Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam!

Thưa các bậc lão thành cách mạng, Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, các cựu chiến binh

Thưa các đại biểu, khách quý, các vị khách quốc tế!

Thưa toàn thể đồng bào, các dân tộc anh em tỉnh Thái Nguyên, các tầng lớp Nhân dân cả nước và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài!

Hôm nay, trên vùng đất Việt Bắc giàu truyền thống dân tộc và cách mạng, chúng ta long trọng tổ chức Chương trình kỷ niệm 195 năm ngày Thành lập tỉnh Thái Nguyên và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026. Trong niềm vui lớn, chúng ta thành kính tưởng nhớ các thế hệ đã khai mở, gìn giữ và dựng xây, phát triển quê hương đất nước, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và các nhà yêu nước, những chiến sĩ cách mạng, tri ân lớp lớp những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân. Nhìn lại gần hai thế kỷ hành trình của Thái Nguyên là dịp để thế hệ hôm nay xác định trách nhiệm đối với chặng đường phía trước, với cuộc sống của các thế hệ mai sau, với sự trường tồn và phát triển của dân tộc.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi thân ái gửi tới các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo, các bậc lão thành cách mạng, Mẹ Việt Nam Anh hùng, các Anh hùng Lực lượng vũ trang, các cựu chiến binh, các quý vị đại biểu, khách quý quốc tế cùng toàn thể cán bộ, chiến sĩ, đồng bào, đồng chí, Nhân dân cả nước và người Việt Nam ở nước ngoài lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Thưa đồng bào, đồng chí!

Từ dấu tích người tiền sử ở Mái đá Ngườm đến những làng bản, phố xá được bồi đắp qua nhiều thế hệ, Thái Nguyên mang trong mình chiều sâu lịch sử, văn hóa vùng miền Bắc, là phên dậu phía Bắc của kinh thành Thăng Long, vùng đất tươi đẹp này gắn liền với tên tuổi của nhiều anh hùng, danh tướng và bao thế hệ kiên cường bảo vệ non sông, tinh thần quật cường tiếp nối trong cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917 do Trịnh Văn Cấn và Lương Ngọc Quyến lãnh đạo.

Ngày 4 tháng 11 năm 1831, dưới triều vua Minh Mạng, trấn Thái Nguyên được đổi thành tỉnh, gồm hai phủ Phú Bình và Thông Hóa, bao gồm cả vùng đất Bắc Kạn sau này. Mốc son ấy đã xác lập đơn vị hành chính cấp tỉnh trên một vùng đất có lịch sử lâu đời. Qua những lần chia tách, hợp nhất, tình đoàn kết giữa đồng bào các dân tộc và sự gắn bó giữa các vùng đất vẫn được giữ gìn, trở thành nền tảng cho sự phát triển hôm nay.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn cùng các địa bàn Việt Bắc đã che chở Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ, trở thành vùng đất cách mạng, Thủ đô kháng chiến, góp phần làm nên thắng lợi Điện Biên Phủ.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thái Nguyên vừa sản xuất, vừa chiến đấu, chi viện cho tiền tuyến. Sự hy sinh của 60 thanh niên xung phong Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái đêm 24/12/1972 mãi nhắc chúng ta về cái giá của hòa bình, về trách nhiệm đối với đất nước. Thái Nguyên còn là hậu phương vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, biên cương phía Bắc của Tổ quốc.

Thưa đồng bào, đồng chí!

Ngày 1 tháng 7 năm 2025, Thái Nguyên và Bắc Kạn hợp nhất, mở ra không gian phát triển mới trên nền tảng gắn bó lịch sử, sự đoàn kết của các dân tộc anh em trên vùng đất Việt Bắc. Năng lực công nghiệp, đô thị, văn hóa, giáo dục và y tế có điều kiện kết nối với tiềm năng rừng, hồ, nông nghiệp đặc sản và di sản văn hóa. Giá trị của sự hợp nhất được khẳng định bằng khả năng bổ sung thế mạnh cho nhau, để những vùng còn khó khăn cũng có thêm cơ hội phát triển.

Đồng bào các dân tộc anh em của Thái Nguyên luôn ghi nhớ lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lần Bác về thăm ngày 01 tháng 01 năm 1964: “Tỉnh ta có nhiều điều kiện rất thuận lợi và toàn thể đồng bào và cán bộ phải ra sức làm cho Thái Nguyên trở nên một trong những tỉnh giàu có, phồn vinh nhất của miền Bắc nước ta”.

Hơn sáu thập niên qua, lời căn dặn ấy đã thôi thúc các thế hệ vượt khó, lao động và sáng tạo để xây dựng quê hương. Từ nền tảng công nghiệp gang thép, cơ khí, Thái Nguyên đã phát triển mạnh về công nghiệp điện tử, thu hút các tập đoàn quốc tế, từng bước tham gia sâu hơn, gắn kết hơn vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Đại học Thái Nguyên cùng các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và y tế đã tạo nên lợi thế quan trọng của vùng. Nông nghiệp hàng hóa, kinh tế rừng và du lịch mở thêm sinh kế cho đồng bào; đời sống Nhân dân được cải thiện.

Những đổi thay sâu sắc trong đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân miền Bắc là công sức của Đảng, Nhà nước, của đồng bào các dân tộc, đội ngũ cán bộ, công nhân, nông dân, trí thức và cộng đồng doanh nghiệp qua nhiều thời kỳ.

Huân chương Lao động hạng Nhất được trao tặng hôm nay là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với những đóng góp, thành tích trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương, chúc mừng những thành tựu của tỉnh Thái Nguyên.

Thưa các quý vị đại biểu, thưa toàn thể đồng bào, đồng chí!

Từ dấu mốc 195 năm, chúng ta hướng tới kỷ niệm 200 năm thành lập tỉnh vào năm 2031 và xa hơn, cùng cả nước thực hiện khát vọng phát triển đến năm 2045. Những quyết định hôm nay về đất đai, hạ tầng, giáo dục và môi trường sẽ định hình cuộc sống của nhiều thế hệ con cháu mai sau.

Thái Nguyên cần chuẩn bị nền tảng để tiếp tục phát triển khi lợi thế lao động giá rẻ suy giảm, công nghệ thay đổi và yêu cầu về môi trường ngày càng cao. Khát vọng trở thành tỉnh phát triển có thu nhập cao trước năm 2045 phải được xây dựng trên năng suất lao động, trình độ khoa học, công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo và chất lượng sống của Nhân dân. Với tinh thần đó, tôi đề nghị Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh tập trung vào 5 nhiệm vụ:

Thứ nhất, xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực lãnh đạo sự phát triển dài hạn, củng cố niềm tin bằng chất lượng phục vụ Nhân dân.

Toàn tỉnh phải tạo ra sự thống nhất trong hành động, khắc phục tư duy cục bộ địa phương, địa bàn cũ; phân bổ nguồn lực theo nhu cầu và hiệu quả chung; vận hành thông suốt chính quyền địa phương hai cấp, tăng năng lực cho cấp xã, nhất là vùng cao, bảo đảm người dân được giải quyết công việc thuận tiện.

Phân cấp phải gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Đánh giá cán bộ bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ; bảo vệ người làm đúng, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; xử lý tình trạng né tránh, đùn đẩy. Các mục tiêu dài hạn cần được cụ thể hóa thành công việc từng năm, có người chịu trách nhiệm và được Nhân dân giám sát.

Thứ hai, nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp, lấy khoa học, công nghệ và con người làm nền tảng.

Cùng với thu hút đầu tư có chất lượng, phải hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp địa phương nâng cao trình độ khoa học, kỹ thuật, đáp ứng tiêu chuẩn và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Hợp tác với các tập đoàn quốc tế cần mở thêm cơ hội đào tạo kỹ sư, phát triển nhà cung ứng và nghiên cứu tại địa phương. Phát huy Đại học Thái Nguyên, gắn đào tạo và nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp, tạo điều kiện để người tài lập nghiệp, gắn bó lâu dài.

Thành công của công nghiệp phải thể hiện ở năng suất, thu nhập của người lao động và năng lực công nghệ được tích lũy qua từng năm. Đồng thời, phát triển kinh tế tư nhân, tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa lớn lên, giảm rủi ro lệ thuộc vào một vài doanh nghiệp hoặc sản phẩm chủ lực.

Thứ ba, tổ chức không gian phát triển thống nhất, hài hòa giữa công nghiệp, đô thị và sinh thái.

Đầu tư hạ tầng phải giúp kết nối vùng sản xuất, cơ sở đào tạo với thị trường, đồng thời phải đưa dịch vụ thiết yếu đến gần người dân vùng xa. Lựa chọn công trình theo hiệu quả sử dụng và khả năng tạo động lực, khắc phục đầu tư dàn trải. Quy hoạch đô thị, khu công nghiệp phải tính đủ nhu cầu năng lượng, nhà ở, xử lý rác thải và khả năng thoát lũ.

Bảo vệ rừng đầu nguồn, lưu vực sông Cầu, hệ sinh thái hồ Ba Bể và hồ Núi Cốc là trách nhiệm đối với cả địa phương và cả vùng hạ du. Cần dành không gian trữ nước, chủ động phòng ngập, phòng ngừa lũ lụt, sạt lở, kiểm soát khai thác khoáng sản và phục hồi môi trường. Những tài sản tự nhiên đã hình thành qua hàng nghìn năm phải được gìn giữ trong mọi quyết định phát triển.

Thứ tư, giữ gìn văn hóa, nâng tầm giá trị trà Thái Nguyên và sức lan tỏa của Festival.

Trong đời sống người Việt, chén trà gắn với lòng hiếu khách và thân tình. Trong mỗi sản phẩm trà là tri thức, là sự tinh tế và công lao của người làm chè. Những di sản, tri thức trồng và chế biến chè Tân Cương cùng với những vùng chè đặc sắc của tỉnh cần được gìn giữ bằng việc truyền nghề, bảo vệ cảnh quan và tạo sinh kế tốt cho người dân.

Danh xưng “Thái Nguyên đệ nhất danh trà” là niềm tự hào, cũng đặt ra trách nhiệm gìn giữ uy tín của vùng chè. Uy tín ấy phải được bảo đảm bằng chất lượng ổn định, nguồn gốc minh bạch, sản phẩm an toàn và sự tin cậy trên thị trường.

Tỉnh cần hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ gia đình ứng dụng khoa học từ vùng nguyên liệu đến chế biến; bảo vệ, chỉ dẫn địa lý, ngăn chặn giả mạo xuất xứ; phát triển sản phẩm mới phù hợp với thị hiếu nhưng giữ được phẩm chất đặc trưng.

Festival là dịp để người trồng chè, nghệ nhân, doanh nghiệp và bạn bè quốc tế gặp gỡ, chia sẻ tri thức, mở rộng hợp tác. Tôi mong những cuộc gặp gỡ tại đây sẽ được tiếp nối bằng hợp đồng tiêu thụ, chương trình hợp tác, những tuyến du lịch hoạt động quanh năm, kết nối vùng chè với ATK, hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể. Hãy đưa trà Việt đến với đông đảo công chúng, nhất là thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế, bằng những trải nghiệm chân thực. Tổ chức Festival phải văn minh, tiết kiệm, thân thiện với môi trường, để người dân được tham gia và hưởng lợi. Sức lan tỏa của lễ hội cần được đo bằng uy tín thương hiệu, thị trường được mở rộng và thu nhập tốt hơn của người dân làm chè sau mỗi kỳ tổ chức.

Thứ năm, tạo cơ hội phát triển cho mọi người dân, bồi đắp sức mạnh đoàn kết các dân tộc.

Tăng trưởng công nghiệp phải đi cùng với nhà ở, trường học, y tế và môi trường sống cho công nhân. Phát triển vùng cao phải bắt đầu từ khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, học nghề và việc làm; ưu tiên trẻ em vùng khó khăn được học đầy đủ, được đào tạo nghề và trang bị kỹ thuật cần thiết.

Đồng bào giữ rừng, giữ gìn di sản cần có sinh kế ổn định và được hưởng lợi xứng đáng từ những giá trị mình bảo vệ. Quan tâm đến người có công, người yếu thế, không để ai bị bỏ lại phía sau. Giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Các bộ, ngành Trung ương cần phối hợp tháo gỡ những vướng mắc vượt thẩm quyền, hỗ trợ tỉnh thực hiện các nhiệm vụ phát triển vùng. Sự phồn thịnh của Thái Nguyên phải được thể hiện trong đời sống của đồng bào cả vùng đô thị, vùng cao và vùng căn cứ cách mạng.

Thưa các vị đại biểu, thưa đồng bào, đồng chí!

5 năm nữa, Thái Nguyên sẽ bước vào dấu mốc 200 năm thành lập tỉnh. Hướng tới dấu mốc này, Thái Nguyên cần phấn đấu là địa phương có hạ tầng đồng bộ, quản trị hiện đại và chất lượng sống ngày càng tăng cao.

Tôi mong các thế hệ hôm nay tiếp nối xứng đáng công sức của cha ông, để thế hệ mai sau được thừa hưởng nền kinh tế có năng lực sáng tạo, những cánh rừng và nguồn nước được gìn giữ, một đời sống văn hóa giàu bản sắc; có cơ hội vươn lên bằng tài năng, lao động và sự nỗ lực của chính mình.

Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống cách mạng, ý chí tự lực, tự cường, sức mạnh đoàn kết của đồng bào các dân tộc, Thái Nguyên sẽ thực hiện tốt lời căn dặn của Bác Hồ, đóng góp ngày càng lớn vào sự nghiệp phát triển đất nước.

Xin chúc những người làm trà một mùa hội nhiều niềm vui, thêm bạn hàng và thêm cơ hội. Chúc các vị khách quốc tế mang theo những tình cảm đẹp về vùng đất, con người Thái Nguyên và văn hóa Việt Nam. Chúc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 thành công tốt đẹp.

Chúc quý vị đại biểu, khách quý cùng toàn thể đồng bào, đồng chí sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn!