Gắn bó với sự nghiệp trồng người từ năm 1994, thầy giáo Lý Hồng Quân, công tác tại phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, xã Nghiên Loan không chỉ tận tụy với công việc giảng dạy con chữ mà còn dành nhiều tâm huyết truyền dạy nghệ thuật khèn truyền thống của dân tộc Mông cho thế hệ trẻ.
Thầy giáo Lý Hồng Quân và học trò trình diễn múa khèn Mông tại Hội xuân năm 2026 xã Nghiên LoanSinh năm 1972 tại thôn Bản Đính, xã Nghiên Loan, thầy giáo Lý Hồng Quân lớn lên trong không gian văn hóa đậm đà bản sắc của đồng bào Mông. Từ nhỏ, tiếng khèn đã trở thành âm thanh thân thuộc, gắn với các dịp lễ hội và sinh hoạt văn hóa của người dân trong bản. Niềm yêu thích từ thuở nhỏ dần trở thành đam mê, thôi thúc thầy tìm hiểu, học hỏi và gắn bó với nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình.
Với tình yêu văn hóa dân tộc, thầy mong muốn đưa tiếng khèn đến gần hơn với học sinh, giúp các em hiểu và thêm trân trọng những giá trị văn hóa của quê hương. Theo thầy Quân, những điệu khèn thể hiện tâm tư, tình cảm và đời sống tinh thần của đồng bào Mông, lưu giữ những nét văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Vì vậy, gìn giữ và truyền dạy thổi khèn cũng là một cách để thế hệ trẻ tìm hiểu phong tục, tập quán và bản sắc dân tộc mình. Trong hơn 30 năm gắn bó với nghề giáo, thầy Quân luôn tìm cách kết hợp việc giảng dạy kiến thức phổ thông với truyền dạy văn hóa truyền thống cho học sinh.
Thầy Quân chia sẻ: “Công việc giảng dạy đòi hỏi nhiều thời gian và tâm huyết, nhưng vì yêu tiếng khèn của dân tộc mình, tôi vẫn chủ động sắp xếp thời gian ngoài giờ lên lớp để hướng dẫn học sinh tập thổi khèn. Các em phải làm quen từ cách cầm khèn, lấy hơi đến từng giai điệu. Tôi kiên trì hướng dẫn để các em từng bước nắm được kỹ thuật và thực hành những điệu khèn truyền thống”.
Thầy giáo Lý Hồng Quân truyền dạy kĩ thuật thổi khèn Mông cho các em học sinh tại phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên LoanĐối với học sinh tại phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, xã Nghiên Loan những buổi học khèn là dịp để các em tiếp xúc trực tiếp với nghệ thuật truyền thống của dân tộc mình ngay trong môi trường học đường. Qua từng buổi tập, các em không chỉ rèn luyện kỹ năng biểu diễn mà còn có thêm hiểu biết về văn hóa Mông, từ đó nâng cao ý thức trân trọng và gìn giữ những giá trị được truyền lại từ các thế hệ trước.
Em Thào Linh Chi, học sinh lớp 5A3, phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, một trong những học sinh được thầy Quân hướng dẫn múa khèn chia sẻ: "Thầy Quân dạy rất tận tình, kiên nhẫn hướng dẫn từng động tác để chúng em tập theo. Em mong muốn tiếp tục được thầy chỉ dạy để thổi và múa khèn tốt hơn, có thể tham gia biểu diễn trong các chương trình văn nghệ, góp phần gìn giữ nét đẹp truyền thống của dân tộc Mông".
Khoảng 5 năm trở lại đây, thầy Quân đã trực tiếp hướng dẫn hơn 100 học sinh người Mông trong trường học và thực hành các điệu khèn truyền thống. Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn thường ngày, việc duy trì hoạt động này trong nhiều năm cho thấy nỗ lực của thầy trong việc đưa nghệ thuật dân tộc đến gần hơn với học sinh. Theo thầy Quân, dạy khèn cho học sinh cần nhiều thời gian và sự kiên nhẫn. Mỗi em có khả năng tiếp thu khác nhau nên người hướng dẫn phải theo sát, giúp các em làm quen với nhịp điệu, luyện tập từng động tác và từng bước hoàn thiện kỹ năng. Với thầy, niềm vui không chỉ là khi học trò thực hiện được một điệu khèn mà còn ở việc các em ngày càng yêu thích, tự hào và có ý thức gìn giữ văn hóa của dân tộc mình.
Thầy Lý Hồng Quân và học sinh tại phân hiệu III, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan biểu diễn múa khèn Mông tại Chợ đêm xã Nghiên LoanTừ những buổi tập tại trường, các em còn có cơ hội tham gia biểu diễn trong các chương trình, sự kiện theo lời mời của các tổ chức, cá nhân. Những tiết mục múa khèn có sự tham gia của thầy và trò góp phần giới thiệu nét đẹp văn hóa Mông đến công chúng, đồng thời giúp học sinh rèn luyện sự tự tin, khả năng phối hợp và kỹ năng biểu diễn trước đám đông.
Thông qua hoạt động truyền dạy và biểu diễn, khèn Mông không chỉ được thực hành trong các dịp sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn có thêm không gian hiện diện trong trường học. Đây cũng là cơ hội để học sinh tiếp cận, thực hành và tích lũy hiểu biết về nghệ thuật truyền thống, tạo nền tảng để các em tiếp tục gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc khi trưởng thành.
Thầy giáo Nông Trần Thinh, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nghiên Loan, phụ trách phân hiệu III cho biết: “Thầy Lý Hồng Quân là giáo viên tận tụy, có trách nhiệm với công việc và luôn dành tâm huyết gìn giữ, truyền dạy nghệ thuật khèn Mông cho học sinh. Việc thầy tranh thủ thời gian ngoài giờ lên lớp để hướng dẫn các em không chỉ giúp phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu mà còn tạo điều kiện để học sinh hiểu hơn về văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Đây là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa và tạo sân chơi bổ ích cho các em”.
Hơn ba thập kỷ gắn bó với nghề giáo, thầy Lý Hồng Quân vẫn kiên trì với công việc dạy chữ và truyền dạy nghệ thuật khèn Mông. Những buổi tập khèn ngoài giờ lên lớp không chỉ góp phần làm phong phú hoạt động giáo dục tại nhà trường mà còn giúp học sinh hiểu hơn về văn hóa của dân tộc mình. Từ mái trường nơi bản làng Nghiên Loan, tiếng khèn Mông tiếp tục được trao truyền, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa trong đời sống hôm nay.