Trước diễn biến phức tạp của tội phạm và tệ nạn ma túy, trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện và phòng tránh nguy cơ cho sinh viên là một trong những giải pháp quan trọng nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa. Tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, công tác này được triển khai thường xuyên, đồng thời chú trọng phát huy vai trò của chính sinh viên trong lan tỏa thông tin, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Cán bộ Phòng Cảnh sát Ma túy Công an tỉnh Thái Nguyên tuyên truyền các nội dung liên quan đến phòng, chống ma túy
Phát huy vai trò của sinh viên trong tuyên truyền, phòng ngừa
Thời gian qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy được Trường Đại học Sư phạm triển khai bằng nhiều hình thức, trong đó chú trọng phát huy vai trò của cán bộ lớp, cán bộ Đoàn, Hội trong việc tiếp nhận và lan tỏa thông tin đến cộng đồng sinh viên.
Ngay từ đầu năm học, Nhà trường tổ chức Hội nghị tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy trong trường học với sự tham gia của đông đảo sinh viên. Tại đây, cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh trực tiếp trao đổi về các quy định pháp luật, tác hại của ma túy đối với sức khỏe và đời sống xã hội; đồng thời đưa ra những tình huống thực tế giúp sinh viên nhận diện nguy cơ và chủ động phòng tránh.
Điểm đáng chú ý là nội dung tuyên truyền được gắn với những tình huống gần với đời sống của người trẻ. Qua các câu chuyện, dẫn chứng thực tế, sinh viên được cảnh báo về phương thức, thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ sử dụng ma túy ngày càng tinh vi, có thể bắt đầu từ sự tò mò, một lời rủ rê hoặc tâm lý chủ quan.
Từ đó, sinh viên được trang bị thêm kỹ năng ứng xử trước những tình huống có nguy cơ liên quan đến ma túy; biết cách từ chối lời mời gọi, chủ động bảo vệ bản thân và kịp thời chia sẻ với gia đình, nhà trường hoặc cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
TS. Nguyễn Hữu Toàn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm cho biết, thời gian qua, công tác phòng, chống ma túy trong Nhà trường được thực hiện thường xuyên, với sự tham gia của các đơn vị chức năng và sinh viên.
Theo TS. Nguyễn Hữu Toàn, giáo dục pháp luật không chỉ giúp sinh viên nắm được các quy định mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, nâng cao khả năng tự bảo vệ trước những nguy cơ trong cuộc sống. Mỗi sinh viên cần hiểu rõ trách nhiệm của mình, kiên quyết nói không với ma túy và chủ động chia sẻ kiến thức với bạn bè.
“Các em không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà còn cần trở thành những tuyên truyền viên tích cực. Những kiến thức được tiếp nhận tại hội nghị cần được tiếp tục chia sẻ, cụ thể hóa thành các hoạt động phù hợp tại lớp, tại Liên chi Đoàn, Liên chi Hội, qua đó góp phần nâng cao nhận thức và ý thức phòng, chống ma túy trong toàn thể sinh viên”, TS. Nguyễn Hữu Toàn chia sẻ.
Từ định hướng đó, Nhà trường khuyến khích các tổ chức Đoàn, Hội và đội ngũ cán bộ sinh viên triển khai những hình thức tuyên truyền phù hợp như sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, xây dựng sản phẩm truyền thông, tuyên truyền trên nền tảng số; đồng thời lồng ghép nội dung phòng, chống ma túy trong các hoạt động phong trào.
Khi kiến thức được đưa ra khỏi khuôn khổ một hội nghị và trở thành nội dung thường xuyên trong sinh hoạt, học tập, công tác tuyên truyền sẽ có điều kiện đi vào chiều sâu, tạo sự chủ động trong mỗi sinh viên.
Sinh viên chủ động bảo vệ mình, lan tỏa tới cộng đồng
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm được trang bị các kiến thức để phòng, chống ma túy
Đối với sinh viên, đặc biệt là sinh viên năm thứ nhất, môi trường đại học mở ra nhiều trải nghiệm, mối quan hệ và không gian giao tiếp mới. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, khả năng nhận diện và ứng phó với những nguy cơ từ xã hội cũng là kỹ năng cần thiết trong quá trình trưởng thành.
Em Phan Thị Minh Phượng, sinh viên năm thứ nhất, Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm cho biết, hội nghị giúp em có thêm những kiến thức thực tế về tác hại của ma túy cũng như cách nhận diện các nguy cơ có thể gặp phải.
“Qua những tình huống được chia sẻ, em hiểu rằng ma túy có thể đến từ những lời rủ rê rất bình thường và đôi khi người trẻ có thể bị lôi kéo chỉ vì tò mò hoặc thiếu hiểu biết. Sau chương trình, em nhận thức rõ hơn rằng mỗi sinh viên cần chủ động bảo vệ bản thân, kiên quyết nói không với ma túy và chia sẻ những kiến thức này với bạn bè”, em Phan Thị Minh Phượng chia sẻ.
Thực tế cho thấy, khi sinh viên được tiếp cận thông tin chính thống và trực tiếp trao đổi về những tình huống có thể xảy ra trong đời sống, khả năng nhận diện nguy cơ và kỹ năng tự phòng ngừa sẽ được củng cố.
Theo thầy Nguyễn Mạnh Hùng, giảng viên tạo nguồn Trường Đại học Sư phạm, công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma túy cần được thực hiện bằng những hình thức phù hợp với đặc điểm, tâm lý và nhu cầu tiếp nhận thông tin của sinh viên. Bên cạnh kiến thức pháp luật, cần tăng cường các tình huống thực tế, hoạt động tương tác và hình thức truyền thông trực quan để sinh viên dễ tiếp cận, ghi nhớ và vận dụng. Đặc biệt, tổ chức Đoàn, Hội có thể phát huy thế mạnh trong xây dựng những hoạt động gần gũi, tạo sự tham gia chủ động của sinh viên.
“Phòng, chống ma túy cần được thực hiện từ nhận thức và chuyển thành hành động cụ thể. Khi sinh viên hiểu được tác hại, nhận diện được nguy cơ và có kỹ năng từ chối, các em sẽ có khả năng tự bảo vệ mình tốt hơn. Đồng thời, mỗi sinh viên có thể trở thành một nhân tố tích cực để lan tỏa thông điệp phòng, chống ma túy tới bạn bè và cộng đồng”, thầy Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ.
Thực tế cho thấy, những hoạt động cụ thể tại Trường Đại học Sư phạm đang tạo nền tảng để công tác phòng, chống ma túy được triển khai rộng hơn trong cộng đồng sinh viên. Trong năm học 2025 - 2026, có 6.143 sinh viên tham gia học tập “Tuần sinh hoạt công dân - người học”; Nhà trường tổ chức 9 buổi chuyên đề về giáo dục, tuyên truyền pháp luật phòng, chống ma túy dành cho người học đầu khóa, đầu năm học.
Đáng chú ý, 100% sinh viên ký cam kết chấp hành tốt các quy định của pháp luật về bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng, chống tội phạm và các tệ nạn xã hội, phòng, chống mại dâm, ma túy.
Những con số này cho thấy công tác phòng, chống ma túy đang được Nhà trường triển khai theo hướng gắn giáo dục pháp luật với xây dựng ý thức trách nhiệm và khả năng tự bảo vệ của người học.
Phòng, chống ma túy trong trường học không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng hay nhà trường, mà cần sự tham gia chủ động của mỗi cán bộ, giảng viên và sinh viên. Trong đó, sinh viên vừa là đối tượng được trang bị kiến thức, vừa có thể trở thành những nhân tố lan tỏa thông tin tích cực trong cộng đồng.
Mỗi sinh viên hiểu đúng là thêm một người biết cách tự bảo vệ mình; mỗi sinh viên chủ động nói không với ma túy là thêm một “lá chắn” cho bạn bè và cộng đồng. Từ những hành động nhỏ, ý thức phòng ngừa được lan tỏa, góp phần xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh, để mỗi sinh viên có thể yên tâm học tập, rèn luyện và trưởng thành.