Từ những lớp học nghề chế biến món ăn với phương pháp đào tạo chú trọng thực hành, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Phú Lương đang giúp nhiều lao động nông thôn, đặc biệt là người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có thêm cơ hội tìm kiếm việc làm, tự tạo sinh kế và nâng cao thu nhập ngay trên quê hương.
Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Phú Lương tổ chức bế giảng Lớp đào tạo nghề chế biến món ăn tại xã Vô Tranh
Năm 2026, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Phú Lương phối hợp với các xã trên địa bàn tổ chức các lớp đào tạo nghề kỹ thuật chế biến món ăn cho học viên người dân tộc thiểu số. Điểm đáng chú ý của các lớp học là thời lượng thực hành được chú trọng, giúp học viên trực tiếp làm quen với từng công đoạn của nghề, từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế thực phẩm, chế biến món ăn đến trình bày thành phẩm và tính toán chi phí.
Cô Nông Thị Xuân Thu, giáo viên trực tiếp giảng dạy cho biết, mục tiêu của khóa học không chỉ dừng lại ở việc giúp học viên biết chế biến nhiều món ăn mà quan trọng hơn là trang bị kỹ năng nghề để họ có thể tìm việc làm hoặc tự tổ chức hoạt động dịch vụ sau khi hoàn thành chương trình.
Bên cạnh kỹ thuật chế biến, học viên còn được hướng dẫn cách lựa chọn thực phẩm tươi ngon, sử dụng nguyên liệu phù hợp, tính toán khẩu phần và bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Ngoài ra, khóa học còn hướng dẫn kỹ thuật chế biến các món ăn phục vụ tiệc cưới, liên hoan, gặp mặt và bếp ăn tập thể.
“Chúng tôi luôn hướng đến mục tiêu sau khóa học, học viên có thể tự tin xin việc hoặc tự tạo việc làm. Vì vậy, nội dung giảng dạy phải gắn với những công việc mà người học có thể thực hiện ngay trong thực tế”, cô Thu chia sẻ.
Việc lựa chọn tổ chức lớp đào tạo nghề kỹ thuật chế biến món ăn cũng xuất phát từ nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường dịch vụ ăn uống. Nếu trước đây, dịch vụ nấu cỗ chủ yếu phục vụ đám cưới, đám hỏi thì nay đã mở rộng sang các buổi liên hoan, hội nghị, gặp mặt gia đình và sự kiện cộng đồng. Đây là cơ hội để lao động nông thôn tận dụng tay nghề, phát triển dịch vụ ngay tại địa phương.
Theo cô Thu, sau khi được đào tạo, học viên có thể liên kết thành nhóm, tổ chức dịch vụ nấu cỗ, phục vụ các sự kiện. Mô hình này không đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu quá lớn, trong khi nhu cầu tương đối thường xuyên. Nếu bảo đảm chất lượng món ăn, giữ chữ tín với khách hàng và biết tổ chức công việc hợp lý, người lao động có thể tạo nguồn thu nhập ổn định.
Hiệu quả của khóa học được thể hiện qua những thay đổi trong kỹ năng và cách tổ chức công việc của học viên. Với chị Phùng Thị Trang, ở xóm Phú Đình, xã Vô Tranh, chương trình giúp chị biết thêm nhiều món ăn, đồng thời tiếp cận cách làm bếp khoa học hơn. Trước đây, việc nấu nướng chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, chị chưa thực sự chú trọng đến việc cân đối dinh dưỡng, xây dựng thực đơn và bảo đảm vệ sinh thực phẩm một cách bài bản. Sau khóa học, chị đã biết cách lựa chọn nguyên liệu, tính toán khẩu phần, xây dựng thực đơn hợp lý và tự tin hơn khi tham gia phục vụ các bữa cỗ để có thêm thu nhập.
Các học viên tham gia thực hành nghề chế biến món ăn
Còn với chị Lý Trung Tuyến, ở xã Phú Lương, khóa học giúp chị nâng cao kỹ năng chế biến, đồng thời rèn luyện sự tự tin và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Qua từng buổi thực hành, dưới sự hướng dẫn và chỉnh sửa của giáo viên, chị cùng các học viên từng bước hoàn thiện thao tác nghề. “Chúng tôi không chỉ học nấu ăn mà còn học cách làm việc chuyên nghiệp, giữ gìn vệ sinh và phục vụ khách hàng”, chị Tuyến chia sẻ.
Thực tế cho thấy, giá trị của đào tạo nghề được khẳng định qua khả năng vận dụng kiến thức vào công việc và đời sống. Khi có tay nghề, biết tổ chức công việc và đáp ứng yêu cầu của khách hàng, người lao động sẽ chủ động hơn trong tìm kiếm việc làm, tạo thu nhập.
Đặc biệt, tại khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi cơ hội việc làm tại chỗ còn hạn chế, những ngành nghề dịch vụ phù hợp với điều kiện kinh tế địa phương có ý nghĩa thiết thực. Người dân có thể tận dụng nguồn lực sẵn có, phát triển công việc ngay nơi cư trú, giảm áp lực phải đi làm ăn xa và có thêm điều kiện chăm lo gia đình.
Để nâng cao hiệu quả đào tạo, việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với nhu cầu của người học và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa phương được Trung tâm GDNN-GDTX Phú Lương xác định là khâu quan trọng. Ông Hoàng Văn Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Phú Lương cho biết, ngay từ đầu năm, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch đào tạo trên cơ sở khảo sát nhu cầu học nghề của người dân. Trung tâm phối hợp với Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ và chính quyền địa phương nắm bắt nguyện vọng, điều kiện thực tế của người lao động, từ đó lựa chọn ngành nghề phù hợp, tránh tình trạng đào tạo dàn trải, không sát nhu cầu. “Trước mỗi khóa học, chúng tôi đều tổ chức khảo sát, đánh giá nhu cầu để xây dựng chương trình phù hợp. Bên cạnh bảo đảm số lượng lớp theo kế hoạch, Trung tâm luôn chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo”, ông Thọ chia sẻ.
Cách làm này góp phần nâng cao tính thiết thực của các chương trình đào tạo nghề, hạn chế tình trạng người lao động học xong nhưng không có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế. Đồng thời, sự phối hợp với chính quyền và các tổ chức đoàn thể giúp cơ sở đào tạo xác định đúng đối tượng, lựa chọn ngành nghề phù hợp, nhất là đối với phụ nữ, người dân tộc thiểu số và các hộ có hoàn cảnh khó khăn.
Các món ăn được học viên trình bày đẹp mắt sau khi tham gia khóa học nghề
Trong bối cảnh kinh tế nông thôn ngày càng phát triển đa dạng, đào tạo nghề giữ vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động và tạo sinh kế bền vững.
Khi chương trình đào tạo được xây dựng sát nhu cầu, nội dung giảng dạy gắn với thực tiễn và người học có ý thức vận dụng kiến thức vào cuộc sống, một khóa học nghề có thể mở ra nhiều cơ hội mới. Đây cũng là hướng đi thiết thực trong nỗ lực tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Thái Nguyên.