từng nhóm đối tượng, kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh để tham mưu cấp ủy, chính quyền có biện pháp xử lý. Từ đầu năm đến nay, Công an xã Tân Thành đã đấu tranh, bắt giữ 10 vụ với 14 đối tượng liên quan đến ma túy.
Không để ma túy có “đất sống” từ cơ sở
Những cách làm tại Phú Bình, Tân Thành cho thấy, xây dựng xã, phường không ma túy không thể chỉ dựa vào các đợt cao điểm hay kết quả triệt phá các vụ án. Đây là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đến nay, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Tỉnh ủy, cụ thể hóa công tác phòng, chống ma túy giai đoạn 2025 - 2030.
Các đại biểu tham gia nghi thức hưởng ứng phong trào toàn quốc “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy” năm 2026
Các sở, ban, ngành, đoàn thể và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma túy với nhiều hình thức, nội dung phù hợp; trong đó chú trọng ứng dụng mạng xã hội để thông tin, cảnh báo, phổ biến kiến thức phòng, chống ma túy đến các tầng lớp Nhân dân.
Ở cơ sở, lực lượng Công an tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, rà soát, quản lý địa bàn và đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật về ma túy. Trong 6 tháng đầu năm, toàn tỉnh phát hiện, bắt giữ 382 vụ với 587 đối tượng phạm tội về ma túy; thu giữ hơn 3,3 kg heroin và gần 2,9 kg ma túy tổng hợp. Lực lượng Công an cũng tiếp nhận, xử lý 407 tố giác, tin báo liên quan đến tội phạm về ma túy. Những con số này cho thấy tội phạm ma túy vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của người dân trong phát hiện, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng.
Thượng tá Lâm Quang Tứ, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh nhấn mạnh: “Để xây dựng xã, phường không ma túy, trước hết phải làm tốt công tác phòng ngừa, nắm chắc tình hình ngay từ cơ sở. Lực lượng Công an sẽ tiếp tục chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp triển khai đồng bộ các giải pháp; tập trung đấu tranh với các đường dây, đối tượng mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; đồng thời quản lý chặt chẽ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai”.
Theo Thượng tá Lâm Quang Tứ, nâng cao nhận thức của người dân, nhất là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và các nhóm có nguy cơ cao, cũng là nhiệm vụ quan trọng. Khi người dân nhận diện được phương thức, thủ đoạn của tội phạm và hiểu rõ tác hại của ma túy, ý thức chủ động phòng ngừa sẽ được nâng lên.
“Chúng tôi xác định xây dựng địa bàn không ma túy là nhiệm vụ lâu dài. Công tác đấu tranh phải đi đôi với phòng ngừa xã hội; phải huy động được vai trò của gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể và nhân dân. Đặc biệt, thông tin do người dân cung cấp có ý nghĩa rất quan trọng, giúp lực lượng Công an kịp thời phát hiện, xử lý các vụ việc ngay từ cơ sở”, Thượng tá Lâm Quang Tứ cho biết.
Từ một tin báo của người dân, một vụ án có thể được phát hiện. Từ sự quan tâm, động viên thường xuyên đối với một người sau cai, nguy cơ tái nghiện có thể được ngăn chặn. Và từ việc mỗi gia đình hiểu đúng về ma túy, cộng đồng có thêm một “lá chắn” phòng ngừa.
Xây dựng xã, phường không ma túy vì thế không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng Công an. Đó là trách nhiệm chung của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, gia đình và mỗi người dân. Với mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Thái Nguyên trở thành “tỉnh không ma túy”, các giải pháp đang được triển khai theo hướng đồng bộ, liên tục và sát cơ sở. Trong đó, đấu tranh với tội phạm là một mặt trận; quản lý, hỗ trợ người nghiện và người sau cai là nhiệm vụ quan trọng; còn sự chủ động của mỗi người dân là một phần không thể thiếu để hình thành thế trận phòng, chống ma túy từ cộng đồng.
Ủy ban MTTQ xã Yên Trạch tổ chức Chương trình ra mắt mô hình điểm “Khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp, không ma túy”, gắn với bảo đảm an ninh, trật tự, phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội
Một địa bàn không ma túy không chỉ được nhìn từ số vụ án hay số đối tượng bị xử lý, mà còn được cảm nhận từ sự bình yên trong mỗi khu dân cư, sự an toàn của mỗi gia đình và cơ hội để những người từng lầm lỡ trở lại cuộc sống bình thường.
Khi lực lượng chức năng làm tốt vai trò nòng cốt, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc và người dân chủ động tham gia ngay từ cơ sở, ma túy sẽ ngày càng ít “đất sống” trong cộng đồng. Đó cũng là nền tảng để mục tiêu xây dựng Thái Nguyên trở thành “tỉnh không ma túy” vào năm 2030 từng bước trở thành hiện thực.