Giữ vững trận địa tư tưởng trong kỷ nguyên mới - Bài 2: Giữ vững trận địa, chủ động tiến công
Đã đến lúc phải chuyển từ thế bị động sang chủ động, từ tuyên truyền sang thuyết phục, từ phòng thủ sang tấn công. Làm chủ không gian mạng, đấu tranh hiệu quả với các quan điểm sai trái, thù địch, bằng chính vũ khí của thời đại số, công nghệ và sáng tạo.
Bài 2: Giữ vững trận địa, chủ động tiến công
(Tiếp theo kỳ trước)
Không có tiếng súng, nhưng là cuộc chiến không kém phần khốc liệt
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ mà những cuộc tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng không còn đến từ chiến hào hay mặt trận truyền thống. Chúng xuất hiện trong từng đoạn video deepfake, từng bài viết xuyên tạc, từng dòng bình luận giấu mặt. Kẻ thù đã thay đổi cách đánh, không ồn ào, không lộ diện nhưng tác động sâu sắc vào lòng dân, vào lòng tin.
Không gian mạng là mặt trận tư tưởng nóng bỏng nhất hiện nay. Ở đó, sự thật và giả dối bị trộn lẫn. Ở đó, mỗi người dân vừa là độc giả, vừa là “phóng viên”, vừa là “biên tập viên” không qua kiểm duyệt. Chính vì vậy, nếu người làm công tác tư tưởng không có mặt, không phản bác kịp thời, thì từng mẩu tin giả cũng có thể làm lung lay một khối niềm tin.
Vấn đề lớn nhất hiện nay không phải là thiếu máy móc mà là thiếu người biết vận hành, thiếu tư duy dám chuyển đổi. Cán bộ làm công tác tư tưởng vẫn còn người giữ tư duy “truyền thống là chắc ăn”, “lên mạng là rủi ro”. Và chính tư duy ấy khiến chúng ta lùi bước.
Hạ tầng còn thiếu, thể chế còn chưa theo kịp, nhưng cái thiếu lớn nhất là đội ngũ có tư duy số, có bản lĩnh và kỹ năng để chiến đấu trong không gian số. Muốn thay đổi, không thể chỉ dừng lại ở nghị quyết. Phải có đội ngũ “sống” được trên mạng, không phải để “lướt tin” mà để dẫn dắt dòng chảy. Phải có những người vừa vững lý luận Mác - Lênin, vừa giỏi AI, thành thạo dựng video, biết dùng meme để phản bác sai trái, biết cách làm cho tư tưởng sống động trong từng cú chạm vào màn hình.
Chúng ta cần một hệ sinh thái tư tưởng số, nơi lý tưởng cách mạng không chỉ nằm trong sách, mà được kể bằng podcast, bằng video ngắn, bằng infographic, bằng mạng xã hội đỏ do chính chúng ta làm chủ.
Cần hệ thống dữ liệu tư tưởng, nơi mọi người có thể tra cứu, học tập, chia sẻ, như một kho tri thức số hóa của cách mạng. Cần nền tảng AI nội địa nơi thuật toán được “lập trình” theo giá trị cách mạng chứ không chạy theo giật gân, tiêu cực. Và hơn hết, cần đội ngũ chiến sĩ tư tưởng số “tai mắt” của Đảng trên mặt trận mạng.
Không thể chậm chân trong trận địa tư tưởng số
Chuyển đổi số không xóa bỏ công tác tư tưởng, nó làm cho sứ mệnh ấy trở nên khẩn thiết hơn, quyết liệt hơn, hiện đại hơn. Nếu không dấn thân, chúng ta sẽ bị vượt qua, không phải vì tư tưởng yếu, mà vì cách thể hiện tụt hậu.
Sự thật luôn có sức mạnh nhưng chỉ khi nó được lan tỏa đúng cách, đúng lúc và đúng người. Công tác tư tưởng hôm nay cần một cuộc cách mạng kép: Vừa giữ vững giá trị cốt lõi, vừa đổi mới cách thể hiện; vừa bảo vệ nền tảng tư tưởng, vừa chủ động “tấn công” bằng niềm tin, bằng minh bạch và bằng công nghệ.
Tư tưởng không thể nằm mãi trên giấy. Nó phải sống, sống trong từng video, trong từng podcast, trong từng bình luận dẫn dắt. Đó là con đường mà những người làm tư tưởng, làm báo, làm dân vận phải cùng nhau đi để trong thời đại số, niềm tin vẫn là thứ dẫn dắt và làm nên sức mạnh của dân tộc.
Không chỉ hiện diện, mà phải dẫn dắt
Trong kỷ nguyên số, hiện diện trên không gian mạng không còn đủ. Công tác tư tưởng buộc phải bước sang giai đoạn mới: Từ “xây” “chống” đến “chủ động” tấn công các luận điệu sai trái, phản động một cách có hệ thống, có chiến lược và có công nghệ. Đó không phải là hành trình đơn lẻ của một bộ phận cán bộ, mà là sứ mệnh của cả hệ thống chính trị từ cấp ủy, chính quyền đến từng người làm công tác tư tưởng trên mọi mặt trận.
Không gian mạng, nơi từng status có thể định hình dư luận, từng video có thể xoay chuyển cảm xúc xã hội, không thể để trống. Lúc này, mỗi cán bộ làm công tác tư tưởng không chỉ là người tuyên truyền lý luận, mà còn phải là những “KOLs cách mạng” những người có sức ảnh hưởng, có bản lĩnh tư tưởng và kỹ năng truyền thông để dẫn dắt dòng chảy thông tin xã hội.
Niềm tin không đến từ khẩu hiệu hay văn bản dài dòng. Nó đến từ sự chân thật, nhất quán, sáng tạo và gần gũi. Đó là lý do vì sao, cùng một chủ đề tư tưởng, nếu được thể hiện bằng video chân thực, bằng hình ảnh giàu cảm xúc, bằng lời kể của người thật sẽ lan tỏa gấp ngàn lần một bài diễn văn khô cứng. Công tác tư tưởng trong thời đại số cần làm chủ “ngôn ngữ cảm xúc” của mạng xã hội nơi sự chân thành luôn được chia sẻ, còn sự sáo rỗng dễ bị lãng quên.
Muốn vậy, đội ngũ cán bộ, trong đó có cán bộ bảo tàng phải học lại cách viết, cách nói, cách dựng video, cách phân tích tương tác. Từ lý luận Mác - Lênin đến kỹ năng làm podcast, từ nghị quyết Đảng đến clip TikTok 60 giây tất cả đều phải là “vũ khí” truyền thông của người cán bộ làm công tác tư tưởng thời đại mới.
Chủ động “tấn công” vào điểm yếu của luận điệu sai trái, thù địch
Chúng ta không thể chỉ “bắn chặn” khi luận điệu sai trái đã xuất hiện. Trong thời đại thông tin lan truyền như tên lửa siêu thanh, tư duy phòng thủ phải như hệ thống đánh chặn đa tầng nhưng hiệu quả hơn cả là tấn công phủ đầu vào nơi phát hỏa. Phải chủ động vạch trần âm mưu ngay từ mầm mống, phân tích bản chất sai trái từ gốc rễ, bóc trần sự lừa mị bằng dữ liệu, bằng nhân chứng, bằng công nghệ hiện đại.
Trên trận địa này, bản lĩnh tư tưởng là lá chắn đầu tiên. Cán bộ làm công tác tư tưởng không chỉ là “người đưa tin” mà phải là “chiến sĩ lý luận” đủ dũng cảm để đối đầu, đủ sắc sảo để phản biện, đủ uy tín để thuyết phục. Chúng ta cần một thế hệ cán bộ mới: Vững vàng về tư tưởng, thành thạo công nghệ, am hiểu truyền thông và gần gũi quần chúng để không chỉ tuyên truyền, mà là chia sẻ, đối thoại và dẫn dắt nhận thức xã hội một cách chủ động và thuyết phục.
Tư tưởng số: Không gian sáng tạo, không thể chậm chân
Không gian mạng không chỉ là vùng đất màu mỡ, đó là một mặt trận tư tưởng nóng bỏng, nơi từng cú click, từng dòng bình luận đều là một nhát cắt vào ý thức xã hội. Nếu ta không nhanh chóng gieo mầm lý tưởng trên mảnh đất ấy, kẻ thù sẽ không chần chừ phủ kín bằng hoài nghi, xuyên tạc và lệch chuẩn. Tư tưởng số không thể dừng ở lời kêu gọi, càng không thể là khẩu hiệu trống rỗng. Nó phải trở thành một hệ sinh thái chiến đấu toàn diện: Có podcast lý luận làm lay động niềm tin người nghe, có mạng xã hội mang hồn cốt cách mạng Việt Nam, có AI tạo phục vụ phân tích dư luận và phản ứng nhanh trước mọi chiêu trò. Quan trọng hơn hết, phải có đội ngũ bình luận viên số những chiến sĩ tiên phong, vừa vững lý luận, vừa giỏi công nghệ, sẵn sàng đấu tranh không khoan nhượng trong từng “tấc đất mạng”. Chậm chân trong không gian số không phải là mất cơ hội, mà là đánh mất chính mình.
(Còn nữa)