Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên là hạ tầng số quan trọng, tạo điều kiện để các cơ quan, đơn vị khai thác dữ liệu phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành

Dữ liệu trở thành nguồn lực, hạ tầng số là nền tảng

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thái Nguyên xác định dữ liệu là nguồn lực, hạ tầng số là nền tảng; an ninh mạng, an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân là yêu cầu xuyên suốt; còn trí tuệ nhân tạo là một trong những động lực mới cho phát triển.

Trên tinh thần đó, tỉnh tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu, đẩy mạnh số hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin. Mục tiêu là từng bước chuyển phương thức quản lý từ dựa nhiều vào hồ sơ, báo cáo và kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu; sử dụng dữ liệu để hỗ trợ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Đầu năm 2026, Kho Dữ liệu dùng chung và Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) được đưa vào vận hành, tạo thêm nền tảng cho việc tích hợp, phân tích và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành. Cùng với đó, Trung tâm Dữ liệu của tỉnh tiếp tục được duy trì, vận hành theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9250, hiện phục vụ hơn 60 hệ thống thông tin dùng chung của tỉnh và các cơ quan, đơn vị, địa phương.

Công tác kết nối, tích hợp dữ liệu cũng từng bước được mở rộng. Đến nay, 59/125 cơ sở dữ liệu đã được kết nối, tích hợp vào Kho dữ liệu dùng chung, đạt 43%. Kho dữ liệu đã tích lũy hơn 998 GB, tạo cơ sở ban đầu để hình thành nguồn dữ liệu phục vụ phân tích, hỗ trợ ra quyết định và cung cấp các dịch vụ số.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao rà soát nắm tình hình trên không gian mạng

Tuy nhiên, dữ liệu càng được kết nối và khai thác rộng rãi thì yêu cầu bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh mạng càng trở nên quan trọng. Xác định đây là điều kiện để quá trình chuyển đổi số diễn ra an toàn, liên tục và bền vững, Thái Nguyên tập trung rà soát, đánh giá, phân loại và triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn theo cấp độ đối với các hệ thống thông tin. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 1.000 hệ thống thông tin được phê duyệt cấp độ an toàn theo quy định. Mô hình bảo đảm an toàn thông tin 4 lớp tiếp tục được duy trì; các hệ thống thông tin dùng chung được giám sát 24/7. Các giải pháp phòng, chống mã độc, phát hiện và xử lý sự cố được triển khai trên hơn 7.000 máy trạm tại các cơ quan, đơn vị. Qua giám sát, nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin và mã độc được phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời.

Cùng với các giải pháp kỹ thuật, năng lực giám sát, cảnh báo, ứng phó và phục hồi sau sự cố từng bước được nâng lên. Yêu cầu an toàn thông tin được đặt ra từ khâu thiết kế, xây dựng hệ thống, trong suốt quá trình vận hành và cả khi dữ liệu được khai thác, chia sẻ, sử dụng. Qua đó, hạ tầng số và dữ liệu được bảo vệ tốt hơn, tạo nền tảng tin cậy cho hoạt động quản lý nhà nước và các dịch vụ phục vụ người dân, doanh nghiệp trên môi trường số.

Song hành với phát triển hạ tầng dữ liệu và bảo đảm an toàn, Thái Nguyên từng bước đưa trí tuệ nhân tạo vào quản lý, điều hành và các lĩnh vực của đời sống. Tỉnh chú trọng đào tạo, tập huấn cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức về chuyển đổi số, AI, Blockchain và phân tích dữ liệu; đồng thời xây dựng 300 hạt nhân AI cấp tỉnh để lan tỏa kiến thức, kỹ năng AI trong các cơ quan, đơn vị và cộng đồng.

Đáng chú ý, chương trình “Bình dân học AI” đã thu hút gần 400.000 người tham gia, cho thấy AI đang từng bước được tiếp cận rộng rãi hơn trong xã hội. Mục tiêu đặt ra không chỉ là biết sử dụng công nghệ mà hướng tới hình thành năng lực số thực chất, giúp cán bộ và người dân hiểu đúng, sử dụng đúng và có trách nhiệm đối với dữ liệu, công nghệ và những kết quả được tạo ra trong môi trường số.

Tỉnh cũng xác định việc ứng dụng AI cần từng bước chuyển từ thử nghiệm sang giải quyết những bài toán cụ thể, tạo ra sản phẩm và hiệu quả rõ ràng; đồng thời kiểm soát các rủi ro liên quan đến dữ liệu, quyền riêng tư và an toàn thông tin.

Sẵn sàng cho giai đoạn phát triển mới

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về công nghệ. Đó còn là vấn đề về quản trị, thể chế, con người và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Khi dữ liệu ngày càng được tập trung, kết nối và khai thác, yêu cầu về quản trị dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm an ninh mạng cũng phải được nâng lên tương ứng.

Lực lượng chức năng tập huấn nâng cao năng lực ứng phó với nguy cơ trên không gian mạng

Thời gian tới, Thái Nguyên tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu theo hướng đồng bộ, hiện đại, liên thông; nâng cao chất lượng dữ liệu, mở rộng kết nối, chia sẻ và phát huy hiệu quả các nền tảng dùng chung. Các cơ quan, đơn vị tiếp tục rà soát hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thuộc phạm vi quản lý; xác định rõ dữ liệu cần tạo lập, chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và bảo vệ theo mức độ phù hợp.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo và ứng phó với các nguy cơ trên không gian mạng; phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu về an ninh mạng, dữ liệu và AI; từng bước hoàn thiện khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ và khai thác dữ liệu. Đối với AI, định hướng là chủ động tiếp cận, ứng dụng có trách nhiệm, ưu tiên những bài toán thiết thực, tránh hình thức.

Từ nền tảng hạ tầng dữ liệu đang từng bước hoàn thiện, cùng hệ thống bảo đảm an ninh mạng và nguồn nhân lực số ngày càng được nâng cao, Thái Nguyên đang hướng tới xây dựng một nền tảng số tin cậy, kết nối thông suốt, khai thác hiệu quả và an toàn, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp, qua đó góp phần thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo động lực mới cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.