Y tế cơ sở chuyển mình trong mô hình mới: Gần dân hơn, sát nhu cầu hơn
Trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống y tế cơ sở của tỉnh Thái Nguyên không chỉ được sắp xếp lại về tổ chức mà đang có những chuyển biến rõ nét về tư duy và phương thức hoạt động. Từ chỗ chủ yếu thực hiện các chương trình y tế dự phòng theo kế hoạch, trạm y tế cấp xã, phường đang dần đảm nhiệm vai trò toàn diện hơn: Vừa là nơi khám, chữa bệnh ban đầu, vừa là “điểm tựa” quản lý sức khỏe cộng đồng ngay tại địa bàn.

Gần dân hơn từ những thay đổi trong thực tiễn

Một buổi sáng tại tổ dân phố Tân Thành, phường Bắc Kạn, hoạt động khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí do Trạm Y tế phường tổ chức diễn ra trong không khí gần gũi. Người dân đến từ sớm, phần lớn là người cao tuổi, hộ nghèo, cận nghèo. Không còn cảnh e ngại hay chờ đợi bị động, nhiều người chủ động đến kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Anh-tin-baiĐội ngũ y bác sĩ Trạm Y tế phường Bắc Kạn khám bệnh cho người dân tổ Tân Thành

Tại đây, khoảng 50 người dân được khám lâm sàng, đo huyết áp, siêu âm ổ bụng, tư vấn các bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường. Sau mỗi lượt khám, cán bộ y tế không chỉ kê đơn mà còn hướng dẫn cụ thể về chế độ ăn uống, sinh hoạt và cách theo dõi sức khỏe tại nhà. Đáng chú ý, toàn bộ thông tin khám chữa bệnh được cập nhật vào Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, giúp việc theo dõi sức khỏe của người dân trở nên liên tục và thuận tiện hơn.

Ông Triệu Hữu Quan, người dân tổ dân phố Tân Thành chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi thường chỉ đi khám khi bệnh nặng, mà đã đi là phải lên tuyến trên. Nay Trạm y tế phường làm rất sát dân, bác sĩ tư vấn kỹ, theo dõi thường xuyên nên những bệnh như huyết áp, đường huyết được kiểm soát tốt hơn". Sự chuyển biến trong nhận thức của người dân từ bị động sang chủ động chăm sóc sức khỏe chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới y tế cơ sở.

Anh-tin-baiHoạt động khám sức khỏe định kì cho trẻ em tại Trường Mầm non Sông Cầu của Trạm Y tế phường Bắc Kạn

Không chỉ dừng lại ở các hoạt động khám, chữa bệnh ban đầu, hiện nay các trạm y tế cấp xã, phường còn được triển khai thêm nhiều dịch vụ kỹ thuật và hoạt động chuyên môn theo quy định của Bộ Y tế. Cụ thể, trạm y tế thực hiện quản lý, điều trị một số bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường; chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; tư vấn dinh dưỡng; phục hồi chức năng cơ bản; khám sức khỏe định kỳ; quản lý hồ sơ sức khỏe toàn dân; cấp phát thuốc bảo hiểm y tế đối với một số danh mục được phân tuyến.

Bà Hoàng Thị Lành, 69 tuổi, tổ dân phố 13, phường Bắc Kạn cho biết: “Tuổi cao, đi xa rất bất tiện, trước đây mỗi lần khám bệnh là phải nhờ con cháu đưa lên bệnh viện. Nay Trạm y tế có nhiều dịch vụ hơn, từ khám bệnh, lấy thuốc đến tư vấn, theo dõi sức khỏe định kỳ, chúng tôi đỡ vất vả rất nhiều. Có vấn đề gì là ra Trạm ngay, vừa gần, vừa yên tâm”.

Không chỉ tại phường Bắc Kạn, ở nhiều địa phương khác, y tế cơ sở cũng đang có những chuyển biến tích cực. Tại Trạm Y tế xã Cẩm Giàng, hoạt động khám, chữa bệnh được duy trì nền nếp, dù điều kiện còn nhiều khó khăn. Với 10 cán bộ y tế (gồm 4 bác sĩ, 6 điều dưỡng) làm việc tại 4 điểm trạm, đơn vị vẫn bảo đảm thực hiện đầy đủ các hoạt động chuyên môn, từ khám chữa bệnh ban đầu đến quản lý sức khỏe cộng đồng. Bác sĩ Lý Thị Vang, Quyền phụ trách Trạm Y tế xã Cẩm Giàng cho biết: “Chúng tôi quản lý sức khỏe người dân theo từng nhóm đối tượng. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hay bệnh nhân mắc bệnh mãn tính đều có danh sách theo dõi riêng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cán bộ y tế sẽ chủ động tiếp cận, tư vấn hoặc chuyển tuyến". Cách làm này cho thấy sự thay đổi rõ rệt: Từ việc khám bệnh theo lượt sang quản lý sức khỏe theo quá trình. Nhờ đó, nhiều bệnh lý được phát hiện sớm, kiểm soát kịp thời, giảm áp lực cho tuyến trên.

Đổi mới phương thức hoạt động, khẳng định vai trò nền tảng

Song hành với những thay đổi trong thực tiễn là quá trình đổi mới mạnh mẽ về phương thức hoạt động của y tế cơ sở. Nếu trước đây, trạm y tế chủ yếu thực hiện các chương trình tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh theo kế hoạch, thì nay vai trò đã được mở rộng và nâng cao. Bác sĩ Hà Thị Đượm, Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Bắc Kạn chia sẻ: “Hiện nay, cán bộ y tế phải chủ động hơn rất nhiều. Ngoài khám, chữa bệnh, chúng tôi còn quản lý hồ sơ sức khỏe từng người dân, theo dõi các bệnh không lây nhiễm, tư vấn phòng bệnh. Khối lượng công việc tăng lên, nhưng việc chăm sóc sức khỏe cũng sát thực tế hơn".

Cùng với đó, chuyển đổi số đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp y tế cơ sở nâng cao hiệu quả hoạt động. Các địa phương tích cực triển khai phần mềm quản lý, làm sạch dữ liệu dân số, xây dựng hệ thống thông tin theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Việc tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID giúp thông tin được kết nối liên thông giữa các tuyến, hỗ trợ hiệu quả trong công tác theo dõi, điều trị.

Anh-tin-baiĐội ngũ y bác sĩ Trạm Y tế xã Cẩm Giàng khám bệnh cho người dân tại điểm trạm số 4

Toàn tỉnh Thái Nguyên hiện có 269 trạm, điểm trạm y tế xã, phường với 2.273 nhân lực, trong đó có 337 bác sĩ. Đây là lực lượng trực tiếp bám sát cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân. Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra không ít thách thức. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa; nguồn nhân lực còn hạn chế; cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đồng bộ… vẫn là những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ.

Dẫu vậy, với sự chủ động từ cơ sở và định hướng đúng của ngành, y tế tuyến xã, phường đang từng bước khẳng định vai trò là nền tảng của hệ thống y tế. Không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu, trạm y tế đang trở thành “người gác cửa” tin cậy, nơi phát hiện sớm, quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân một cách toàn diện.

Nhìn từ thực tiễn ở cơ sở, có thể thấy một hướng đi đang dần rõ nét của ngành Y tế Thái Nguyên là đưa dịch vụ y tế đến gần dân hơn, sát nhu cầu hơn. Khi mỗi trạm y tế thực sự là điểm tựa của cộng đồng, khi mỗi cán bộ y tế là người đồng hành tin cậy, thì việc chăm sóc sức khỏe không còn bắt đầu từ bệnh viện, mà bắt đầu ngay từ cơ sở. Đó không chỉ là sự thay đổi về mô hình, mà là bước chuyển quan trọng trong tư duy từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe”, từ bị động sang chủ động. Và chính từ những chuyển động này, một nền tảng y tế cơ sở vững chắc đang dần được hình thành vì sức khỏe lâu dài của mỗi người dân.


Thu Cúc
thainguyen.gov.vn

Cơ quan chủ quản: UBND TỈNH THÁI NGUYÊN

Bản quyền thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên

Trụ sở: Số 16A, đường Nha Trang, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên Email: portal@thainguyen.gov.vn Điện thoại: 0208.3851149 Fax: 0208.3851149

Trưởng Ban Biên tập: Tạ Văn Lộc, Giám đốc Trung tâm Thông tin tỉnh Thái Nguyên

Ghi rõ nguồn "thainguyen.gov.vn" khi phát hành thông tin từ website này