Một góc trung tâm tỉnh Thái Nguyên

Nền tảng lịch sử tạo đà phát triển

Với bề dày lịch sử hàng trăm năm, Thái Nguyên mang những dấu ấn riêng về văn hóa, đời sống và kinh tế của các dân tộc cùng chung sống, xây dựng và phát triển vùng đất này.

Lịch sử 195 năm của tỉnh Thái Nguyên là hành trình của sự bền bỉ, kiên cường, đoàn kết và khát vọng vươn lên. Trên mảnh đất giàu truyền thống này, các thế hệ người dân đã cùng nhau vượt qua khó khăn, thử thách, đóng góp sức người, sức của cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Dù trải qua những thay đổi về địa giới, tổ chức hành chính và tên gọi, những giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống cách mạng được hun đúc qua các thời kỳ vẫn là nguồn lực tinh thần quan trọng, tạo nền tảng để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh tiếp tục vững bước trên con đường phát triển.

Trong dòng chảy ấy, Thái Nguyên hôm nay đang đứng trước một bước chuyển có ý nghĩa đặc biệt. Việc hợp nhất tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn không chỉ mở rộng địa giới hành chính mà còn tạo ra không gian phát triển mới, gia tăng tiềm năng, lợi thế và khả năng kết nối giữa các vùng.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều biến động, Thái Nguyên tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và tạo ra những chuyển biến tích cực. Kết quả phát triển kinh tế - xã hội là minh chứng rõ nét cho sức bật của nền kinh tế địa phương.

Những năm gần đây, Thái Nguyên từng bước khẳng định vai trò là một trong những trung tâm công nghiệp quan trọng của cả nước và là động lực phát triển của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Quy mô sản xuất công nghiệp đạt trên 1 triệu tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu duy trì ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm, thu ngân sách và huy động nguồn lực đầu tư tiếp tục được đẩy mạnh. Cùng với đó, kinh tế số, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo từng bước trở thành những lợi thế mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Những kết quả đó cho thấy Thái Nguyên không chỉ phát huy hiệu quả lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng và thu hút đầu tư, mà còn từng bước khẳng định vai trò trong mạng lưới sản xuất, xuất khẩu và liên kết kinh tế của đất nước.

Công nghiệp là động lực dẫn dắt tăng trưởng kinh tế Thái Nguyên

Đáng chú ý, tăng trưởng kinh tế quý III/2026 đạt 13,96%, đứng thứ hai cả nước, đưa tốc độ tăng trưởng 9 tháng lên 11,24%. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước đạt gần 60 nghìn tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ. Những con số này không chỉ phản ánh nhịp độ tăng trưởng cao mà còn cho thấy sự vận động tích cực của các nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và hoạt động kinh doanh trên địa bàn.

Trong giai đoạn hiện nay, thước đo năng lực phát triển của địa phương là khả năng chuyển hóa lợi thế thành giá trị gia tăng, nâng cao năng suất lao động, phát triển doanh nghiệp trong nước, tăng mức độ tham gia của doanh nghiệp địa phương vào chuỗi cung ứng và tạo ra những việc làm có chất lượng. Bởi vậy, cùng với việc tiếp tục thu hút các dự án quy mô lớn, tỉnh chú trọng hơn đến chất lượng dòng vốn đầu tư, mức độ lan tỏa công nghệ, hiệu quả sử dụng đất và tài nguyên, khả năng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước. Phát triển công nghiệp cần gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sử dụng năng lượng hiệu quả và bảo vệ môi trường, qua đó từng bước nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, tạo nền tảng cho tăng trưởng ổn định và bền vững hơn.

Các sản phẩm nông nghiệp, trong đó cây chè và văn hóa trà tiếp tục là một lợi thế đặc trưng, gắn với thương hiệu Thái Nguyên trên thị trường trong nước và quốc tế

Phát triển kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi thành quả tăng trưởng được chuyển hóa thành chất lượng sống tốt hơn cho người dân. Đây vừa là mục tiêu, vừa là thước đo hiệu quả của quá trình phát triển. Những năm qua, cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, tỉnh luôn quan tâm đến giáo dục, y tế, giảm nghèo, giải quyết việc làm, chăm lo người có công và các đối tượng yếu thế. Hạ tầng nông thôn, trường học, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa từng bước được đầu tư, tạo điều kiện để người dân tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ thiết yếu.

Trong không gian phát triển mới, yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận cơ hội càng trở nên quan trọng. Tốc độ phát triển giữa các địa bàn có thể khác nhau, nhưng mọi người dân cần được hưởng lợi từ những thành quả chung thông qua cơ hội việc làm, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, hạ tầng và các chính sách an sinh phù hợp. Đặc biệt, tỉnh chú trọng chăm lo cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; phát huy vai trò chủ thể của người dân trong phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và xây dựng cộng đồng bền vững. Thái Nguyên là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai Đề án bảo hiểm y tế toàn dân.

Cùng với đó, phát triển nhanh phải đi đôi với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong quá trình mở rộng công nghiệp, đô thị và hạ tầng, tỉnh cần kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ ô nhiễm, nâng cao chất lượng quy hoạch và bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với gìn giữ cảnh quan, hệ sinh thái. Đây là điều kiện để Thái Nguyên không chỉ tăng trưởng cao trong ngắn hạn mà còn duy trì sức hấp dẫn và chất lượng sống trong dài hạn.

Giao thông Thái Nguyên được đầu tư tạo đà thúc đẩy phát triển các lĩnh vực

Khơi dậy khát vọng phát triển

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Thái Nguyên đứng trước những cơ hội lớn nhưng cũng đối diện không ít thách thức. Quy mô kinh tế mở rộng đòi hỏi năng lực quản trị cao hơn; yêu cầu tăng trưởng nhanh đặt ra áp lực về hạ tầng, nguồn nhân lực, môi trường và chất lượng đầu tư. Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi sự đổi mới thực chất trong phương thức lãnh đạo, quản lý và phục vụ Nhân dân.

Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà còn phải tạo dựng nền tảng phát triển có chiều sâu. Tỉnh đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và hạ tầng. Mỗi chủ trương, chính sách được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ rõ ràng, tiến độ cụ thể, trách nhiệm được xác định và kết quả có thể đo lường.

Đồng thời, tỉnh tiếp tục phát huy vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, người lao động và Nhân dân trong thực hiện các mục tiêu phát triển. Doanh nghiệp trở thành lực lượng quan trọng trong đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao năng suất; các cơ sở đào tạo, nghiên cứu cần gắn chặt hơn với nhu cầu thực tiễn; chính quyền các cấp đồng hành, kiến tạo môi trường thuận lợi để các nguồn lực xã hội được khơi thông và phát huy hiệu quả.

Thái Nguyên phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030

Kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh là dịp nhìn lại chặng đường đã qua, trân trọng những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ và xác định rõ hơn trách nhiệm trước tương lai. Trên nền tảng truyền thống lịch sử, tinh thần đoàn kết và những thành tựu đã đạt được, Thái Nguyên đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.

Chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm, nhưng với quyết tâm đổi mới, tư duy phát triển dài hạn và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị cùng Nhân dân, Thái Nguyên có cơ sở để chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành động lực và những thành quả phát triển cụ thể. Phát huy truyền thống, khơi dậy khát vọng, lấy người dân làm trung tâm và chất lượng phát triển làm thước đo, tỉnh hướng tới một tương lai phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng với vị thế và tiềm năng trong giai đoạn mới.