Chuỗi sự kiện thúc đẩy phát triển thương mại điện tử (TMĐT) khu vực phía Bắc do Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức từ ngày 22 đến ngày 24/4 đã khép lại với nhiều dấu ấn rõ nét. Điều đáng nói không nằm ở quy mô hay số lượng hoạt động, mà ở hiệu quả thực chất và sức lan tỏa tới cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã, tiểu thương. Những kết quả đạt được cho thấy TMĐT đang từng bước trở thành kênh phân phối quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho hàng Việt trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ.
Đại diện Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc ký kết Biên bản ghi nhớ thúc đẩy phát triển thương mại điện tử trước sự chứng kiến của các đại biểu
Việc Bộ Công Thương lựa chọn Thái Nguyên làm điểm tổ chức Chương trình không phải ngẫu nhiên. Bởi Thái Nguyên là một trong những trung tâm công nghiệp, giáo dục - đào tạo, khoa học và công nghệ của khu vực, với hệ thống khu công nghiệp phát triển, sự hiện diện của nhiều tập đoàn lớn cùng mạng lưới các trường đại học, viện nghiên cứu. Bên cạnh đó, tỉnh sở hữu nhiều sản phẩm đặc trưng, đặc biệt là chè và các sản phẩm OCOP ngày càng khẳng định thương hiệu. Những yếu tố này tạo nền tảng thuận lợi để phát triển thương mại hiện đại, nhất là TMĐT.
Thực tế những năm qua, Thái Nguyên đã xác định chuyển đổi số, kinh tế số và TMĐT là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Tỉnh ban hành đồng bộ nhiều chương trình, đề án về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng việc thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh. Nhờ đó, Thái Nguyên nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số, với tỷ trọng kinh tế số chiếm gần 30% GRDP. Hoạt động TMĐT tại Thái Nguyên cũng có bước phát triển rõ nét; nhiều sản phẩm chủ lực, OCOP đã được đưa lên các sàn TMĐT, góp phần mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và từng bước tham gia chuỗi cung ứng trong nước, quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Chương trình thúc đẩy phát triển TMĐT khu vực phía Bắc được tổ chức tại Thái Nguyên đã phát huy vai trò như một “cầu nối”, tạo không gian để các chủ thể trên địa bàn cùng tham gia vào hệ sinh thái TMĐT.
Phiên megalive quảng bá sản phẩm đặc sản của các địa phương phía Bắc
Với thông điệp xuyên suốt “Sáng tạo - Kết nối - Lan tỏa giá trị hàng Việt”, Chương trình tập trung vào các nội dung: Phổ biến chính sách, đào tạo kỹ năng, hỗ trợ chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm địa phương và tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái TMĐT. Nhiều hoạt động thiết thực đã được tổ chức như: Khảo sát, hướng dẫn tiểu thương chuyển đổi số tại chợ; tập huấn cho ban quản lý chợ, hộ kinh doanh; các tọa đàm, chuyên đề về giải pháp phát triển TMĐT khu vực phía Bắc, thúc đẩy tiêu thụ hàng Việt qua TMĐT; chuyên đề “Tinh hoa trà Việt vươn xa qua TMĐT”… Điểm nhấn là các phiên livestream quảng bá sản phẩm địa phương, trong đó có megalive với hình thức trực quan, tương tác cao.
Khách hàng tìm hiểu sản phẩm tại không gian trưng bày sản phẩm đặc trưng của các tỉnh khu vực phía Bắc
Sau 3 ngày tổ chức, Chương trình đã đạt những con số ấn tượng: Hơn 200 sản phẩm được trưng bày, quảng bá; 35 gian hàng giới thiệu đặc sản vùng miền và các mô hình công nghệ số hỗ trợ doanh nghiệp. Đáng chú ý, 5 phiên livestream và megalive đã ghi nhận hơn 21 triệu lượt tiếp cận, khoảng 476.000 lượt xem và hơn 1.700 đơn hàng trên phạm vi cả nước. Đây không chỉ là kết quả về mặt truyền thông, mà còn phản ánh khả năng chuyển đổi từ “xem” sang “mua” - một yếu tố cốt lõi của TMĐT.
Ở góc nhìn của doanh nghiệp, hợp tác xã, hiệu quả này được cảm nhận rất rõ. Bà Nguyễn Thị Lê, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Dược liệu Bắc Hà (phường Bắc Kạn) cho biết, tham gia Chương trình là cơ hội để đơn vị tiếp cận các nền tảng TMĐT, học hỏi kinh nghiệm và mở rộng kết nối đối tác. TMĐT cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Đây là động lực để chúng tôi tiếp tục hoàn thiện sản phẩm.
Còn bà Nguyễn Thị Điệp, Giám đốc Hợp tác xã Trà Nguyên Long (xã Tân Cương) cho biết, việc kết hợp trưng bày trực tiếp với quảng bá trên nền tảng số đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Nếu trước đây hợp tác xã chủ yếu tiêu thụ qua kênh truyền thống, thì nay có thể tiếp cận khách hàng trên phạm vi cả nước chỉ trong thời gian ngắn. "Các phiên livestream giúp chúng tôi giới thiệu sản phẩm một cách trực quan, minh bạch, từ đó tạo niềm tin với người tiêu dùng. Lượng khách hàng mới tăng lên rõ rệt sau mỗi phiên live” - bà Điệp chia sẻ.
Tập huấn TMĐT cho các hộ kinh doanh và tiểu thương tại các chợ
Không dừng lại ở hoạt động xúc tiến thương mại, Chương trình còn phản ánh rõ những chuyển biến trong khu vực chợ truyền thống. Thông qua hoạt động khảo sát tại các chợ lớn như chợ Thái, chợ Đồng Quang, chợ Ba Hàng ghi nhận 98% tiểu thương đã sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt; 100% cho biết doanh số có xu hướng giảm do sự thay đổi hành vi tiêu dùng sang mua sắm trực tuyến; 65% có nhu cầu tham gia đào tạo để ứng dụng TMĐT. Điều này cho thấy, TMĐT đã tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh hằng ngày của tiểu thương. Sự thay đổi hành vi tiêu dùng buộc các chủ thể phải thích ứng, chuyển đổi nếu không muốn bị bỏ lại phía sau. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để các cơ quan quản lý xây dựng chính sách và giải pháp hỗ trợ phù hợp, giúp quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả hơn.
Đánh giá về kết quả Chương trình, đồng chí Lê Hồng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho rằng, chuỗi sự kiện đã hoàn thành các nội dung theo kế hoạch và tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực. Quan trọng hơn cả là Chương trình đã góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số và mở ra cách tiếp cận mới trong phát triển TMĐT tại địa phương.
Từ thành công đó, đồng chí Lê Hồng Oanh cho biết, trong thời gian tới, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương thúc đẩy liên kết phát triển TMĐT gắn với đặc thù từng vùng; hình thành mạng lưới tiêu thụ sản phẩm theo quy mô khu vực; đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực số, đặc biệt là kỹ năng ứng dụng công nghệ và livestream. Đồng thời, chú trọng phát triển hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ, tăng cường kết nối với các doanh nghiệp công nghệ, thanh toán và logistics nhằm xây dựng hệ sinh thái TMĐT đồng bộ. Đáng chú ý, các giải pháp này sẽ ưu tiên triển khai tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi còn nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Đây cũng là hướng đi nhằm bảo đảm sự phát triển cân bằng, bền vững của TMĐT trên phạm vi cả nước.
Phiên megalive quảng bá sản phẩm trà của Thái Nguyên và các tỉnh tại Hợp tác xã Chè Hảo Đạt (xã Tân Cương)
Có thể thấy, chuỗi sự kiện tại Thái Nguyên đã góp phần phác họa rõ hơn vai trò của TMĐT trong bức tranh kinh tế hiện nay. TMĐT không chỉ là kênh bán hàng, mà còn là công cụ nâng cao giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường.
Từ những kết quả đạt được, có cơ sở để kỳ vọng rằng TMĐT sẽ tiếp tục là “cầu nối” đưa sản phẩm địa phương vươn xa, lan tỏa giá trị hàng Việt một cách bền vững trong kỷ nguyên số.