Các sản phẩm OCOP Thái Nguyên ngày càng được nhiều khách hàng ưa chuộng qua các kênh tiêu thụ

Từ sản phẩm quen thuộc đến cách thưởng thức mới

Với người Thái Nguyên, trà không chỉ là sản phẩm nông nghiệp mà còn là nét văn hóa, câu chuyện của vùng đất và những người gắn bó với cây chè qua nhiều thế hệ. Nhưng thị trường đang đặt ra những yêu cầu mới, nhất là khi người tiêu dùng trẻ ngày càng quan tâm đến sự tiện lợi, nhanh chóng và phù hợp với nhịp sống hiện đại.

Nắm bắt xu hướng đó, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bắc Thái đã tìm hướng đi mới từ chính sản phẩm quen thuộc - trà ủ lạnh (Cold Brew). Thay vì pha trà bằng nước nóng như cách truyền thống, trà được ủ bằng nước mát hoặc nước lạnh trong khoảng 4 - 12 giờ. Cách làm này tạo ra một phương thức thưởng trà mới, nhẹ nhàng, tiện lợi, phù hợp với nhu cầu sử dụng hằng ngày.

Em Hoàng Thị Thanh Hương, phường Gia Sàng chia sẻ: Em rất thích uống trà, nhưng công việc và cuộc sống hàng ngày không cho phép có nhiều thời gian để thưởng thức trà theo cách pha truyền thống. Từ ngày biết đến trà ủ lạnh, em rất yêu thích và thường xuyên sử dụng. Sản phẩm tiện lợi mà vẫn giữ được vị trà như cách pha truyền thống.”

Chị Dương Thị Thơm, Giám đốc HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bắc Thái giới thiệu sản phẩm trà ủ lạnh BTC

Đằng sau một sản phẩm mới là cả quá trình thử nghiệm, điều chỉnh để tìm được công thức phù hợp. Với HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Bắc Thái, câu chuyện trà ủ lạnh cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: Không thay thế giá trị truyền thống mà tìm cách đưa giá trị ấy vào một cách thưởng thức mới.

Chị Dương Thị Thơm, Giám đốc HTX chia sẻ: Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, tôi nhận thấy nhiều bạn trẻ yêu thích trà truyền thống, nhưng không có thời gian thưởng trà theo cách pha truyền thống. Từ trăn trở đó, tôi nhiều lần tìm hiểu và thử nghiệm dòng trà Cowl Brew. Đây không phải là phương pháp mới, song để áp dụng với nguyên liệu trà trung du truyền thống của Thái Nguyên mà vẫn giữ được hương vị như khi pha nóng đòi hỏi nhiều yếu tố. Tôi đã phải thử nghiệm nhiều lần, có những lứa trà phải hủy bỏ do không đảm bảo hương vị. Khi sản phẩm thật sự chất lượng và đưa ra thị trường, những phản hồi từ khách hành chính là lời giải cho sự thành công của trà ủ lạnh Bắc Thái.

Công nghệ giúp sản phẩm truyền thống đi xa

Nếu trà ủ lạnh là câu chuyện về đổi mới cách thưởng thức, thì bánh gio của HTX Bánh gio Bắc Kạn lại cho thấy một hướng đi khác, đó là ứng dụng công nghệ để giải bài toán bảo quản, từ đó mở rộng thị trường. Bánh gio là món ăn dân dã gắn với văn hóa ẩm thực của đồng bào Tày. Từ những chiếc bánh chủ yếu xuất hiện trong các dịp lễ, Tết, sản phẩm đã được HTX đầu tư, hoàn thiện quy trình và từng bước đưa ra thị trường rộng hơn.

Chị Lộc Thị Chanh, Giám đốc HTX cho biết: Những người con dân tộc Tày đã lớn lên từ những chiếc bánh dân dã, mộc mạc, mang đậm hương vị núi rừng. Nhưng do sản phẩm làm thủ công, từ nguyên liệu tự nhiên nên thời gian sử dụng, bảo quản rất ngắn. Để một món bánh truyền thống có thể đi xa, không chỉ cần giữ được hương vị mà còn phải giải quyết bài toán về thời gian bảo quản, điều kiện vận chuyển và chất lượng sản phẩm.

Chị Lộc Thị Chanh, Giám đốc HTX Bánh gio Bắc Kạn hướng dẫn du khách trải nghiệm làm bánh gio truyền thống

Từ tình yêu với sản phẩm quê hương và sức sáng tạo của tuổi trẻ, chị Lộc Thị Chanh mạnh dạn đầu tư máy móc, ứng dụng công nghệ vào khâu bảo quản, đồng thời đổi mới quy trình sản xuất. Nhờ đó, sản phẩm có thể tiếp cận những thị trường xa hơn mà vẫn giữ được hương vị đặc trưng.

Bà Lưu Thanh Hải, phường Phan Đình Phùng chia sẻ: “Trước đây gia đình và bạn bè tôi đều rất thích bánh gio truyền thống nhưng không thể gửi đi xa. Từ khi biết sản phẩm của HTX Bánh gio Bắc Kạn được bảo quản bằng công nghệ hiện đại, có thể vận chuyển xa, tôi thường xuyên đặt hàng để gửi cho người thân ở các tỉnh khác. Tôi hy vọng ngày càng có nhiều sản phẩm nông sản truyền thống được ứng dụng công nghệ vào chế biến, bảo quản nhưng vẫn giữ được hương vị vốn có.”

Làm mới sản phẩm OCOP không nhất thiết phải bắt đầu từ một sản phẩm hoàn toàn mới. Quan trọng hơn là thay đổi cách tiếp cận thị trường - từ tư duy “mình có gì thì bán nấy” sang chủ động tìm hiểu người tiêu dùng cần gì, sản phẩm có thể thay đổi như thế nào để đáp ứng nhu cầu mà vẫn giữ được giá trị cốt lõi. Đây cũng là yêu cầu ngày càng rõ trong phát triển sản phẩm OCOP.

Thực tế tại Thái Nguyên cho thấy, các chủ thể OCOP ngày càng quan tâm hơn đến chất lượng, mẫu mã, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường. Những sản phẩm truyền thống vì thế không còn bó hẹp trong không gian làng nghề hay thị trường địa phương mà từng bước được đưa đến các hội chợ, kênh phân phối hiện đại và những thị trường xa hơn.

Những sản phẩm OCOP truyền thống với cách làm mới đã được giới thiệu tại các hội chợ lớn tầm quốc gia (Ảnh: Sản phẩm Bánh gio của HTX Bánh gio Bắc Kạn tham gia Hội chợ Mùa Xuân năm 2026)

Từ câu chuyện của từng HTX, có thể thấy để một sản phẩm OCOP đi xa, chất lượng là nền tảng, bản sắc là giá trị cốt lõi, công nghệ là công cụ và sáng tạo là động lực. Nhưng trên hết, đổi mới phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường.

Bởi người tiêu dùng hôm nay không chỉ quan tâm sản phẩm ngon hay đẹp, mà còn chú trọng nguồn gốc, chất lượng, sự tiện lợi, câu chuyện phía sau và những giá trị văn hóa được gửi gắm trong sản phẩm. Vì thế, giữ hồn cốt truyền thống nhưng không ngừng đổi mới cách tiếp cận đang trở thành hướng đi để những giá trị bản địa vừa được bảo tồn, vừa tạo thêm giá trị kinh tế. Làm mới sản phẩm OCOP từ sức sáng tạo cũng là mở thêm cơ hội để những giá trị được sinh ra từ mỗi vùng quê vươn xa.