Ga Lưu Xá (TP. Thái Nguyên) đã trở thành một địa danh huyền thoại, là nơi đã viết nên bản hùng ca bất tử của 60 liệt sĩ thanh niên xung phong (TNXP) Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái anh hùng - Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng để các thế hệ trở về tri ân.
Cách đây 52 năm, vào đêm Noel (24/12/1972), tại xóm Xuân Quang, xã Gia Sàng (nay là phường Gia Sàng) TP. Thái Nguyên, bom đạn đế quốc Mỹ đã cướp đi sinh mạng của nhiều người dân, trong đó có 60 TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái đang làm nhiệm vụ giải tỏa hàng hóa chi viện cho chiến trường miền Nam. Đây là một trong những tổn thất to lớn nhất của lực lượng TNXP trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ.
Năm 2009, địa điểm hy sinh của 60 TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái (phường Gia Sàng, TP. Thái Nguyên) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp Bằng công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Năm 2018, Di tích đã được tỉnh Thái Nguyên trùng tu, tôn tạo, mở rộng diện tích với khuôn viên rộng 4,75 ha và được khánh thành vào ngày 21/12/2018
Thần vị phụng thờ 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái trong Nhà tưởng niệm của Khu Di tích 915 (37 liệt sĩ quê Bắc Kạn, 17 liệt sĩ quê Thái Nguyên, 4 liệt sĩ quê Thái Bình và 2 liệt sĩ quê Lạng Sơn). Trong 60 liệt sĩ, có 2 liệt sĩ trẻ nhất hy sinh khi mới 16 tuổi
Trầu cau, nhang trầm lan tỏa hàng ngày của các đoàn và Nhân dân cả nước kính lễ để bày tỏ lòng biết ơn vô hạn trước sự hy sinh anh dũng của 60 liệt sĩ TNXP trong đêm Noel (24/12/1972)
Tại không gian trưng bày trên 300 tài liệu, hiện vật, hình ảnh TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái, các khung ảnh của 60 liệt sĩ được treo trang nghiêm. (Trong ảnh: 28 liệt sĩ TNXP có ảnh, trong đó 2 liệt sĩ có ảnh thật và 26 liệt sĩ là ảnh truyền thần)
32 khung ảnh chỉ có họ tên, năm sinh - năm mất của 32 liệt sĩ TNXP bởi tuổi xanh chưa kịp chụp một tấm ảnh
Sau trái bom oan nghiệt từ máy bay B52 của đế quốc Mỹ ném trúng căn hầm trú ẩn của Đại đội 915 đã cướp đi sinh mạng của 59 cán bộ, đội viên Đại đội 915 và 1 Đội phó Đội TNXP 91; chỉ còn 7 TNXP sống sót. Hiện tại, có 6 TNXP đang sống tại tỉnh Bắc Kạn (1 TNXP đã mất năm 2023)
Mảnh vỏ bom - chứng tích tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ để lại trên mảnh đất Thái Nguyên
Tính từ năm 2019 đến tháng 12 năm 2024, Khu Di tích 915 đã đón trên 5.340 đoàn với gần 600.000 lượt khách đến dâng hương, thăm quan
“Sống bám cầu đường, chết kiên cường dũng cảm; cầu đường địch phá, ta sửa ta đi” - Câu khẩu hiệu quen thuộc của lực lượng TNXP
Chiếc xe đạp mang biển số 4259 là kỷ vật để lại của liệt sĩ Lưu Xuân Thanh, Tiểu đội trưởng Đại đội 915. Đây là chiếc xe gắn bó với anh trong suốt thời gian tham gia TNXP với công tác thông tin, liên lạc
Kỷ vật đựng quân tư trang, vật dụng cá nhân và những lá thư gửi về thăm gia đình của liệt sĩ Nguyễn Thế Cường, Đội phó Đội TNXP 91 Bắc Thái, người chỉ huy Đại đội 915 trong đêm Noel 1972
Chiếc áo rét của TNXP Bùi Thị Loan (hiện đang sinh sống tại Bắc Kạn). Đây là chiếc áo được ông Hoàng Mạnh Thạch (lái xe vận tải phục vụ chiến trường đi qua nơi cô Loan và các cán bộ, đội viên làm việc) tặng cho cô Loan, với lời hẹn ước ngày chiến thắng trở về hai người sẽ nên duyên vợ chồng
Chiếc nồi quân dụng hàng ngày được các TNXP Đại đội 915 sử dụng để đun nước, nấu cơm
Đầu máy xe lửa 1037 - hiện vật được trưng bày tại Khu Di tích 915. Đây là một trong những đầu máy xe lửa được Xí nghiệp Vận tải đường sắt và Công ty Gang Thép Thái Nguyên vận chuyển hàng hóa trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Hoa và cây xanh hàng ngày được Ban Quản lý Khu Di tích 915 chăm sóc cẩn thận, tỉ mỉ để bốn mùa đều xanh lá, nở hoa
Trong 60 liệt sĩ TNXP (37 liệt sĩ là nữ, 23 liệt sĩ là nam), có 8 liệt sĩ nam đã có gia đình. Do đó, xung quanh khuôn viên của Khu Di tích 915 chủ yếu được trồng một loài hoa màu trắng mang tên Én bạc
Tại khuôn viên Di tích 915, Ban Quản lý đã trồng 1 cây bồ kết. Dưới tán cây, chúng ta cảm nhận dường như hương bồ kết dịu dàng, vương vấn trên mái tóc của các chị TNXP, như lời tri ân, lời tưởng nhớ thành kính hướng về các chị - những người đã dệt nên bản hùng ca bất tử của dân tộc
“Mỗi lần được thay mặt các đoàn khách, đứng trước anh linh 60 Anh hùng liệt sĩ TNXP đọc lời tri ân và kính viếng là niềm vinh dự và tự hào. Bởi đó là mỗi lần được kể, được lan tỏa cho du khách thập phương nghe câu chuyện về Đại đội 915 anh hùng, như một khúc tráng ca bất tử” - anh Nguyễn Tiến Hoàng, cán bộ Ban Quản lý Khu Di tích 915 chia sẻ
Với tinh thần nhiệt huyết cùng lời kể truyền cảm, hướng dẫn viên Lê Hồng đã mang đến cho du khách những rung cảm sâu sắc, những ký ức đau thương, những chiến công và cả sự hy sinh quả cảm của 60 liệt sĩ TNXP. Chiến công của 60 cán bộ, đội viên TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái đã, đang và sẽ tiếp tục được lan tỏa đến đông đảo du khách khắp mọi miền đất nước tìm về địa chỉ đỏ để tri ân